Chính sách năng lượng của ông Trump và thực tiễn trái ngược

2 giờ trướcBài gốc

Bất chấp những cam kết mạnh mẽ của Tổng thống Trump về việc giảm hóa đơn năng lượng cho người tiêu dùng, chi phí năng lượng thực tế lại tăng trong năm 2025. (Ảnh: AFP)

Trong suốt chiến dịch tranh cử và năm đầu nhiệm kỳ, ông Trump hứa sẽ cắt giảm mạnh chi phí điện cho người Mỹ. Tuy nhiên, cách tiếp cận mới về năng lượng dường như mang lại kết quả ngược lại, với dự báo giá còn tiếp tục tăng trong năm 2026 và những năm sau.

Khi bước vào nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng, nhanh chóng ban hành các sắc lệnh nhằm hạn chế việc triển khai Đạo luật Giảm lạm phát năm 2022 của cựu Tổng thống Biden và kìm hãm phát triển năng lượng tái tạo, để tập trung mở rộng nhiên liệu hóa thạch. Hệ quả là nhiều dự án điện gió trên khắp nước Mỹ bị tạm dừng, giới đầu tư vào năng lượng sạch trở nên dè dặt, khiến tiến độ phát triển chững lại. Trong khi đó, Mỹ vẫn tiếp tục mở rộng khai thác dầu khí và kéo dài tuổi thọ của một số nhà máy điện than.

Theo phân tích của báo Guardian dựa trên dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), hóa đơn tiền điện trung bình của các hộ gia đình Mỹ năm 2025 cao hơn 6,7% so với năm 2024. Điều này đồng nghĩa mỗi hộ chi thêm khoảng 116 USD trong năm 2025. Một số bang ghi nhận mức tăng nhanh hơn, trong đó Washington DC tăng mạnh nhất, với chi phí điện cao hơn 23%. Indiana đứng thứ hai với mức tăng 17%.

Không chỉ tiền điện, giá khí cũng tăng trung bình khoảng 5,2% trong năm qua, theo EIA. Điều này dẫn đến làn sóng cắt điện, cắt khí do không trả được hóa đơn ở nhiều bang. Chẳng hạn, tỷ lệ bị ngắt dịch vụ tại bang New York tăng gấp năm lần. Xu hướng này cho thấy áp lực ngày càng lớn buộc người dân phải lựa chọn giữa các nhu cầu thiết yếu, trong bối cảnh giá thực phẩm cũng leo thang.

Giám đốc điều hành Hiệp hội Giám đốc Hỗ trợ Năng lượng Quốc gia, ông Mark Wolfe, cho biết: “Thay vì giảm 50% hóa đơn điện, các hành động của Tổng thống lại làm chi phí năng lượng sinh hoạt của người Mỹ tăng lên”. Ông nói thêm: “Trước đây, chủ yếu người nghèo gặp khó khăn với hóa đơn điện, nhưng giờ ngày càng nhiều gia đình trung lưu cũng phải thắt lưng buộc bụng để tránh bị cắt điện. Và khả năng hy sinh của người dân cũng có giới hạn, điều này khiến chúng tôi rất lo ngại”.

Trong những tuần gần đây, ông Trump cho rằng khủng hoảng về khả năng chi trả là “trò bịa đặt” và “câu chuyện giả” do các đối thủ chính trị dựng lên. Tổng thống cũng khẳng định năm 2025 là “năm đầu tiên vĩ đại nhất trong lịch sử” của nền kinh tế.

Khi ông Trump tập trung mở rộng khai thác dầu khí và duy trì hoạt động các nhà máy điện than, người dân Mỹ đang mất đi cơ hội tiếp cận những nguồn năng lượng rẻ hơn và sạch hơn như điện gió. Do các nhà máy than ngày càng tốn kém và kém hiệu quả, việc trì hoãn đóng cửa nhiều cơ sở cũ kỹ đang khiến người tiêu dùng phải gánh chi phí lên tới hàng tỷ USD. Trong khi đó, trong năm qua, nhiều dự án điện gió ngoài khơi đã bị đình trệ do ông Trump hạn chế phát triển lĩnh vực này, khiến một số công ty phải khởi kiện ra tòa.

Theo báo cáo của Climate Power công bố tháng 12, các dự án bị hủy hoặc chậm tiến độ kể từ khi ông Trump nhậm chức đã làm mất gần 25 GW công suất phát điện dự kiến, đủ để cung cấp điện cho khoảng 13,2 triệu hộ gia đình.

Trong khi đó, việc ông Trump ủng hộ mạnh mẽ xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn để phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến nhu cầu năng lượng của Mỹ tăng lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ. Áp lực từ người dân trước hóa đơn tăng cao và lo ngại về nguy cơ thiếu điện cuối cùng đã buộc Nhà Trắng kêu gọi tổ chức một cuộc đấu giá điện bán buôn khẩn cấp, nhằm buộc các công ty công nghệ phải trả chi phí cho lượng điện mới cần để vận hành các trung tâm dữ liệu khổng lồ.

Bên cạnh việc thúc đẩy mở rộng nhiên liệu hóa thạch, ông Trump cũng thể hiện sự ủng hộ đối với điện hạt nhân, với các khoản đầu tư lớn vào nhiều công nghệ hạt nhân khác nhau. Dù các nhà máy điện mới có thể cung cấp lượng điện sạch rất lớn cho người tiêu dùng, chúng sẽ cần nhiều năm để xây dựng. Trong thời gian đó, nếu các công ty công nghệ được tự do mở rộng, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung điện là rất rõ ràng.

Nhu cầu năng lượng của Mỹ tăng được dự báo sẽ tiếp tục đẩy hóa đơn điện của người dân lên cao. Trong khi các công ty công nghệ sẵn sàng trả giá cao để được phê duyệt mở rộng trung tâm dữ liệu, việc tìm đủ điện cho các hộ gia đình thông thường sẽ ngày càng khó. Nguyên nhân chủ yếu là do việc chững lại trong phát triển năng lượng tái tạo đã làm chậm quá trình bổ sung công suất mới. Dù đầu tư vào điện hạt nhân có thể giúp bù đắp phần nào trong tương lai, nhưng sẽ mất hàng chục năm để tạo ra ảnh hưởng đáng kể.

Nh.Thạch

AFP

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/chinh-sach-nang-luong-cua-ong-trump-va-thuc-tien-trai-nguoc-737179.html