Chăm sóc người bệnh sau đột quỵ

3 giờ trướcBài gốc

Chăm sóc sức khỏe sau đột quỵ là một quá trình lâu dài đòi hỏi sự kiên trì và tuyệt đối tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Việc chăm sóc sức khỏe sau đột quỵ càng sớm sẽ càng tốt để tăng cơ hội phục hồi chức năng cho phần não và cơ thể bị ảnh hưởng. Nhiều trường hợp, người đột quỵ cần nhiều năm để có thể phục hồi. Quá trình này sẽ bắt đầu ngay sau khi bác sĩ ổn định được tình trạng đột quỵ, bao gồm giảm áp lực mạch máu, phục hồi các kỹ năng và làm giảm các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ.

NỘI DUNG:

Chăm sóc sức khỏe sau đột quỵ như thế nào?

Chế độ ăn uống

Hoạt động thể chất

Kiểm soát cân nặng

Kiểm soát căng thẳng

Chế độ chăm sóc của mỗi người là không giống nhau, nó sẽ tùy vào tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Giai đoạn chăm sóc và tiến hành phục hồi chức năng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh đột quỵ. Người nhà phải tạo điều kiện cho bệnh nhân được sống trong một môi trường vận động phong phú.

Chăm sóc sức khỏe sau đột quỵ như thế nào?

Chế độ ăn uống

Sau đột quỵ, người bệnh thường gặp khó khăn trong việc ăn uống do sức cơ suy yếu, khó nuốt hoặc chán ăn. Cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất thông qua thực đơn cho người bị đột quỵ khoa học giúp người bệnh cải thiện sức khỏe, tái tạo và duy trì cơ bắp, hỗ trợ hệ miễn dịch và chống lại các tác nhân gây hại. Một chế độ ăn uống đầy đủ, cân bằng, giàu kali và chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt… giúp giảm nguy cơ đột quỵ hoặc tái phát đột quỵ.

Thức ăn phải dễ tiêu hóa, hấp thu và ở dạng mềm, lỏng như súp, cháo, sữa. Cần phân bố đều 4-5 bữa/ngày, không nên ăn quá no. Tránh dùng thức ăn lên men (dưa, cà, hành muối), thức ăn chế biến sẵn, các chất gây kích thích như gia vị cay, nóng, rượu, chè, cà phê...

Việc chăm sóc sức khỏe sau đột quỵ càng sớm sẽ càng tốt để tăng cơ hội phục hồi chức năng cho phần não và cơ thể bị ảnh hưởng.

Khẩu phần ăn cần giảm muối và nước, do người bệnh không bài tiết được nhiều muối và nước bị tụ máu ở tĩnh mạch gây phù, chức năng thận kém. Nếu người bệnh suy tim thì lượng nước đưa vào cơ thể phải phụ thuộc vào lượng nước bài tiết trong 24 giờ. Hạn chế muối ở mức 4 – 5g/ngày để giảm phù, giúp thận bài tiết các chất đào thải của chuyển hóa đạm, chất béo, tinh bột, đường.

Năng lượng trong khẩu phần nên giảm bớt để tránh tăng cân, giảm nhẹ hoạt động bộ máy tiêu hóa và tuần hoàn. Mức năng lượng đưa vào cơ thể nên dừng ở 30 – 35 kcal/kg/ngày. Nguồn năng lượng nên lấy từ rau củ, khoai, đậu đỗ, cơm, mỳ, bún, miến.

Các nhu cầu dinh dưỡng cần thiết của người bệnh đột quỵ:

Lượng đạm (protein): cần giữ ở mức 0,8g/kg/ngày. Nên chọn thực phẩm ít cholesterol và nhiều đạm thực vật (đậu đỗ, đậu tương, đậu phụ) và đạm động vật (cá biển, cá đồng, sữa, thịt nạc...). Nếu bệnh nhân có kèm theo suy thận, cần giảm lượng đạm từ 0,4 đến 0,6 g/kg cân nặng/ngày.
Chất béo nên giữ ở mức 25 - 30g chất béo /ngày, trong đó 1/3 là chất béo động vật và 2/3 là chất béo thực vật như vừng, lạc. Ngoài ra, các loại acid béo trong dầu thực vật có khả năng làm giảm nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là do cục máu đông trong lòng mạch máu não.
Vitamin và chất khoáng: có trong các loại quả chín, rau củ, sữa. Chúng chứa nhiều kali, có tác dụng lợi tiểu, giảm huyết áp ở người bệnh và chống lại tình trạng toan của cơ thể (tình trạng nồng độ axit trong các dịch cơ thể vượt mức bình thường). Trung bình một quả chuối có 400 mg kali, tương ứng với 1 ly nước cam hay một củ khoai tây nướng. Người tiêu thụ dưới 1500 mg kali/ngày sẽ có nguy cơ đột quỵ cao hơn 28% so với người tiêu thụ 2300 mg kali/ngày.

