Cặp xương cá voi kỷ lục Việt Nam ở Lý Sơn đang… mục nát

2 giờ trướcBài gốc

Những năm qua, nhà trưng bày hai bộ xương cá Ông tại di tích Lăng Tân là một trong những điểm đến văn hóa, du lịch, tâm linh tiêu biểu của đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi thu hút đông đảo du khách trong, ngoài nước. Tuy nhiên, chỉ sau vài năm đưa vào khai thác, nhiều hạng mục phục dựng đã không còn bảo đảm yêu cầu trưng bày, ảnh hưởng đến mỹ quan, giá trị di tích.

Bộ xương cá Ông tại lăng Tân, đặc khu Lý Sơn.

Năm 2020, đặc khu Lý Sơn mời chuyên gia phục dựng hai bộ xương cá Ông còn khá nguyên vẹn, có niên đại trên 200 năm, với tổng kinh phí hơn 14 tỉ đồng, bao gồm cả nhà trưng bày. Trong đó, bộ xương lớn dài trên 22 m, được đặt tên là “Đồng đình đại vương”; bộ còn lại dài 18 m, có tên “Đức ngư nhị vị tôn thần”. Đây là hai bộ xương cá Ông đầu tiên được phục dựng quy mô tại Quảng Ngãi.

Mỗi bộ xương cao gần 4 m, gồm 50 đốt sống với đường kính hơn 40 cm, 28 xương sườn dài gần 10 m mỗi chiếc; phần xương đầu dài 4 m và xương ngà dài khoảng 4,7 m.

Hai bộ xương được phục dựng năm 2020 với kinh phí hơn 14 tỉ đồng bao gồm cả nhà trưng bày.

Từ năm 2021, sau khi hoàn thành phục dựng, hai bộ xương cá voi cùng tín ngưỡng thờ cá Ông tại Lăng Tân được đưa vào khai thác, trở thành sản phẩm du lịch mới lạ bên cạnh các danh thắng nổi tiếng của đảo Lý Sơn.

Theo ghi nhận, hiện nhiều đoạn xương sụn phục dựng đã bị hư hỏng nặng, không còn giữ được hình dạng ban đầu. Một số vị trí bong tróc, mục nát, rơi xuống nền nhà trưng bày, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, làm giảm giá trị trưng bày.

Một đoạn xương bị mốc, xuống cấp.

Theo ông Đặng Kim Đồng, chuyên viên Trung tâm Truyền thông - văn hóa - thể thao đặc khu Lý Sơn, hai bộ xương cá Ông đã được chôn cất hàng trăm năm nên khi tiến hành thượng cốt, nhiều phần xương thật không còn nguyên vẹn. Vì vậy, khoảng 40% cấu trúc phải phục dựng bằng vật liệu nhân tạo. Đáng lo ngại, toàn bộ phần xương phục dựng này hiện đều xuống cấp nghiêm trọng.

Trước thực trạng trên, chính quyền đặc khu Lý Sơn đã thành lập đoàn công tác phối hợp với chủ đầu tư, đơn vị thi công và các đơn vị chuyên môn tiến hành kiểm tra hiện trường, đánh giá mức độ hư hỏng, từ đó đề xuất phương án khắc phục, sửa chữa.

Vật liệu phục dựng bộ xương bị bong tróc, rơi rớt.

Theo ông Phan Văn Thảo, Trưởng phòng Văn hóa - xã hội đặc khu Lý Sơn, Phòng đã yêu cầu Trung tâm Truyền thông - văn hóa - thể thao báo cáo chi tiết tình trạng xuống cấp của hai bộ xương cá Ông; đồng thời kiến nghị bố trí nguồn kinh phí để duy tu, sửa chữa nhằm bảo tồn giá trị văn hóa, tín ngưỡng và phục vụ tốt hơn nhu cầu tham quan của người dân, du khách.

Nhà trưng bày bộ xương cá Ông tại di tích Lăng Tân hiện là điểm dừng chân quan trọng trong hành trình khám phá Lý Sơn, bên cạnh các địa danh như Âm Linh Tự, chùa Đục, chùa Hang, cổng Tò Vò, đỉnh Thới Lới, nhà trưng bày Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải…

Cơ quan chức năng kiểm tra, đánh giá mức độ hư hỏng, xuống cấp của hai bộ xương cá Ông.

Tháng 9-2024, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã xác lập kỷ lục đối với hai bộ xương cá Ông được phục dựng và bảo tồn tại di tích Lăng Tân là lớn nhất Việt Nam.

Hiện trên địa bàn đặc khu Lý Sơn có bảy lăng thờ cá voi, lưu giữ hàng chục bộ “ngọc cốt” với niên đại từ vài chục năm đến hơn 300 năm tuổi. Trong đời sống tín ngưỡng của cư dân miền biển, cá Ông được xem là vị thần Nam Hải, có vai trò che chở, cứu giúp ngư dân gặp nạn trên biển. Vì vậy, khi cá Ông lụy, các vạn chài đều tổ chức nghi lễ an táng, thờ cúng long trọng.

NGUYỄN YÊN

Nguồn PLO : https://plo.vn/cap-xuong-ca-voi-ky-luc-viet-nam-o-ly-son-dang-muc-nat-post892880.html