Chiến thuật thích nghi của Nga khiến 'bức tường UAV' của Ukraine lung lay

một ngày trướcBài gốc

Ukraine đã cố gắng bù đắp bất lợi về hỏa lực truyền thống bằng các đổi mới, sáng tạo. Các hệ thống không người lái, đặc biệt là máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV), đã hỗ trợ các lực lượng của Ukraine ngăn chặn các cuộc tấn công của Nga. Theo thời gian, cách tiếp cận này đã hình thành "bức tường UAV" - một khu vực phòng thủ nhiều lớp khiến Nga đối mặt với thiệt hại.

Binh lính Nga chuẩn bị phóng UAV về phía Ukraine. Ảnh: AP

Vùng "sát thương" đã không ngừng mở rộng, hiện trải dài khoảng 15 - 25km từ tiền tuyến và các lực lượng của Ukraine đang cố gắng đưa khoảng cách này lên tới 40km.

Vào tháng 4/2025, Ukraine thiết lập bức tường UAV và một vùng đất không người mới xuất hiện. Chiến trường ngày càng bị bao phủ bởi các UAV bán tự động có khả năng phát hiện và tấn công các mục tiêu di chuyển lộ diện, báo hiệu xu hướng của tác chiến tự động hóa.

Tuy nhiên, một điều ngày càng rõ ràng là cách tiếp cận trên không mang tính quyết định, đặc biệt khi xuất hiện nhiều cảnh báo rằng các đơn vị của Ukraine thiếu UAV.

“Có những nhóm điều khiển phải ngồi không tới 80% thời gian vì không có đủ UAV", ông Dimko Zhluktenko thuộc Tiểu đoàn Hệ thống Không người lái độc lập số 413 cho biết.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Denys Shmyhal từng nói rằng Lực lượng Vũ trang Ukraine dự kiến sẽ nhận được 3 triệu FPV vào cuối năm 2025. Dù vậy, sản xuất vẫn cần được mở rộng nhanh hơn nữa khi nhu cầu gia tăng trên tiền tuyến, trong bối cảnh nhiều đơn vị UAV của Ukraine đang hoạt động trong tình trạng thiếu hụt kéo dài.

Nỗ lực của Nga nhằm đối phó với bức tường UAV của Ukraine

Trong suốt năm 2025, Nga đã thích nghi và rút ra bài học trong quá trình tác chiến. Moscow thu hẹp lợi thế ban đầu của Ukraine về UAV bằng cách chấp nhận tổn thất nhất định về bộ binh và di chuyển các khí tài quan trọng về sâu hơn phía sau tiền tuyến. Việc thành lập đội hình UAV Rubicon cũng đóng vai trò quan trọng. Pháo, hệ thống phòng không và các nút chỉ huy - kiểm soát đã được di chuyển nằm ngoài tầm bắn của hầu hết các hệ thống tần công tầm ngắn, đồng thời được đặt dưới sự bảo vệ của mạng lưới tác chiến điện tử dày đặc.

Chiến thuật này còn được củng cố bởi việc Nga nhanh chóng hoàn thiện khả năng chống UAV. Như nhà phân tích quốc phòng Justin Bronk thuộc Viện Các quân chủng Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định, sau nhiều năm giao tranh cường độ cao, các lực lượng của Moscow hiện có thể triển khai các lớp tác chiến điện tử, hệ thống phòng không tầm ngắn, huấn luyện bộ binh chống UAV và các biện pháp gia cố vật lý, qua đó làm giảm đáng kể hiệu quả của các cuộc tấn công UAV hàng loạt từ Ukraine.

Trong khi UAV vẫn là nguồn lực chính của Ukraine trong cuộc xung đột tiêu hao trên chiến trường thì chỉ một tỷ lệ nhỏ trong số đó tiếp cận được mục tiêu và tỷ lệ còn nhỏ hơn nữa tạo ra tác động mang tính quyết định đối với các hệ thống được gia cố hoặc có tính cơ động cao. Nga có thể nhanh chóng bổ sung lực lượng bộ binh, trong khi Ukraine không thể nhanh chóng thay thế các hệ thống giá trị cao.

Tác chiến điện tử và nguy cơ sụp đổ "hậu phương an toàn" của Ukraine

Ukraine đang đối mặt với những hạn chế ngày càng lớn trước sự dịch chuyển này. Thiếu hụt nhân lực cũng hạn chế khả năng của Ukraine nhằm khai thác những tác động mà UAV tạo ra, đặc biệt là chiếm giữ và giữ vững địa bản. Các chiến thuật thâm nhập của Nga ngày càng trở nên hiệu quả, cho phép các đơn vị nhỏ luồn sâu vào phía sau phòng tuyến của Ukraine, làm gián đoạn hoạt động của các đơn vị UAV và súng cối.

