Sửa Luật Điện lực: Gỡ điểm nghẽn cho năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi

2 giờ trướcBài gốc

Chiều 26/1, Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp Tổ soạn thảo xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15, do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long chủ trì, với sự tham dự của các thành viên Tổ soạn thảo và đại diện các đơn vị liên quan.

Bộ Công Thương họp Tổ soạn thảo sửa đổi Luật Điện lực. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long (giữa) chủ trì cuộc họp.

Tại cuộc họp, Cục Điện lực cho biết hồ sơ dự án Luật đã được hoàn thiện trên cơ sở chỉ đạo của lãnh đạo Bộ, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Dự thảo Tờ trình được chỉnh lý theo ba nhóm nội dung lớn:

Thứ nhất, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực điện lực để luật hóa các nội dung đã được quy định tại Nghị định 146/2025/NĐ-CP, qua đó bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc tổ chức thi hành.

Thứ hai, cắt giảm điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong cấp phép điện lực theo yêu cầu tại các Quyết định 1643/QĐ-TTg và 2671/QĐ-TTg, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh trong lĩnh vực điện.

Thứ ba, hoàn thiện các chính sách lớn của Luật Điện lực 61/2024/QH15 để tháo gỡ vướng mắc thực tiễn, bám sát tinh thần các Nghị quyết 66, 68, 70 và 79 của Trung ương về phát triển năng lượng, thị trường và chuyển dịch xanh.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng làm rõ phạm vi Nhà nước độc quyền trong xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, song loại trừ điện hạt nhân mô-đun nhỏ, phù hợp với chủ trương khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm của khu vực tư nhân.

Quy hoạch chi tiết phát triển điện lực cấp tỉnh được điều chỉnh theo hướng thay thế “kế hoạch thực hiện quy hoạch” trước đây, bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch và tăng tính chủ động cho địa phương. Đồng thời, quy định về kiểm soát đầu tư lưới truyền tải được siết chặt, yêu cầu dự án hưởng giá dịch vụ truyền tải phải thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, nhằm phòng ngừa thất thoát, lợi ích nhóm.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan đến phát triển điện năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Thủy điện tích năng lần đầu được bổ sung vào nhóm năng lượng tái tạo. Thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với điện tái tạo và năng lượng mới được phân cấp cho UBND cấp tỉnh.

Sửa Luật Điện lực: Mở đường cho năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi (Ảnh minh họa)

Đáng chú ý, khung pháp lý cho điện gió ngoài khơi được hoàn thiện hơn, từ khảo sát, ưu đãi đầu tư đến cơ chế chia sẻ chi phí khi dự án không triển khai, mở đường cho lĩnh vực được kỳ vọng tạo đột phá trong giai đoạn tới. Ngoài ra, dự thảo lần đầu quy định khung pháp lý cho thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC), tiếp cận theo cơ chế thị trường gắn với mục tiêu giảm phát thải.

Một số điều kiện kinh doanh và quy định về cấp phép điện lực được bãi bỏ hoặc sửa đổi theo hướng không phát sinh thủ tục mới, đồng thời đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến.

Trong lĩnh vực giao dịch điện, dự thảo tiếp tục hoàn thiện thiết kế thị trường điện cạnh tranh, làm rõ lộ trình và các cấp độ thị trường. Các loại hợp đồng điện phái sinh như kỳ hạn, tương lai hay quyền chọn được xác định là công cụ tài chính, không chịu thuế giá trị gia tăng.

Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) được mở rộng đối tượng tham gia và giao Bộ Công Thương quyền ban hành cơ chế. Yêu cầu về nền tảng số, đo đếm thông minh và giám sát trực tuyến được bổ sung nhằm tăng minh bạch và hiệu quả vận hành.

Về giá điện, dự thảo sửa đổi biểu giá chi phí tránh được; bổ sung cơ chế cho các nhà máy hết hợp đồng mua bán điện hoặc hết vòng đời dự án nhưng vẫn cần vận hành để bảo đảm an ninh cung ứng.

Cùng với Tờ trình, Bộ Công Thương đã hoàn thiện đầy đủ hồ sơ dự án Luật, gồm báo cáo tổng kết thi hành Luật Điện lực 2024, rà soát pháp luật và chủ trương của Đảng, đánh giá tác động thủ tục hành chính và phân quyền, cũng như bản so sánh với luật hiện hành. Việc sửa đổi Luật Điện lực kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mới, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển thị trường điện hiện đại, cạnh tranh và hiệu quả trong thời gian tới.

Huy Tùng