Chiếc chìa khóa giúp người dân tự mở cánh cửa thoát nghèo

3 giờ trướcBài gốc

Những chuyển biến rõ nét từ giảm nghèo thông tin

Đánh giá về hành trình giảm nghèo của Việt Nam, ông Nguyễn Trần Lâm chia sẻ tại tọa đàm "Giúp nông dân giảm nghèo về thông tin để vươn lên thoát nghèo bền vững" rằng, thành tựu lớn nhất không chỉ nằm ở các con số thu nhập, mà ở sự thay đổi về nhận thức và năng lực của người dân.

Trong khoảng 20 năm qua, Việt Nam đã chuyển mình từ một quốc gia nghèo trở thành nước có thu nhập trung bình, với tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh qua từng giai đoạn, đời sống người dân được nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần.

Đáng chú ý, “giảm nghèo về thông tin” ngày càng được xác định là một trụ cột quan trọng của giảm nghèo đa chiều. Theo ông Lâm, đây chính là quá trình mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, tri thức, công nghệ và dịch vụ công cho người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Từ góc độ chuyên gia quốc tế, ông Nguyễn Trần Lâm chỉ ra năm điểm nổi bật trong tiến trình giảm nghèo thông tin tại Việt Nam.

Thứ nhất, mức độ tiếp cận thông tin của người dân được mở rộng rõ rệt. Việc Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 đi vào cuộc sống đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, giúp người dân có điều kiện tiếp cận thông tin chính sách một cách minh bạch hơn.

Thứ hai, phổ cập thông tin đã mở ra cánh cửa tri thức. Nông dân có thể học kỹ thuật canh tác tiên tiến, người làm nghề rừng hiểu rõ hơn về chuỗi giá trị và thị trường, phụ nữ và thanh niên nông thôn được trang bị kỹ năng số, kỹ năng kinh doanh – những yếu tố nền tảng để cải thiện sinh kế.

Thứ ba, hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin phát triển nhanh chóng. Trong vòng 5–7 năm trở lại đây, internet, mạng di động và điện thoại thông minh đã phủ sóng đến nhiều vùng sâu, vùng xa, miền núi và hải đảo, giúp người dân tiếp cận thông tin thời sự, sản xuất và thương mại điện tử một cách thuận lợi.

Thứ tư, năng lực đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp cơ sở, được nâng cao rõ rệt. Cán bộ không chỉ thực hiện chính sách mà còn biết lập kế hoạch, giám sát và truyền tải thông tin sát với nhu cầu thực tế của người dân.

Thứ năm, các hình thức truyền thông ngày càng đa dạng, từ báo chí, truyền hình, mạng xã hội đến các hoạt động cộng đồng như hội chợ, câu lạc bộ nông dân, tuyên truyền lưu động. Nhờ đó, thông tin đến với người dân bằng những cách gần gũi, dễ hiểu hơn.

Ảnh TL.

Các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Liên minh châu Âu, Canada, Úc hay Oxfam đều đánh giá cao cách tiếp cận của Việt Nam trong giảm nghèo thông tin. Điểm nổi bật là sự kết hợp giữa đầu tư hạ tầng công nghệ với phát triển sinh kế, thương mại điện tử và đào tạo kỹ năng số.

Nhiều mô hình như “nông dân số”, “hợp tác xã số”, sàn thương mại điện tử nông sản… đã chứng minh rằng, khi có thông tin và công cụ phù hợp, người dân sẵn sàng thay đổi tư duy sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập. “Việt Nam đã biến công nghệ thành công cụ của sự bao trùm, giúp mọi người đều có cơ hội tiếp cận tri thức và tham gia vào quá trình phát triển”, ông Lâm nhấn mạnh.

Thách thức mới trong thời đại mạng xã hội

Tuy nhiên, chuyên gia IFAD cũng chỉ ra một thách thức lớn việc người dân tiếp cận thông tin đa chiều. Nếu như trước đây là thiếu thông tin, thì nay là thiếu kỹ năng chọn lọc. Lượng thông tin khổng lồ trên mạng xã hội, trong đó có không ít thông tin sai lệch, gây nhiễu nhận thức, đặc biệt với người dân vùng dân tộc thiểu số - nơi kỹ năng số còn hạn chế.

Giảm nghèo thông tin giúp người dân tiếp cận tri thức. Ảnh minh họa

Bởi vậy cần chú trọng hướng dẫn kỹ năng nhận diện, xử lý và chia sẻ thông tin đúng qua công tác tuyên truyền. Các mô hình truyền thông “ngang hàng” như nông dân dạy nông dân, học sinh hướng dẫn cha mẹ, hay vai trò của người uy tín, trưởng thôn, cán bộ khuyến nông đã cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Trong bối cảnh Việt Nam xây dựng chương trình giảm nghèo bền vững giai đoạn mới, chuyên gia cho rằng cần tiếp tục đầu tư hạ tầng số ở vùng khó khăn, đảm bảo mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận thông tin nhanh, ổn định.

Cần xây dựng hệ sinh thái thông tin chính thống, dễ tiếp cận, kể cả bằng tiếng dân tộc. Đa dạng hóa các kênh tiếp cận như ứng dụng di động, cổng thông tin điện tử, đường dây nóng, chương trình phát thanh, truyền hình địa phương…; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ; và thúc đẩy vai trò chủ thể của người dân trong tiếp cận và chia sẻ thông tin.

Mỗi người dân phải coi việc tiếp cận và học hỏi thông tin là nhu cầu thiết yếu của cuộc sống. Mỗi nhóm đối tượng cần được hướng dẫn theo cách riêng, có thể là truyền thông bằng tiếng dân tộc, livestream trực quan, video hướng dẫn kỹ thuật, hay qua các buổi tập huấn cộng đồng…

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/chiec-chia-khoa-giup-nguoi-dan-tu-mo-canh-cua-thoat-ngheo-post764530.html