Từ năm 2009, tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là TP Huế đã thực hiện chủ trương di dời hơn 1.000 hộ dân vạn đò sinh sống trên các con sông ở địa bàn thành phố lên bờ định cư để giúp người dân ổn định cuộc sống về lâu dài.
Đoạn sông Như Ý chảy qua địa bàn phường Vỹ Dạ (TP Huế) bị người dân chiếm dụng mặt nước nuôi cá lồng.
Chính quyền TP Huế cũng đã xây dựng các khu tái định cư Thủy Phú, Lại Tân, Kim Long, Phú Hậu, Hương Sơ... để người dân vạn đò có nơi ở mới. Các hộ vạn đò được chính quyền địa phương cấp đất, hỗ trợ xây dựng nhà ở, chuyển đổi sinh kế để chấm dứt cảnh sống tạm bợ trên sông nước, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản vào mùa mưa bão.
Sau gần 20 năm kể từ cuộc di dân lịch sử ấy, các con sông ở TP Huế đã được chính quyền địa phương đầu tư thực hiện các dự án chỉnh trang, nạo vét nhằm khơi thông dòng chảy. Một số con sông chảy qua trung tâm TP Huế như sông Hương, An Cựu, Như Ý… còn được TP Huế xây dựng bờ kè, làm đường đi bộ để chống sạt lở, tạo cảnh quan sạch đẹp, góp phần phục vụ phát triển du lịch.
Hàng loạt lồng bè được người dân thả nổi trái phép trên sông Như Ý để nuôi trồng thủy sản.
Tuy nhiên theo ghi nhận mới đây của PV Báo CAND, hiện ở khu vực sông Như Ý thuộc tổ 7, tổ 8, phường Vỹ Dạ (TP Huế), đoạn đối diện với tuyến đường đi bộ ven sông Như Ý được đầu tư xây dựng hơn 267 tỷ đồng hiện có nhiều hộ dân ngang nhiên chiếm dụng mặt nước của con sông này để nuôi cá lồng. Tại đây, hàng chục lồng cá thả nuôi trái phép trên sông Như Ý kéo dài phủ kín cả một đoạn sông rộng lớn.
Ngoài lồng bè, người dân còn dựng nhà chồ trái phép trên sông Như Ý.
Điều đáng nói, ngoài các bè cá, lồng cá được thả nuôi trên sông, nhiều hộ dân còn dựng cả những nhà chồ nổi để phục vụ sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản. Tình trạng này không những ảnh hưởng đến dòng chảy con sông mà còn có nguy cơ hình thành một xóm vạn đò mới gần tuyến đường Hàn Mặc Tử, phường Vỹ Dạ. Điều khiến người dân địa phương lo ngại là tình trạng nuôi cá lồng trái phép trên sông này diễn ra trong thời gian dài khiến sông Như Ý bị ô nhiễm, bốc mùi hôi.
Ông Nguyễn Ngọc (ở phường Vỹ Dạ, TP Huế) cho biết: “Nhà tôi ở gần sông Như Ý, dọc bờ sông này vừa được thành phố xây dựng tuyến đường đi bộ ven sông rất đẹp nên vào sáng sớm và chiều tối có rất đông người dân, du khách đến tham quan, dạo mát ngắm cảnh sông nước. Tuy nhiên việc các hộ dân nuôi cá lồng ở phía mặt sông đối diện bên kia trông rất nhếch nhác. Nhiều thời điểm, nhất là vào buổi chiều tối thì mùi hôi thối từ sông bốc lên rất khó chịu”.
Nuôi cá lồng trái phép gây mất cảnh quan, ô nhiễm sông Như Ý - con sông đẹp của TP Huế.
Nhiều chủ nhà hàng, chủ quán cà phê ven tuyến đường đi bộ sông Như Ý cũng bức xúc cho biết, thời gian gần đây, tại đoạn sông bị người dân lấn chiếm mặt nước nuôi cá lồng thường bốc lên mùi hôi nồng nặc. Tình trạng nuôi cá lồng trên sông này không những gây ô nhiễm mà còn làm mất cảnh quan đô thị.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, việc nuôi cá lồng trên sông Hương và các chi lưu trong khu vực nội đô TP Huế là không được phép, trong đó có sông Như Ý. Người dân nếu muốn nuôi cá lồng phải đăng ký với chính quyền địa phương để xem xét vị trí phù hợp. Tuy nhiên các hộ dân ở phường Vỹ Dạ nuôi cá lồng trên sông Như Ý chưa thực hiện thủ tục này theo đúng quy định.
Nguy cơ hình thành xóm vạn đò mới trên sông Như Ý, đoạn giáp đường Hàn Mặc Tử (phường Vỹ Dạ, TP Huế).
Theo thông tin từ UBND phường Vỹ Dạ, việc nuôi cá lồng tại khu vực sông Như Ý thuộc địa bàn phường diễn ra tự phát từ năm 2007 và kéo dài đến nay. Những hộ dân nuôi cá lồng là những ngư dân sinh sống bằng nghề đánh bắt thủy sản trên các sông thuộc địa bàn TP Huế và họ tận dụng nguồn cá có giá trị kinh tế thấp để làm thức ăn nuôi cá nhằm tạo thêm nguồn thu nhập.
Qua kiểm tra, UBND phường Vỹ Dạ xác định, tại khu vực sông Như Ý hiện có 31 hộ dân nuôi cá lồng, bè với diện tích chiếm dụng mặt nước khoảng 1ha.
Phường Vỹ Dạ đang tuyên truyền, vận động, yêu cầu các hộ dân sớm di dời lồng bè, tháo dỡ nhà chồ dựng trái phép trên sông Như Ý.
Nhận thấy việc nuôi cá lồng, bè tự phát gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến dòng chảy của sông Như Ý, gây mất mỹ quan đô thị, phát sinh tình trạng dựng nhà nổi trên sông để sinh sống nên chính quyền phường Vỹ Dạ cũ trước đây đã nhiều lần thông báo, yêu cầu các hộ dân tháo dỡ lồng bè, nghiêm cấm việc nuôi cá. Tuy nhiên, do vướng mắc liên quan đến sinh kế của các hộ gia đình này nên phường Vỹ Dạ đã có báo cáo đến UBND TP Huế để xin ý kiến chỉ đạo.
“Để chấn chỉnh, xử lý vi phạm các hộ dân có lồng bè nuôi trồng thủy sản tại khu vực sông Như Ý, mới đây UBND phường đã tổ chức buổi làm việc với sự tham gia của các đơn vị liên quan. Ngoài huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để tuyên truyền, vận động các hộ nuôi cá lồng trên sông Như Ý tháo dỡ nhà chồ, di dời lồng bè, UBND phường sẽ có chính sách hợp lý để ổn định cuộc sống cho các hộ dân nuôi cá lồng. Đồng thời yêu cầu các hộ dân cam kết không tái diễn nuôi trồng thủy sản, đặt lồng bè trên sông sau khi tháo dỡ để không gây ảnh hưởng dòng chảy sông Như Ý và môi trường, cảnh quan”, lãnh đạo UBND phường Vỹ Dạ cho biết.
Anh Khoa