ChatGPT giải được bài toán giới toán học bó tay suốt 60 năm

3 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa: Getty Images / Futurism

Một tuyên bố đáng chú ý đang thu hút sự quan tâm của giới khoa học: ChatGPT có thể đã góp phần giải quyết một bài toán toán học hóc búa tồn tại suốt hơn sáu thập kỷ. Theo Scientific American, một số chuyên gia hàng đầu cho rằng đây không chỉ là một kết quả tình cờ, mà có thể mở ra cách tiếp cận mới trong nghiên cứu toán học.

Câu chuyện bắt đầu từ bài đăng của Liam Price, 23 tuổi, một người không có bằng cấp chuyên sâu về toán học. Đầu tháng 5 này, Price công bố lời giải cho một trong những “bài toán Erdős” - tập hợp các giả thuyết nổi tiếng phức tạp do nhà toán học huyền thoại Paul Erdős để lại - trên trang erdosproblems.com. Điều đáng chú ý là lời giải này không đến từ quá trình nghiên cứu truyền thống, mà được hỗ trợ bởi việc đặt câu hỏi cho mô hình ChatGPT-5.4.

Các “bài toán Erdős” từ lâu được coi là thách thức lớn đối với giới toán học, với nhiều vấn đề chưa có lời giải dù đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Trước đây, không ít kết quả do trí tuệ nhân tạo đề xuất đã bị bác bỏ do sai sót hoặc chỉ lặp lại các lời giải cũ. Tuy nhiên, trường hợp của Price lại nhận được đánh giá tích cực hơn.

Theo nhà toán học Terence Tao tại Đại học California, Los Angelescho, điểm khác biệt nằm ở cách tiếp cận. Ông cho biết các nhà nghiên cứu trước đây thường đi theo một lộ trình quen thuộc và có thể đã mắc sai lầm ngay từ bước đầu tiên. Trong khi đó, AI lại sử dụng một công thức đã biết nhưng chưa từng được áp dụng vào dạng bài toán này, từ đó mở ra hướng giải mới.

Ông Tao, người theo dõi sát sao các nỗ lực ứng dụng AI trong toán học, cũng lưu ý rằng phần lớn các “lời giải” do AI đề xuất trước đây không thực sự mới hoặc chưa hoàn chỉnh. Trong phần lớn trường hợp, AI chỉ đơn giản là tìm lại những lời giải đã tồn tại nhưng ít được biết đến, hoặc đưa ra chứng minh chưa hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên, bước đột phá lần này có thể là ví dụ hiếm hoi cho thấy AI thực sự “tư duy” ngoài khuôn khổ, vượt qua những lối mòn mà cộng đồng toán học trước đó đã vô tình rơi vào.

Dẫu vậy, vai trò của con người vẫn mang tính quyết định. Nhà toán học Jared Lichtman tại Đại học Stanford cho biết, bản thảo chứng minh ban đầu do ChatGPT tạo ra còn nhiều hạn chế: “Bản thảo chứng minh ban đầu từ ChatGPT thực sự khá kém. Vì vậy cần được chuyên gia phân tích, chỉnh lý để hiểu được chính xác điều mà nó đang cố gắng diễn đạt”.

“Đây là một thành tựu đáng chú ý. Tuy nhiên, ý nghĩa lâu dài của nó vẫn cần được kiểm chứng thêm”, ông Tao cùng chung nhận định.

Sự kiện này một lần nữa đặt ra câu hỏi về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học. Liệu AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ đột phá, hay chỉ dừng lại ở việc tái tổ hợp tri thức sẵn có? Thực tế cho thấy, không phải mọi tuyên bố đều đứng vững. Tháng 10 năm ngoái, ông Kevin Weil, Phó Chủ tịch của OpenAI từng chia sẻ rằng ChatGPT đã giải được một bài toán Erdős. Tuy nhiên, các nhà toán học sau đó phát hiện AI chỉ dựa trên lời giải đã tồn tại, và ông Weil đã phải xóa bài đăng vì vấp phải nhiều chỉ trích từ cộng đồng.

Vì vậy, trường hợp ChatGPT lần này được chính các nhà toán học công nhận hỗ trợ tìm lời giải cho một bài toán Erdős được kỳ vọng gợi mở những thay đổi sâu sắc trong phương thức nghiên cứu khoa học trong tương lai, mang lại tiềm năng tạo ra những đột phá mới.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/chatgpt-giai-duoc-bai-toan-gioi-toan-hoc-bo-tay-suot-60-nam-10415574.html