Trong bối cảnh Hội nghị Trung ương 2 đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số cho giai đoạn tới, việc tháo gỡ các "nút thắt" pháp lý trong ngành xăng dầu được xác định là giải pháp trọng tâm. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 19/2026/NQ-CP (Nghị quyết 19) nhằm cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, tạo không gian vận hành linh hoạt cho doanh nghiệp.
Thay đổi căn bản về điều kiện kinh doanh xăng dầu
Điểm cốt lõi của Nghị quyết 19 là sự chuyển dịch tư duy quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Các quy định khắt khe về hạ tầng và quy mô hệ thống phân phối vốn gây áp lực lớn cho doanh nghiệp trước đây đã được bãi bỏ hoặc nới lỏng đáng kể. Cụ thể:
Thương nhân đầu mối: Các điều kiện về sở hữu cầu cảng chuyên dụng, kho tiếp nhận xăng dầu dung tích tối thiểu 15.000 m³ và hệ thống phân phối tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ đã được cắt giảm.
Nhiên liệu hàng không: Thương nhân kinh doanh loại hình này không còn bị bắt buộc phải có hệ thống phân phối, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo năng lực về phương tiện vận tải và kho tiếp nhận tại sân bay.
Thương nhân phân phối và đại lý: Bãi bỏ yêu cầu về số lượng cửa hàng thuộc sở hữu hoặc thuê dài hạn từ 5 năm trở lên, giúp tối ưu hóa mô hình vận hành tùy theo nguồn lực doanh nghiệp.
Việc cắt giảm thủ tục hành chính giúp doanh nghiệp xăng dầu giảm bớt chi phí tuân thủ và tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Giảm chi phí logistics và tăng tính cạnh tranh
Một trong những bước đi đột phá nhất là việc bãi bỏ hoàn toàn điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ cho thuê cảng, kho tiếp nhận và vận tải xăng dầu. Đây là những mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics năng lượng. Việc mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia vào dịch vụ phụ trợ này kỳ vọng sẽ kéo giảm giá thành xăng dầu, trực tiếp hỗ trợ các ngành sản xuất và vận tải.
Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, năm 2026 Bộ Công Thương đã giao kế hoạch nguồn cung lên tới 36 triệu m³/tấn – mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất mà còn bao gồm các yếu tố dự phòng trong bối cảnh địa chính trị thế giới biến động.
Thích ứng với biến động năng lượng toàn cầu
Cải cách này diễn ra trong thời điểm thị trường năng lượng thế giới chịu áp lực lớn từ xung đột quân sự tại Trung Đông. Việc đơn giản hóa các thủ tục cấp lại, sửa đổi giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và nguồn lực, từ đó tăng khả năng ứng phó với rủi ro giá dầu và đứt gãy chuỗi cung ứng.
TS Lê Quốc Phương, chuyên gia kinh tế, nhấn mạnh rằng các cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay là cơ hội để thúc đẩy cải cách cấu trúc dài hạn. Tuy nhiên, việc chuyển sang cơ chế hậu kiểm đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước phải nâng cao năng lực giám sát. Các tiêu chuẩn về an toàn, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường cần được kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo thị trường vận hành ổn định và bền vững.
Nhìn chung, Nghị quyết 19 không chỉ đơn thuần là cắt giảm thủ tục hành chính mà là chiến lược "cởi trói" để ngành xăng dầu trở thành động lực hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao của quốc gia trong giai đoạn mới.
PHỐ HỘI