Chặng đường mới của nông nghiệp thông minh

2 giờ trướcBài gốc

Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan đầu tư khu nhà màng trồng rau thủy canh với cảm biến giám sát dinh dưỡng và sâu bệnh. Ảnh: PHAN VINH

Trang trại số

Tại trang trại gà Bình Minh ở xã Thu Bồn, ông Đặng Công Tới không còn phân công nhân sự túc trực, ghi chép từng công đoạn như trước. Với chiếc điện thoại thông minh, toàn bộ chỉ số về nhiệt độ, độ ẩm, lượng thức ăn, nước uống trong hệ thống chuồng lạnh khép kín được cập nhật liên tục. Ông cho biết, chỉ cần mở phần mềm là có thể biết tình trạng đàn gà trong ngày, kể cả khi không có mặt tại trang trại.

Hiện tại, ở Bình Minh nuôi khoảng 60.000 con gà đẻ, mỗi ngày cung ứng gần 54.000 quả trứng cho thị trường trong và ngoài thành phố. Tất cả khâu cho ăn, chăm sóc, kiểm soát môi trường đều được số hóa, giúp giảm nhân công, hạn chế rủi ro dịch bệnh và đặc biệt là minh bạch quy trình sản xuất. Trên mỗi lô sản phẩm trứng đều in mã QR để người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc.

Ở khu vực Hòa Vang trước đây, nay là một phần trong quy hoạch không gian nông nghiệp đô thị của thành phố, Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan cũng đang vận hành theo hướng đổi mới. Bên cạnh vùng rau VietGAP, đơn vị đầu tư khu nhà màng trồng rau thủy canh với cảm biến giám sát dinh dưỡng và sâu bệnh. Ông Phan Thanh Quang, Giám đốc hợp tác xã cho biết, nhờ hệ thống này, người trồng giảm công chăm sóc, chất lượng rau được kiểm soát ngay từ đầu vào nên ổn định hơn so với canh tác ngoài trời. Mỗi năm, hợp tác xã cung ứng hơn 300 tấn rau, quả sạch cho các siêu thị, trường học và bệnh viện.

Tại xã Đại Lộc, kỹ sư Nguyễn Văn Quang, người nghiên cứu và ứng dụng thành công mô hình nuôi cá chình bông kết hợp trồng rau thủy canh bằng phương pháp lọc nước tuần hoàn khép kín Aquaponics. Nước thải từ bể cá được xử lý bằng vi sinh thành dinh dưỡng cho rau, còn hệ thống trồng rau lại làm sạch nước trước khi tuần hoàn trở lại. "Đây là hướng đi phù hợp với nông nghiệp đô thị, tận dụng tài nguyên, giảm phát thải và tạo thêm giá trị trên cùng một diện tích đất", ông Quang nói.

Công ty TNHH Đầu tư thủy sản công nghệ cao Nam Mỹ (phường Quảng Phú) đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại trong sản xuất tôm giống. Ảnh: PHAN VINH

Chưa xứng với tiềm năng

Những mô hình nông nghiệp thông minh được hình thành và phát triển thời gian qua cho thấy hiệu quả từ các chính sách mà thành phố đã ban hành.

Nổi bật là Quyết định số 2171/QĐ-UBND năm 2023 của UBND thành phố Đà Nẵng (cũ) về hỗ trợ phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn và du lịch nông thôn, cùng Quyết định số 1721/QĐ-UBND năm 2023 của UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) quy định cơ chế hỗ trợ phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại giai đoạn 2021 - 2025. Qua đó, thành phố triển khai hỗ trợ tiền thuê đất tại khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khuyến khích cơ giới hóa, hỗ trợ giống và vật tư cho sản xuất hữu cơ, chăn nuôi an toàn sinh học, xử lý phụ phẩm và phát triển mô hình gắn với du lịch trải nghiệm. Dù chưa thể giải quyết ngay mọi khó khăn, khung chính sách này đã tạo điểm tựa ban đầu để nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp mạnh dạn tiếp cận lĩnh vực đòi hỏi vốn và tri thức mới.

Giai đoạn 2020 - 2025, nông nghiệp Đà Nẵng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Vùng rau đạt chuẩn VietGAP mở rộng lên gần 392ha, hơn 470ha được cấp 67 mã số vùng trồng, duy trì 9 mã vùng phục vụ xuất khẩu. Diện tích liên kết sản xuất giống cây trồng tích lũy đạt trên 28.000ha, toàn thành phố hình thành 444 trang trại chăn nuôi. Nhờ áp dụng tiến bộ kỹ thuật và cơ giới hóa, sản lượng năm 2025 ước đạt hơn 476.000 tấn lúa và 325.000 tấn rau thực phẩm.

