Chân dung người xây dựng Microsoft thành thế lực game

2 giờ trướcBài gốc

Phil Spencer rửa tay gác kiếm khỏi làng game

Sự ra đi của nhân vật mang tính biểu tượng này diễn ra ngay tại thời điểm nền tảng Xbox đang phải đối mặt với muôn vàn thách thức từ sự sụt giảm doanh thu phần cứng cho đến áp lực cạnh tranh khốc liệt trên toàn cầu.

Để lèo lái bộ máy kinh doanh trị giá hàng chục tỉ đô này, hệ sinh thái giải trí của hãng đã quyết định đặt niềm tin vào Asha Sharma - một nữ lãnh đạo xuất thân từ bộ phận phát triển trí tuệ nhân tạo - đánh dấu một bước chuyển mình chiến lược và khép lại một kỷ nguyên đầy biến động.

Dấu ấn của một huyền thoại và tầm nhìn tỉ đô

Hành trình của Phil Spencer tại Microsoft là một trong những câu chuyện thăng tiến truyền cảm hứng nhất trong giới công nghệ. Bắt đầu từ vị trí thực tập sinh ngay khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường vào năm 1988, ông đã từng bước chứng minh năng lực để trở thành tổng giám đốc của Microsoft Studios vào năm 2003, trước khi nắm giữ trọng trách lèo lái toàn bộ bộ phận trò chơi điện tử trong suốt 12 năm qua.

Trong email gửi toàn thể nhân viên, Tổng giám đốc điều hành Satya Nadella đã bày tỏ sự ngưỡng mộ sâu sắc đối với cam kết kiên định của người đồng sự dành cho cộng đồng game thủ, các nhà sáng tạo và toàn thể đội ngũ; đồng thời khẳng định Spencer chính là người đã góp phần thay đổi hoàn toàn cách thức hoạt động của bộ phận này.

Dấu ấn lớn nhất trong nhiệm kỳ của Spencer chính là nỗ lực chuyển dịch trọng tâm chiến lược của tập đoàn. Thay vì chỉ chăm chăm vào việc bán các thiết bị phần cứng Xbox truyền thống, ông đã vạch ra một tầm nhìn rộng lớn hơn, nơi các trò chơi từ vô số studio khác nhau có thể được trải nghiệm mượt mà trên nhiều loại thiết bị, gắn chặt tham vọng giải trí với sức mạnh của điện toán đám mây. Tầm nhìn này được hiện thực hóa thông qua những thương vụ thâu tóm lịch sử.

Năm 2014, ông đã chốt thành công thỏa thuận mua lại Mojang AB, cha đẻ của tựa game đình đám Minecraft với giá 2,5 tỉ USD, một quyết định đã mang lại lợi nhuận khổng lồ khi trò chơi này liên tục phát triển rực rỡ. Đỉnh cao trong sự nghiệp của ông phải kể đến nỗ lực thâu tóm gã khổng lồ Activision Blizzard với bản hợp đồng hoàn toàn bằng tiền mặt trị giá xấp xỉ 75 tỉ USD.

Dù vấp phải sự giám sát gắt gao chưa từng có từ các cơ quan quản lý chống độc quyền trên toàn cầu, thương vụ kỷ lục này cuối cùng cũng được khép lại vào tháng 10.2023, chính thức đưa những siêu phẩm như Call of Duty, World of Warcraft và Candy Crush về chung một nhà, gia tăng đáng kể sức nặng của Microsoft trên bản đồ thị trường.

Sức ép doanh thu và những thách thức bủa vây

Bất chấp những thành tựu mang tính bước ngoặt về mặt thâu tóm và mở rộng quy mô, quyết định lùi lại của Spencer để "bắt đầu chương tiếp theo của cuộc đời" lại diễn ra ngay lúc bộ phận trò chơi điện tử đang bộc lộ những dấu hiệu hụt hơi rõ rệt.

Báo cáo thu nhập gần nhất được công bố vào tháng 1 đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo khi doanh thu mảng trò chơi điện tử trong quý tính đến tháng 12 sụt giảm khoảng 9,5%. Đáng lo ngại hơn, doanh thu từ phần cứng máy chơi game Xbox đã lao dốc không phanh ở mức 32% so với cùng kỳ năm ngoái, buộc hãng phải ghi nhận các khoản chi phí suy giảm giá trị chưa được tiết lộ.

