Liên kết thu hút đầu tư vào vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

4 giờ trướcBài gốc

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Triển vọng đầu tư, kinh doanh, thu hút doanh nghiệp của vùng trong năm 2026 và thời gian tới là rất lớn, nhưng vẫn còn nhiều trở ngại đặt ra trong vấn đề liên kết vùng để khai thác tiềm năng, thu hút đầu tư. Tại Diễn đàn Đầu tư - Kinh doanh vùng trung tâm kinh tế phía Nam được tổ chức mới đây, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: Việc thiết lập cơ chế quản lý cấp vùng, xây dựng kế hoạch phát triển thống nhất, đẩy mạnh phát triển xanh và tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát huy năng lực của mình là những vấn đề cần lưu tâm.

Trọng điểm về kinh tế

Một cách khái quát, vùng trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam được hiểu ra sao, thưa ông?

- Trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng. Đây là những địa phương được thiết lập sau giai đoạn sáp nhập địa giới hành chính vừa qua. Mỗi địa phương có vai trò riêng của mình trong tổng thể phát triển chung. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh là đầu não R&D - tài chính - công nghệ - logistics biển; Đồng Nai là trung tâm logistics và thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thế hệ mới; Tây Ninh là cửa ngõ hành lang Đông - Tây kết nối với vùng đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia; Lâm Đồng là hậu phương xanh của vùng, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và du lịch.

Vùng này có vị thế ra sao trong tổng thể nền kinh tế Việt Nam, thưa ông?

- Đây là vùng có thị trường tiêu dùng và sản xuất lớn, chiếm 42% tỷ trọng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của cả nước. Thu nhập bình quân đầu người của vùng cũng cao nhất cả nước.

Đây cũng là trung tâm sản xuất, quy tụ 26% lực lượng lao động, góp 30% vào kim ngạch xuất khẩu. Năm 2025, vùng có hơn 78,4 ngàn doanh nghiệp thành lập mới, chiếm 40% cả nước. Trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam là điểm sáng về thu hút FDI, chiếm 34,5% cả nước, tương đương 13,3 tỷ USD trong 2025. Nơi đây giàu sức hút với nhà đầu tư nhờ chuỗi cung ứng ngắn và hệ sinh thái hoàn chỉnh.

Sự hiện diện nhiều tập đoàn đa quốc gia tạo sẵn chuỗi cung ứng phụ trợ cho nhà đầu tư đến sau. Niềm tin của FDI vùng này cũng cao, với 42% muốn mở rộng kinh doanh so với trung bình 37% cả nước.

Một góc phường Trấn Biên, trung tâm đô thị của tỉnh Đồng Nai với nhiều tiềm năng thu hút đầu tư các dự án hạ tầng thương mại. Ảnh: Vương Thế

Bài toán về liên kết vùng hiện nay có hướng giải quyết ra sao, thưa ông?

- Sau khi sáp nhập, hạ tầng và logistics của vùng từ chỗ phân tán đã được đồng bộ hóa chiến lược từ cảng biển, sân bay, hạ tầng đường bộ, đường sắt, đến hệ thống các cảng cạn… mang đến hiệu quả về kinh tế như: giảm thiểu và tiến tới xóa bỏ chồng chéo “phí hạ tầng cảng biển” và “phí BOT” giữa các địa phương cũ trước khi sáp nhập các đơn vị hành chính. Nếu hạ tầng được quy hoạch liền mạch và thống nhất, doanh nghiệp sẽ giảm được chi phí logistics, ước tính từ 10-15% so với trước đây.

Cùng với sân bay, cảng biển, đường cao tốc liên vùng, kết nối cửa khẩu, thì khả năng kết nối đa phương thức cũng biến vùng trở thành một điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế quan trọng tại châu Á.

Yêu cầu đặt ra cần có giải pháp để thực hiện vấn đề then chốt là liên kết vùng. Nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả, lợi thế tổng thể của cả khu vực sẽ khó được phát huy đầy đủ. Ngược lại, nếu tăng cường liên kết, chia sẻ nguồn lực, phối hợp quy hoạch và định hướng phát triển, vùng trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam sẽ có dư địa rất lớn để bứt phá trong giai đoạn tới.

Hóa giải thách thức để thu hút đầu tư

Là vùng kinh tế trọng điểm, năng động nhất cả nước nhưng vẫn có những thách thức nhất định trong phát triển kinh tế, thu hút đầu tư, cụ thể ra sao, thưa ông?