Tuy vậy, trong bối cảnh mới sau hợp nhất, kết quả này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Bà Diệp Thị Thảo Trang, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao 43 Farm (xã Thăng An) cho rằng: "Nông nghiệp thông minh là hướng đi tất yếu nhưng chi phí đầu tư ban đầu lớn, trong khi phần đông nông dân còn thiếu kiến thức quản trị và khả năng kết nối thị trường. Nếu không có chính sách hỗ trợ sâu hơn về vốn, đào tạo kỹ thuật và đầu ra ổn định, hợp tác xã rất khó duy trì mô hình dài hạn".

Ở góc độ nghiên cứu, kỹ sư Nguyễn Văn Quang đề xuất thành phố cần có cơ chế riêng cho các đề tài thử nghiệm trong nông nghiệp thông minh. "Nhiều sáng kiến cần thời gian kiểm chứng, nếu được hỗ trợ kinh phí, thiết bị và chuyên gia cố vấn, thành phố sẽ hình thành thêm những mô hình công nghệ bản địa phù hợp điều kiện thực tế, thay vì phụ thuộc vào việc sao chép mô hình từ nơi khác", ông Quang nói.

Khu vực xã Thăng An được UBND tỉnh Quảng Nam cũ quy hoạch vùng phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Ảnh: HỒ QUÂN

Tạo không gian sản xuất mới

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, khi mục tiêu tăng trưởng GRDP ngành nông nghiệp được đặt ở mức bình quân 6 - 6,5% mỗi năm, tại Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030), ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, ngành phải tổ chức lại toàn bộ không gian sản xuất trên cơ sở dữ liệu, công nghệ và liên kết vùng.

Theo ông Sơn, ngành xác định 3 trụ cột xuyên suốt cho giai đoạn tới là đổi mới sáng tạo giữ vai trò trung tâm, liên kết vùng là phương thức chủ đạo và ứng dụng công nghệ là công cụ then chốt để tổ chức lại toàn bộ không gian sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch và có khả năng thích ứng cao.

Trên cơ sở đó, thành phố sẽ hình thành các khu vực sản xuất nông nghiệp thông minh tích hợp đồng thời ba không gian sản xuất - logistics - chuyển đổi số, trong đó dữ liệu trở thành "dòng chảy" xuyên suốt từ khâu lập kế hoạch mùa vụ, quản lý vật tư đầu vào, giám sát môi trường đến tiêu thụ sản phẩm.

"Chúng tôi lựa chọn những giải pháp phù hợp nhất với người nông dân, từ cảm biến môi trường, hệ thống tưới thông minh, phần mềm quản lý trang trại đến truy xuất nguồn gốc bằng mã số vùng trồng và blockchain, để từng hộ, từng hợp tác xã có thể kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất bằng dữ liệu, thay vì ghi chép thủ công như trước đây", ông Sơn nói.

Cùng với đó, mô hình "nông nghiệp số, nông nghiệp mở" sẽ được khuyến khích phát triển, trong đó nông dân được kết nối trực tiếp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và hệ thống khuyến nông, giúp quá trình chuyển giao kỹ thuật, thử nghiệm mô hình và hoàn thiện sản phẩm diễn ra liên tục, giảm rủi ro cho người sản xuất.

Trước mắt, thành phố tập trung hoàn thiện các khu nông nghiệp công nghệ cao đã quy hoạch tại Hiệp Đức, Thăng Bình, Tam Kỳ, Duy Xuyên, Núi Thành và Chu Lai, đồng thời tháo gỡ vướng mắc để sớm đưa Trung tâm Công - Nông nghiệp Tam Anh vào hoạt động, xem đây là đầu mối thử nghiệm và lan tỏa các giải pháp nông nghiệp thông minh ra toàn vùng.

"Nông nghiệp Đà Nẵng phải trở thành trụ cột xanh tạo ra giá trị cao của nền kinh tế thành phố. Ngành nông nghiệp và môi trường sẽ rà soát lại toàn bộ quy hoạch sau sáp nhập, khớp nối chính sách tín dụng, đất đai, giống và hỗ trợ hợp tác xã, từng bước xây dựng các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ, để nông nghiệp thành phố phát triển theo hướng thông minh, bền vững", ông Sơn khẳng định.

PHAN VINH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/chang-duong-moi-cua-nong-nghiep-thong-minh-3324529.html