Thực tế thị trường hiện nay đang tạo ra một sức ép khủng khiếp lên bộ phận kinh doanh giải trí của Microsoft. Hãng đang phải gồng mình chống đỡ sự cạnh tranh vô cùng mạnh mẽ từ các đối thủ sừng sỏ. PlayStation của Sony tiếp tục thống trị thị phần máy chơi game console chuyên dụng và sở hữu loạt game độc quyền hấp dẫn, trong khi Nintendo Switch vẫn duy trì sức hút rộng rãi khắp toàn cầu.

Không chỉ vậy, thị phần của Microsoft còn bị đe dọa bởi những hệ thống giải trí vận động mới nổi, nhỏ gọn và có giá thành rẻ hơn như Nex Playground. Các nhà phân tích nhận định cả thiết bị phần cứng Xbox lẫn dịch vụ đăng ký Game Pass đều đang hoạt động kém hiệu quả và có dấu hiệu bị các đối thủ vượt mặt.

Gánh nặng tài chính càng trở nên trầm trọng hơn do những áp lực chi phí phát sinh từ thuế quan, tình hình chi tiêu tiêu dùng bất ổn và hàng loạt biến động kinh tế vĩ mô, buộc hãng phải thực hiện các động thái tăng giá đối với phần cứng Xbox. Đầu năm 2025, một bộ phận nhân sự thuộc tổ chức Microsoft Gaming đã phải rời đi, nằm trong đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn ảnh hưởng đến hơn 15.000 nhân viên trên toàn tập đoàn, phơi bày những khó khăn dai dẳng trong việc duy trì biên độ lợi nhuận ổn định.

Làn gió mới từ trí tuệ nhân tạo và cuộc đại phẫu nhân sự

Để lật ngược thế cờ, Microsoft đã thực hiện một cuộc tái cấu trúc nhân sự quyết liệt nhất từ trước đến nay. Chiếc ghế quyền lực mà Spencer để lại đã ngay lập tức được trao cho Asha Sharma - người trước đó đang đảm nhiệm vị trí chủ tịch đơn vị Sản phẩm CoreAI của hãng.

Việc lựa chọn một nhân vật từng có kinh nghiệm dẫn dắt mảng phát triển sản phẩm cho các dịch vụ và mô hình trí tuệ nhân tạo, đồng thời từng kinh qua các vị trí cấp cao tại Meta và Instacart, cho thấy một định hướng tương lai hoàn toàn khác biệt. Ngay khi nhậm chức, tân nữ tướng đã đưa ra một cam kết mạnh mẽ về việc sẽ khôi phục sự tập trung vào hệ máy console cốt lõi và củng cố lại niềm tin đối với những người hâm mộ trung thành của nền tảng Xbox.

Cùng với sự lên ngôi của Sharma, bộ máy lãnh đạo cấp cao cũng chứng kiến những xáo trộn lớn. Sarah Bond - chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Xbox, người từng được giới thạo tin nội bộ kỳ vọng sẽ là ứng cử viên sáng giá kế nhiệm Spencer - cũng đã thông báo rời công ty để "bắt đầu một chương mới" sau những năm tháng cống hiến từ 2017.

Ở một diễn biến khác, Matt Booty - người từng giữ chức chủ tịch nội dung trò chơi và studio - đã được thăng chức lên làm phó chủ tịch điều hành kiêm giám đốc nội dung của Microsoft Gaming và sẽ trực tiếp báo cáo công việc cho Asha Sharma. Để đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra êm đẹp, Spencer vẫn sẽ tiếp tục gắn bó với công ty trong vai trò cố vấn cho đến hết mùa hè năm nay.

Sự thay máu lực lượng này không đơn thuần là giải quyết bài toán khủng hoảng doanh thu tạm thời, mà còn là một bước chạy đà để đón đầu sự thay đổi của cả nền công nghiệp. Chuyên gia phân tích Gil Luria từ D.A. Davidson đã đưa ra một góc nhìn vô cùng sắc sảo khi đánh giá quá trình chuyển giao thế hệ lãnh đạo này là hoàn toàn phù hợp với nhịp độ chuyển dịch công nghệ.

Khi trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành một yếu tố cốt lõi, can thiệp sâu vào mọi khâu trong quá trình phát triển trò chơi điện tử, Microsoft bắt buộc phải có một thế hệ lãnh đạo hoàn toàn mới, sở hữu tư duy dữ liệu và nhãn quan công nghệ đột phá để quản lý và định hình lại tương lai của ngành công nghiệp giải trí số.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/chan-dung-nguoi-xay-dung-microsoft-thanh-the-luc-game-246539.html