Câu chuyện phía sau 125 triệu 'ốc đảo' độc thân của Trung Quốc

3 giờ trướcBài gốc

Theo Tổng cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, tính đến đầu năm 2026, quốc gia này có 125 triệu hộ gia đình đơn thân.

Từ "vương quốc riêng" đến giọt nước mắt lúc nửa đêm

Bà Wang Zheng, 54 tuổi, một chuyên gia truyền thông tại Bắc Kinh, bắt đầu ngày mới trong căn hộ tiện nghi. Bà gọi đó là "vương quốc riêng", nơi bà toàn quyền kiểm soát thời gian của mình. Nhưng "vương quốc" ấy của bà lại không có bóng dáng "thần dân" nào. Bà Wang thừa nhận mình phải bật podcast mỗi đêm để nghe tiếng người nói, khỏa lấp sự tĩnh mịch "nghẹt thở".

Nỗi lo của bà Wang không mơ hồ. Sau một lần ngã trong bếp mà điện thoại lại ở quá xa, bà đã phải lết trên sàn nhà để gọi bảo vệ qua intercom. Đỉnh điểm của sự chua xót là khi bà phải bỏ ra 188 nhân dân tệ (tương đương khoảng 650.000 đồng) để "thuê" một người lạ trên trang thương mại điện tử Taobao chỉ để có người ký tên vào giấy cam kết phẫu thuật cho mình."Tôi trả tiền mua một sự hiện diện giả tạo để được phép phẫu thuật. Lúc đó, mọi sự kiêu hãnh về cuộc sống độc lập đều tan vỡ", bà Wang cay đắng nói.

Cùng chung cảm giác đó, Tian Yuan (30 tuổi, Quảng Châu) dù đã sống một mình 8 năm nhưng vẫn có những lúc suy sụp: "Có những tối trở về nhà, tôi bật khóc vì cảm thấy mình là người duy nhất còn tồn tại trong vũ trụ". Với Tian, sống một mình là một cuộc chiến nội tâm: "Không có ai giữ bạn cân bằng, cảm xúc rất dễ trượt khỏi tầm kiểm soát".

Tian Yuan sống một mình suốt 8 năm với chú mèo cưng, đôi khi cảm thấy cô độc đến mức suy sụp

Sự thay đổi của cấu trúc gia đình truyền thống

Cách đây 20 năm, tỷ lệ hộ gia đình một người tại Trung Quốc chỉ chiếm dưới 3%. Đến năm 2026, con số này đã vọt lên mức 20% và dự báo sẽ chạm ngưỡng 200 triệu người vào năm 2030. Sự chuyển dịch này không chỉ là hệ quả của đô thị hóa, mà là một sự đứt gãy về giá trị.

Phân tích về hiện tượng này, tiến sĩ Xã hội học Trương Minh (Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc) nhận định: "Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch từ chủ nghĩa tập thể sang chủ nghĩa cá nhân cực đoan. Áp lực từ văn hóa làm việc "996" (bắt đầu làm việc từ 9 giờ sáng, kết thúc làm việc vào 9 giờ tối, làm việc 6 ngày/tuần) đã vắt kiệt năng lượng để thiết lập các mối quan hệ sâu sắc. Sống một mình ban đầu là sự lựa chọn để tự do, nhưng lâu dần trở thành một sự cưỡng bách của hoàn cảnh".

Đồng quan điểm, bà Jean Yeung Wei-Jun, nhà nhân khẩu học tại NUS bổ sung: "Hệ quả kéo dài của chính sách một con đã tạo ra những thế hệ không anh em, thiếu vắng mạng lưới hỗ trợ thân tộc".

Sự ra đời của ứng dụng Sileme vào đầu năm 2026 cho thấy một thực tế nghiệt ngã: Khi mạng lưới gia đình và tình làng nghĩa xóm trở nên lỏng lẻo, con người buộc phải phó mặc sự an nguy, thậm chí là phẩm giá cuối cùng của mình cho những dòng code lạnh lùng. Người dùng phải điểm danh mỗi ngày để chứng minh mình còn sống. Nếu quá 48 giờ "im lặng", hệ thống sẽ báo cho người thân hoặc cảnh sát.

Điều gây sốc là 90% người dùng ứng dụng này lại là những phụ nữ trẻ, khỏe mạnh. Điều này cho thấy niềm tin vào sự kết nối giữa người với người suy giảm. Chuyên gia tâm lý học Chu Hiểu Anh bình luận: "Kinh tế cô đơn với những nồi cơm điện mini hay thú cưng AI chỉ là sự xoa dịu mang tính thương mại. Nó tạo ra ảo giác về sự tiện nghi, khiến con người lầm tưởng rằng họ không cần ai khác. Thực tế, chúng ta đang dùng công nghệ để lấp liếm sự thất bại của tình người".

Đừng để tự do trở thành sự lãng quên

125 triệu "ốc đảo" tại Trung Quốc là 125 triệu câu trả lời khác nhau cho việc định nghĩa về sự tự do. Nhưng khi cánh cửa căn hộ khép lại, đằng sau sự tự lập đầy kiêu hãnh đôi khi là một khoảng lặng mênh mông mà không một tiện nghi công nghệ nào có thể khỏa lấp.

Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà con người có thể kết nối với cả thế giới chỉ bằng một cú chạm, nhưng lại phải nhờ đến những thuật toán để xác nhận sự hiện diện của chính mình.

Sự tự do của mỗi cá nhân là điều đáng quý nhưng nó sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng ta để mất đi những sợi dây liên kết vô hình giữa người với người. Bởi suy cho cùng, ý nghĩa lớn nhất của sự kết nối không phải là để lấp đầy không gian, mà là để mỗi người, dù đang sống một mình, vẫn luôn cảm thấy mình là một phần không thể tách rời của dòng chảy nhân sinh ấm áp.

Nguồn: sixthtone.com

Kim Thanh (Tổng hợp)

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/cau-chuyen-phia-sau-125-trieu-oc-dao-doc-than-cua-trung-quoc-238260224150803202.htm