Chỉnh trang chợ Bến Thành: góp ý nhưng đừng 'bóp chết' thử nghiệm

3 giờ trướcBài gốc

Phải nói ngay từ đầu, về mặt tổng thể thì cách trang trí ở khu chợ Bến Thành chưa hài hòa về mặt mỹ thuật giữa cách sơn mới nóc chợ màu đỏ tươi với hình sóng nước diễn đạt hình ảnh "dòng sông trên bến dưới thuyền" trên mặt đường. Cũng chính vì điều này mà khi những bức hình đầu tiên xuất hiện, dư luận bắt đầu "dậy sóng".

Không ít ý kiến trên mạng xã hội đã dẫn nguồn các bài báo bình luận rồi mở rộng thêm bằng quan điểm cá nhân. Thôi thì đủ kiểu từ góp ý nhẹ nhàng đến chê bai thậm tệ hay chế nhạo không chừa chỗ nào.

Trên mạng xã hội lẫn báo chí xuất hiện những "chuyên gia" uyên bác viết bài phân tích dài ngoằng với sự trợ giúp của ... AI. Làn sóng chỉ trích còn lan rộng sang việc phê phán cả những ý kiến dẫn chứng ở nước ngoài cũng có kiểu vẽ trên đường phố tương tự.

Mọi việc thật ra không quá phức tạp, cách trang trí vẽ trên mặt đường đô thị (asphalt art) này khá phổ biến ở nhiều nước. Asphalt art là sử dụng sơn hoặc các vật liệu phủ chuyên dụng để tạo ra các hình ảnh, màu sắc trực tiếp trên bề mặt đường nhựa hoặc vỉa hè.

Mục đích của asphalt art không chỉ để làm đẹp mà còn giúp định hình lại không gian công cộng. Về mặt kỹ thuật giao thông, các mảng sơn màu sắc này là biện pháp cảnh báo tài xế (traffic calming). Bằng cách thay đổi màu sắc mặt đường, mắt người lái xe sẽ bị kích thích và có xu hướng đi chậm lại, giúp khu vực trở nên an toàn hơn cho người đi bộ.

Cái khó nhất của asphalt art là đạt được sự hài hòa về mỹ thuật với khu vực trang trí để hình ảnh trên mặt đường hòa quyện vào không gian chung quanh một cách tự nhiên, nhẹ nhàng và đẹp mắt. Chỉ cần gõ từ khóa "asphalt art" là có thể tìm thấy hàng trăm kiểu trang trí như vậy, đơn cử như dự án do tổ chức Bloomberg Philanthropies khởi xướng triển khai 100 dự án asphalt art ở các thành phố châu Âu và Bắc Mỹ.

Hài hòa với không quan chung quanh chính là điểm mà dự án chỉnh trang chợ Bến Thành chưa đạt được. Có thể do thời gian quá gấp gáp nên các bản thiết kế trang trí khu vực chợ Bến Thành được thực hiện, phê duyệt và triển khai rất nhanh.

Giá như các đơn vị liên quan tham khảo ý tưởng các dự án asphalt art ở nước ngoài để thiết kế thì công trình ở khu chợ Bến Thành sẽ hài hòa hơn. Chẳng hạn, thay vì vẽ sóng nước với ý tưởng "trên bến dưới thuyền" thì vẽ hoa mai, hoa đào và cách hình ảnh tết cổ truyền Việt Nam. Hai loại hoa này không chỉ là biểu tượng đặc trưng của mùa Xuân ở Việt Nam mà còn tượng trưng cho đặc điểm lớn nhất của Sài Gòn: vùng đất nơi cư dân ở mọi miền đất nước hội tụ về sinh sống, làm ăn.

Điểm cần nói nhất trong vụ việc trang trí này là cách góp ý. Nói một cách công bằng, dự án trang trí đô thị bằng nguồn chi phí thực hiện từ doanh nghiệp đóng góp. Đây là một ý tưởng tốt hơn nhiều so với kiểu trang trí treo đèn kết hoa lòe loẹt nhàm chán lặp đi lặp lại trong nhiều năm qua.

Dự án trang trí chưa đạt thì vẫn còn có thể điều chỉnh, rút kinh nghiệm để làm tốt hơn. Có nhiều cách để thực hiện như đưa ra các mẫu thiết kế để người dân bình chọn, giới chuyên môn góp ý hay tổ chức cuộc thi thiết kế và công bố các tác phẩm vào vòng chung kết lấy ý kiến người dân.

Việc phê phán ác ý sẽ "bóp chết" một mô hình, ý tưởng trang trí đô thị mới manh nha là không nên. Khi đương đầu với chỉ trích quá gay gắt, sắp tới cơ quan nhà nước có thể sẽ ngần ngại khi đưa ra ý tưởng mới, còn doanh nghiệp sẽ không mặn mà với việc ủng hộ kinh phí làm đẹp thành phố nữa.

Mục Nhĩ

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/chinh-trang-cho-ben-thanh-gop-y-nhung-dung-bop-chet-thu-nghiem/