Chắp cánh chuồn chuồn tre bay xa

6 giờ trướcBài gốc

Thế rồi nghệ nhân mang nghề về làng, hình thành nên làng chuồn chuồn tre Thạch Xá và giúp thứ quà quê độc đáo này vươn ra quốc tế.

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 25km, làng chuồn chuồn tre Thạch Xá hiện ra yên bình. Trong không gian thoảng mùi tre khô, chúng tôi tìm đến xưởng của nghệ nhân Nguyễn Văn Tái, người đã gắn bó gần 3 thập kỷ với nghề. Ngồi bên bàn gỗ nhỏ và ấm trà, ông lặng lẽ gọt giũa, tỉ mỉ với từng chi tiết nhỏ, thao tác lắp ghép cánh chuồn chuồn để tạo thành hình dáng hoàn chỉnh. Say sưa thổi hồn vào từng chú chuồn chuồn tre.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Tái tỉ mỉ làm những chú chuồn chuồn tre. Ảnh do nhân vật cung cấp

Nhấp ngụm trà xanh, ông Tái kể: Gần 30 năm về trước, ông làm nghề chụp ảnh dịch vụ quanh khu vực chùa Tây Phương. Để bức ảnh thêm sinh động, ông tự tay làm vài con chuồn chuồn tre làm đạo cụ. Nào ngờ, những món đồ nhỏ ấy lại khiến khách chụp hình thích thú, hỏi mua mang về làm quà. Thấy được tiềm năng làm kinh tế từ sở thích của khách hàng, ông bắt đầu nghĩ đến việc làm sản phẩm một cách bài bản. Thế rồi ông Tái tự mày mò cách làm chuồn chuồn tre. Để một thanh tre vô tri trở thành chú chuồn chuồn có thể “bay” và “đậu” vững vàng cần trải qua 12 công đoạn thủ công đầy khắt khe. Chất liệu được chọn từ loại tre bánh tẻ, có độ dẻo và độ bền phù hợp. Sau khi chặt về tre được gọt sạch, phơi khô đến khi chuyển sang màu trắng ngà. Từ đó, người thợ chẻ nhỏ, giũa thành từng chi tiết như thân, cánh.

Khâu quan trọng nhất là tạo thăng bằng cho chuồn chuồn tre, nên các bộ phận cấu thành như: Hai cánh phải được căn chỉnh để trọng lực dồn chính xác về phía trước, tập trung tại phần đầu, giúp giữ toàn bộ trọng tâm của sản phẩm. Mỏ được uốn cong bằng nhiệt, rồi mới lắp ghép các chi tiết còn lại. “Mọi công đoạn đều phải thật tỉ mỉ và chính xác, chỉ cần lệch một chút là chuồn chuồn sẽ không giữ thăng bằng được, buộc phải tháo ra lắp lại từ đầu”, ông Nguyễn Văn Tái chia sẻ.

Khi tay đã thạo nghề, ông Tái mở xưởng chuồn chuồn tre nghệ thuật Tái Tân. Từ một mình ông làm, rồi lan dần đến người thân, hàng xóm học và làm cùng. Đến nay, đã có hơn 20 hộ trong làng cùng gắn bó với nghề. Những cánh chuồn chuồn tre vừa tạo ra thu nhập ổn định cho người làng, lại định hình tên gọi dễ mến “làng chuồn chuồn tre” cho vùng đất này. Hiện mỗi ngày, xưởng của ông sản xuất hàng trăm sản phẩm, từ loại nhỏ đến các mẫu trang trí theo đơn đặt hàng. Khách đến mua có thể lựa chọn theo sở thích cá nhân, giá bán lẻ dao động từ 5.000 đến 20.000 đồng/con, tùy kích cỡ. Khách đặt hàng rất đa dạng, từ thương lái, chợ đầu mối đến du khách trong và ngoài nước. “Ghé thăm làng, được trực tiếp nhìn nghệ nhân làm nên những chú chuồn chuồn tre và thấy cách chúng tinh tế giữ thăng bằng trên tay làm tôi cảm thấy thú vị, cùng họa tiết, màu sắt bắt mắt nên tôi quyết định mua sản phẩm về làm quà tặng đồng nghiệp”, chị Nguyễn Lê Hoàng An (sinh năm 1985, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh) cho biết.

Không chỉ tiêu thụ trong nước, chuồn chuồn tre Thạch Xá nay đã vượt ra khỏi lũy tre làng, vươn cánh đến thị trường nước ngoài như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc thông qua các công ty mỹ nghệ, quà tặng. Những chú chuồn chuồn tre nhỏ bé theo chân du khách đi xa, mang theo câu chuyện về sự khéo léo và nét tinh tế của người Hà Nội trong món quà thủ công.

THÁI PHƯƠNG

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/chap-canh-chuon-chuon-tre-bay-xa-1035495