- Trước hết có thể kể đến những thách thức cần giải quyết của vùng như: sau sáp nhập, việc hợp nhất bộ máy, thay đổi thẩm quyền và thiếu văn bản hướng dẫn khiến hồ sơ một số thủ tục hành chính nguy cơ bị “treo”; doanh nghiệp tốn thêm thời gian, công sức chờ đợi. Các dự án đã phê duyệt theo chủ trương cũ có thể cần rà soát phù hợp với quy hoạch đơn vị hành chính mới. Việc điều phối liên ngành khó khăn hơn trong bối cảnh có nơi còn lúng túng về thẩm quyền các đơn vị sau sáp nhập.

Cùng với đó là những thách thức về phát triển hạ tầng; tiến độ giải ngân của các địa phương không đồng đều. Có tình trạng tuyến đường lớn đã thông xe nhưng các tuyến đường gom, đường đấu nối vào các khu công nghiệp vẫn chưa hoàn thiện do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, vùng cũng đối diện với áp lực “xanh hóa” và đối diện rủi ro biến đổi khí hậu.

Vùng trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam hội tụ những cái nhất hiện nay như: có địa phương với diện tích lớn nhất cả nước (tỉnh Lâm Ðồng), dân số đông nhất (Thành phố Hồ Chí Minh), sân bay lớn nhất là Long Thành (tỉnh Ðồng Nai) và Cụm cảng biển Cái Mép - Thị Vải cùng với Cảng Cần Giờ, Phước An, hệ thống đường cao tốc... tạo nên sức thu hút mạnh mẽ cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Vậy làm thế nào để thu hút những nhà đầu tư chiến lược cho vùng, thưa ông?

- Để thu hút được các nhà đầu tư chiến lược, vùng cần tập trung vào những khía cạnh cụ thể như: Phát triển năng lượng xanh. Đảm bảo nguồn điện sạch, ổn định cho các trung tâm dữ liệu và các ngành công nghiệp. Giá cả cạnh tranh trong dài hạn. Chủ động thị trường vốn với hệ thống ngân hàng phát triển kết hợp hệ sinh thái tài chính số (fintech) và huy động vốn linh hoạt thông qua phát hành trái phiếu…

Nâng cao chất lượng cuộc sống bằng việc phát triển hạ tầng y tế, giáo dục chuẩn quốc tế. Có hạ tầng hiện đại; môi trường sống xanh, an toàn cho đội ngũ lãnh đạo và chuyên gia cao cấp. Đối với hành chính công thì thực hiện cơ chế “một cửa” thực chất. Cán bộ chuyên nghiệp; quy trình xử lý thủ tục hành chính minh bạch, tinh gọn với cam kết thời gian xử lý cụ thể và chính xác. Có giải pháp ưu đãi về tài chính như: ưu đãi thuế, phí hạ tầng và phí đất đai cạnh tranh so với Bangkok, Jakarta, Kuala Lumpur và Singapore; có cơ chế rõ ràng, dễ áp dụng và ổn định.

Kiến tạo chuỗi cung ứng phù hợp với xu thế phát triển; giảm rào cản với doanh nghiệp tư nhân, giảm bảo hộ doanh nghiệp nhà nước. Xây dựng hệ sinh thái công nghiệp mở với cụm ngành rõ ràng; có cam kết mạnh mẽ, hỗ trợ đa dạng hóa nguồn cung... Cần có chính sách rõ ràng và nhất quán, cam kết chính sách dài hạn. Danh mục ưu tiên đầu tư rõ ràng và minh bạch; đồng thời thực hiện đối thoại công - tư thực chất.

Giải pháp nào để có thể đạt được những vấn đề trên, thưa ông?

- Cần có cơ chế quản trị và đối thoại công - tư cấp vùng. Thiết lập cơ chế điều phối vùng, chuyển đổi tư duy từ kiểm soát sang kiến tạo; có các tổ công tác chiến lược chuyên trách giải quyết thủ tục "một cửa" cho nhà đầu tư lớn. Cần liên kết chặt chẽ trong quy hoạch hạ tầng giao thông và xúc tiến đầu tư chung. Song song đó, thúc đẩy kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; quy hoạch hạ tầng số đồng bộ và hài hòa chính sách thu hút đầu tư công nghệ...

Đặc biệt, cần đổi mới tư duy phát triển kinh tế tư nhân. Thực thi Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân với những chương trình hành động cụ thể; tạo lập thị trường và gỡ vướng thể chế từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.

Trân trọng cảm ơn ông!

Vương Thế (thực hiện)

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202602/lien-ket-thu-hut-dau-tu-vao-vung-kinh-te-trong-diem-phia-nam-f8c054f/