Từ đầu mùa hè năm nay, hàng loạt điểm đến nổi tiếng tại châu Âu đồng loạt điều chỉnh chính sách du lịch. Vé tham quan tăng, thuế lưu trú được áp dụng rộng hơn, trong khi nhiều nơi bắt đầu giới hạn số lượng khách hoặc siết hành vi du lịch. Cùng lúc, hệ thống kiểm soát biên giới mới của Liên minh châu Âu cũng chính thức vận hành đầy đủ.
Những thay đổi này đang định hình lại trải nghiệm du lịch châu Âu, đặc biệt với nhóm khách ngoài EU, trong đó có Việt Nam.
Chi phí tăng không còn là cá biệt
Việc tăng giá vé tham quan không còn diễn ra đơn lẻ ở từng điểm đến, mà trở thành xu hướng chung.
Tại Pháp, Bảo tàng Louvre tăng giá vé thêm 45% với khách ngoài châu Âu, lên mức 32 euro mỗi lượt. Đây là một trong những mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm, với lý do được đưa ra là phục vụ công tác bảo tồn và vận hành.
Tại Tây Ban Nha, Bảo tàng Prado bắt đầu áp dụng giới hạn khách và thu phí rõ ràng theo khung giờ. Vé giờ cao điểm lên tới 15 euro, trong khi các suất miễn phí bị thu hẹp và yêu cầu đăng ký trước.
Ở Đức, Nhà thờ Cologne lần đầu áp dụng phí vào cửa từ 12–15 euro với khách tham quan không phục vụ mục đích tôn giáo. Tại Italy, ngay cả những điểm từng miễn phí như đài phun nước Trevi hay ban công Juliet cũng bắt đầu thu phí hoặc yêu cầu đặt trước.
Những điều chỉnh này cho thấy một chuyển dịch rõ rệt: các điểm di sản không còn ưu tiên số lượng khách, mà bắt đầu ưu tiên giá trị khai thác trên mỗi lượt khách.
Thuế du lịch và kiểm soát hành vi gia tăng
Song song với phí tham quan, nhiều địa phương tăng cường thu thuế du lịch lưu trú và áp dụng quy định mới đối với hành vi của du khách.
Venice tái áp dụng phí vào thành phố với khách đi trong ngày, dao động từ 5 đến 10 euro tùy thời điểm đặt. Barcelona dự kiến tăng gấp đôi thuế lưu trú đối với khách sạn 4–5 sao, lên hơn 6 euro mỗi đêm.
Các điểm đến nổi tiếng với du lịch nghỉ dưỡng cũng bắt đầu kiểm soát chặt hơn. Mallorca hạn chế cho thuê ngắn hạn và siết hoạt động “du lịch tiệc tùng”. Đảo Capri giới hạn quy mô đoàn khách, không quá 40 người mỗi nhóm.
Một số nơi đi xa hơn, can thiệp trực tiếp vào hành vi du lịch. Thành phố Split xem xét cấm bán rượu theo khung giờ, trong khi làng Funes dựng rào và thiết lập khu vực cấm du khách nhằm bảo vệ không gian sống của cư dân.
Madeira áp dụng phí 3 euro với người đi bộ đường dài không phải cư dân và giới hạn số lượng người trên các cung trekking phổ biến. Những biện pháp này phản ánh áp lực quá tải du lịch đã đạt đến ngưỡng, buộc chính quyền phải điều chỉnh mạnh tay thay vì chỉ khuyến nghị.
Kiểm soát biên giới chuyển sang dữ liệu sinh trắc học
Không chỉ ở điểm đến, quy trình nhập cảnh châu Âu cũng thay đổi đáng kể.
Từ năm 2026, hệ thống EES (Entry/Exit System) chính thức thay thế hoàn toàn việc đóng dấu hộ chiếu thủ công. Du khách ngoài EU, bao gồm khách Việt, bắt buộc cung cấp dữ liệu sinh trắc học khi nhập cảnh.
Quy trình này bao gồm quét hộ chiếu, chụp ảnh khuôn mặt và lấy dấu vân tay tại các ki-ốt tự động ở sân bay hoặc cửa khẩu. Với những lần nhập cảnh sau, hệ thống sẽ tự động đối chiếu dữ liệu để rút ngắn thời gian kiểm tra.
Tuy nhiên, EES cũng đồng thời lưu trữ lịch sử xuất nhập cảnh. Những trường hợp từng vi phạm thời gian lưu trú hoặc bị từ chối nhập cảnh sẽ được ghi nhận, ảnh hưởng trực tiếp đến các chuyến đi sau.
Với trẻ em dưới 12 tuổi, việc lấy dấu vân tay được miễn, nhưng vẫn phải thực hiện chụp ảnh và xác minh thông tin.
Khách Việt cần thích ứng như thế nào?
Những thay đổi trên đặt ra yêu cầu chuẩn bị kỹ hơn cho du khách Việt Nam.
Trước hết là vấn đề chi phí. Việc tăng đồng loạt các khoản phí khiến tổng chi tiêu cho một hành trình châu Âu không còn dễ dự đoán. Nếu không lên kế hoạch trước, chi phí phát sinh tại điểm đến có thể vượt xa ngân sách ban đầu.
Thứ hai là yếu tố đặt trước. Nhiều điểm tham quan đã yêu cầu đặt vé theo khung giờ hoặc giới hạn số lượng khách. Điều này khiến mô hình du lịch “tùy hứng” trở nên khó khả thi, đặc biệt trong mùa cao điểm.
Thứ ba là tuân thủ quy định địa phương. Những hành vi từng được xem là bình thường, như tụ tập đông người, uống rượu nơi công cộng hay xâm nhập không gian dân cư, nay có thể bị xử phạt.
Cuối cùng là thủ tục nhập cảnh. Việc cung cấp dữ liệu sinh trắc học không phức tạp, nhưng đòi hỏi du khách nắm rõ quy trình để tránh lúng túng tại sân bay.
Ở một góc độ khác, các chính sách mới cũng cho thấy châu Âu đang chuyển từ du lịch đại trà sang du lịch có kiểm soát. Trải nghiệm vì thế có thể “dễ chịu” hơn về lâu dài, nhưng chi phí và yêu cầu chuẩn bị sẽ cao hơn.
Câu hỏi đặt ra là: khi chi phí tăng và quy định ngày càng chặt, liệu châu Âu có còn là lựa chọn ưu tiên của du khách Việt, hay sẽ nhường chỗ cho những thị trường linh hoạt hơn trong khu vực?
Hàn Mai