Khi "vùng sát thương" mở rộng dưới bầu trời bị UAV chi phối, nhu cầu cần có các chiến hào sâu hơn và các công sự vững chắc hơn đã trở nên ngày càng cấp bách.

"Trong năm qua, Ukraine đã có nỗ lực to lớn nhằm xây dựng các công trình phòng thủ bài bản ở vùng Donetsk. Những công trình này thường được gọi là Tuyến Donbass Mới", ông Zhluktenko cho biết.

Điều kiện thời tiết tiếp tục làm tình hình thêm phức tạp, làm suy giảm hiệu quả hoạt động của UAV và mở ra cơ hội để pháo binh Nga có thể tác chiến với rủi ro thấp hơn. Hệ quả là khoảng cách ngày càng lớn giữa phạm vi Ukraine có thể tiến hành tấn công và nơi tập trung sức mạnh của Nga.

Theo dữ liệu của Oryx, từ năm 2025, tổn thất trang bị của Ukraine đã bắt đầu vượt quá tổn thất của Nga. Một sĩ quan Ukraine cho biết, điều này phản ánh việc Nga ngày càng tập trung tấn công các tuyến hậu cần và phương tiện của Ukraine ở sâu phía sau tiền tuyến. Ngược lại, lực lượng Ukraine vẫn ưu tiên phá hủy các phương tiện tấn công của Nga ngay tại giới tuyến.

Nga từ lâu đã cho thấy khả năng khai thác khoảng trống này. Các trung tâm hậu cần và cơ sở hạ tầng của Ukraine đang chịu sức ép ngày càng gia tăng trước các cuộc tấn công UAV tầm trung của Nga. Điều này diễn ra song song với việc Moscow sử dụng bom lượn, san phẳng các hàng cây nơi những người điều khiển UAV của Ukraine ẩn náu cũng như toàn bộ các tòa nhà trong khu vực đô thị. Nga đã thả hơn 3.500 quả bom lượn vào tháng 11/2025.

Những cuộc tấn công này không nhất thiết phải mang tính quyết định để phát huy hiệu quả nhưng chúng gia tăng căng thẳng cho chuỗi cung ứng, làm gián đoạn việc luân chuyển lực lượng, đồng thời gây ra chi phí lớn cho bên phòng thủ.

"Không chỉ các tuyến liên lạc bị phá vỡ mà chính khái niệm về một hậu phương an toàn cũng đang lu mờ", Đại tướng Valerii Zaluzhnyi, cựu Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine cho hay.

Việc Ukraine mở rộng sản xuất tên lửa trong nước cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong các đòn tấn công tầm xa vào năm 2026. Ngay cả trong chiến dịch UAV của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, các đầu đạn lớn hơn vẫn cần thiết để gây ra thiệt hại cho đối phương.

“Việc Ukraine tập trung phát triển năng lực tấn công tầm xa là hoàn toàn đúng hướng và đó là lĩnh vực tôi khuyến nghị nên ưu tiên đầu tư", Tướng Ben Hodges cho biết.

Một cựu sĩ quan Ukraine thuộc Frontelligence Insight lưu ý vào tháng 6/2025 rằng vẫn tồn tại những khoảng trống đáng kể trong năng lực của Ukraine nhằm tấn công các điểm tập kết lực lượng và các trung tâm hậu cần then chốt của Nga ở sâu phía sau tiền tuyến. UAV, kể cả loại cỡ lớn, không thể tự mình khắc phục hạn chế này do giới hạn về kích thước đầu đạn và tốc độ.

“Nga đã thích ứng với HIMARS bằng cách đưa các khí tài của họ lùi xa hơn", Tướng Hodges - cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu nói. Theo ông: “Ukraine phải có khả năng vươn tới bất cứ nơi nào đối phương tái triển khai lực lượng”.

Tuy nhiên, một số báo cáo xuất hiện cho thấy tác chiến điện tử của Nga ngày càng làm suy giảm hiệu quả của các loại vũ khí dẫn đường bằng GPS, bao gồm Hệ thống Tên lửa Phóng Loạt có Điều khiển (GMLRS), thông qua việc gây nhiễu tín hiệu dẫn đường và định vị, từ đó tiếp tục thu hẹp năng lực tấn công chiều sâu của Ukraine.

Kiều Anh/VOV.VN Tổng hợp

Nguồn VOV : https://vov.vn/quan-su-quoc-phong/phan-tich/chien-thuat-thich-nghi-cua-nga-khien-buc-tuong-uav-cua-ukraine-lung-lay-post1259276.vov