Châu Âu vẫn cần Nga để tiến lên với 'chén thánh' năng lượng

5 giờ trướcBài gốc

Dù đã nỗ lực giảm phụ thuộc năng lượng từ Nga theo sau xung đột Ukraine thông qua kế hoạch REPowerEU, châu Âu vẫn không thể loại bỏ hoàn toàn vai trò của Nga trong một dự án then chốt: ITER.

ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor) là siêu dự án khoa học quốc tế tại Pháp, mục tiêu xây dựng lò phản ứng nhiệt hạch tokamak lớn nhất thế giới. Dự án nhằm chứng minh tính khả thi của việc sản xuất năng lượng nhiệt hạch sạch, bền vững ở quy mô công nghiệp.

Với tư cách dự án lò phản ứng nhiệt hạch quốc tế lớn nhất thế giới, dự án này cũng là biểu tượng của hợp tác khoa học quốc tế trong lĩnh vực năng lượng nhiệt hạch.

Ảnh minh họa.

Khoảng 35 quốc gia, bao gồm Nga, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và các nước EU, đang tham gia vào dự án nhằm biến phản ứng tổng hợp hạt nhân thành nguồn năng lượng sạch khả thi.

Theo ông Pietro Barabaschi, Tổng giám đốc của ITER, dự án đã vượt qua được những xung đột địa chính trị. "Mọi người thường bỏ lại hộ chiếu của mình khi vào bên trong cơ sở", ông Barabaschi nói một cách dí dỏm.

Phản ứng tổng hợp hạt nhân (hay phản ứng nhiệt hạch) được mô tả như "chén thánh" của ngành năng lượng, mang đến khả năng sản xuất điện không phát thải CO2 và không phụ thuộc vào nhập khẩu.

Đây là quá trình cung cấp năng lượng cho Mặt Trời và các ngôi sao khác. Nhiệt hạch nắm giữ chìa khóa cho nguồn năng lượng an toàn, gần như vô hạn và sạch, mang lại cho châu Âu sự tự chủ, an ninh và khả năng phục hồi cao hơn.

Chỉ cần 60 kg nhiên liệu nhiệt hạch (deuterium và tritium) có thể tạo ra năng lượng tương đương 250.000 tấn dầu mỏ. Năng lượng nhiệt hạch không phát thải khí nhà kính, ít chất thải phóng xạ dài hạn, an toàn tuyệt đối và cung cấp điện nền ổn định để bổ sung cho năng lượng tái tạo.

Theo The Economist, kể từ xung đột Nga-Ukraine vào năm 2022, dù nhiều hợp tác nghiên cứu với Moscow bị đình chỉ, các nhà khoa học, kỹ sư và quản lý người Nga và người châu Âu vẫn tiếp tục làm việc cùng nhau tại dự án ITER ở Cadarache, miền Nam nước Pháp.

Một quốc gia tham gia dự án chỉ rời ITER nếu quốc gia đó tự nguyện rút lui. Và mỗi quốc gia đóng góp vào dự án bằng cách cung cấp hỗ trợ "hiện vật" như linh kiện và chuyên gia, thay vì tiền mặt.

Bằng cách sản xuất và cung ứng các phần quan trọng như nam châm, hệ thống ống xả và các tấm hấp thụ các neutron năng lượng cao, Nga vẫn đóng vai trò quan trọng mà châu Âu cần trong lĩnh vực nhiệt hạch.

Không có đóng góp nào là không thể thiếu, nhưng việc tìm kiếm các bộ phận thay thế có thể gây ra sự chậm trễ, ông Barabaschi nhấn mạnh.

Cụ thể, việc loại trừ Nga khỏi dự án chắc chắn sẽ tiếp tục làm chậm tiến độ và tăng chi phí cho dự án, vốn đã chậm chạp và tốn kém, khi chi phí tăng vọt từ 18 tỷ USD lên 32,4 tỷ USD và thời gian vận hành đầy đủ bị đẩy lùi đến năm 2039.

Trong một cuộc phỏng vấn với Euractiv, ông Marc Lachaise – Giám đốc Fusion for Energy (F4E, cơ quan quản lý đóng góp của châu Âu cho ITER) – nhấn mạnh sự cần thiết của dự án đối với an ninh năng lượng châu Âu.

"Châu Âu vẫn nhập khẩu 60% năng lượng tiêu thụ, chi khoảng 1 tỷ Euro mỗi ngày, và 80% từ nhiên liệu hóa thạch. Điều này khiến châu Âu dễ bị tổn thương trước rủi ro địa chính trị. Nhiệt hạch sẽ giúp giảm sự phụ thuộc đó", ông Lachaise cho biết.

"ITER không chỉ là khoa học mà còn là biểu tượng của hợp tác quốc tế vượt qua xung đột, hướng tới tương lai năng lượng sạch, không phụ thuộc nhập khẩu và mang lại tự chủ cho châu Âu", vị chuyên gia kết luận.

Minh Đức (Theo Economist, Euractiv)

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/chau-au-van-can-nga-de-tien-len-voi-chen-thanh-nang-luong-204260416115828658.htm