Bên cạnh đó, để hạn chế nguy cơ đột quỵ, nên ăn chuối và các loại rau quả giàu kali. Dùng đủ vitamin C sẽ giúp cải thiện chức năng của nội mô, ngăn chặn sự hình thành khối huyết trong động mạch.

Hoạt động thể chất

Một số hoạt động thể chất là rất cần thiết để tăng cường sức mạnh và sự phối hợp của cơ, giảm căng cơ và tăng phạm vi chuyển động…

Tập Yoga là một lựa chọn tốt để phục hồi sau đột quỵ, đặc biệt là đối với những người có vấn đề về thăng bằng hoặc sợ ngã. Yoga giúp thúc đẩy các chuyển động cơ thể, cải thiện hơi thở và tinh thần.

Kiểm soát cân nặng

Duy trì cân nặng hợp lý, giảm tỷ lệ mỡ trong cơ thể là một cách để kiểm soát nhiều yếu tố nguy cơ gây đột quỵ. Tăng cân hoặc thừa cân có thể làm gia tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và đái tháo đường - những yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ. Ngược lại, sụt cân quá mức cũng khiến người bệnh suy nhược, giảm sức đề kháng và khó đạt hiệu quả trong phục hồi chức năng.

Để kiểm soát cân nặng hợp lý, bệnh nhân sau đột quỵ cần xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học. Khẩu phần ăn nên cân đối giữa các nhóm chất, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các loại đạm ít béo. Hạn chế muối, đường, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn giúp kiểm soát huyết áp và mỡ máu tốt hơn.

Bên cạnh dinh dưỡng, vận động phù hợp với thể trạng là yếu tố không thể thiếu. Các bài tập phục hồi chức năng, đi bộ nhẹ nhàng hoặc vận động theo hướng dẫn của chuyên gia giúp đốt cháy năng lượng, duy trì khối cơ và cải thiện sức khỏe tim mạch.

Kiểm soát cân nặng cần được thực hiện lâu dài, kết hợp theo dõi y tế định kỳ. Khi duy trì cân nặng hợp lý, bệnh nhân sau đột quỵ không chỉ phục hồi tốt hơn mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ tái phát bệnh.

Kiểm soát căng thẳng

Mức độ căng thẳng cao có mối quan hệ với nguy cơ đột quỵ. Vì căng thẳng kéo dài có thể làm tăng huyết áp, rối loạn giấc ngủ, giảm khả năng tập trung và làm chậm tiến trình hồi phục chức năng thần kinh. Vì vậy, kiểm soát căng thẳng đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc toàn diện bệnh nhân sau đột quỵ.

Trước hết, người bệnh cần được hỗ trợ tâm lý kịp thời từ gia đình và nhân viên y tế. Việc lắng nghe, chia sẻ và khích lệ giúp bệnh nhân giảm cảm giác cô đơn, bất lực. Duy trì lối sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, ăn uống cân đối, hạn chế rượu bia và chất kích thích cũng góp phần ổn định tâm trạng.

Bên cạnh đó, các phương pháp thư giãn như hít thở sâu, thiền, yoga nhẹ nhàng hoặc nghe nhạc có thể giúp giảm lo âu, cải thiện tinh thần. Tham gia phục hồi chức năng đều đặn và đặt ra những mục tiêu nhỏ, phù hợp với khả năng sẽ giúp người bệnh lấy lại sự tự tin.

Kiểm soát tốt căng thẳng không chỉ giúp bệnh nhân sau đột quỵ phục hồi hiệu quả hơn mà còn góp phần phòng ngừa tái phát, nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

BS. Nguyễn Văn Thắng

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/cham-soc-nguoi-benh-sau-dot-quy-169260122232607693.htm