Việc cho người thân, bạn bè hoặc người quen mượn xe là hành động diễn ra khá phổ biến trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, chủ phương tiện có thể bị xử phạt nếu giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Theo thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông, thời gian gần đây xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều liên quan đến việc xử lý hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện. Một số người cho rằng chủ xe sẽ bị xử phạt trong mọi trường hợp, trong khi một số khác lại cho rằng chỉ người trực tiếp điều khiển phương tiện mới phải chịu trách nhiệm. Đây đều là những cách hiểu chưa đầy đủ về quy định của pháp luật hiện hành.
Theo khoản 1 Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người lái xe tham gia giao thông phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về độ tuổi, sức khỏe và có giấy phép lái xe phù hợp với loại phương tiện điều khiển. Giấy phép lái xe phải còn hiệu lực và còn điểm theo quy định.
Bên cạnh đó, người điều khiển phương tiện cũng phải bảo đảm không sử dụng rượu, bia, ma túy hoặc các chất kích thích mạnh khác; đồng thời không thuộc các trường hợp bị pháp luật cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
Cục Cảnh sát giao thông cho biết khoản 7 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm là giao xe cơ giới hoặc xe máy chuyên dùng cho người không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật để điều khiển xe tham gia giao thông đường bộ.
Điều này đồng nghĩa với việc chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện có trách nhiệm kiểm tra, bảo đảm người được giao xe đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định trước khi tham gia giao thông.
Tuy nhiên, cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh việc xử phạt hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện không được thực hiện một cách máy móc hoặc mặc nhiên áp dụng trong mọi trường hợp.
Trong quá trình giải quyết vụ việc, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải tiến hành xác minh đầy đủ các tình tiết, chứng cứ liên quan. Việc xử phạt chỉ được thực hiện khi có căn cứ xác định chủ xe hoặc người được giao quản lý phương tiện biết người được giao xe không đủ điều kiện điều khiển phương tiện theo quy định của pháp luật nhưng vẫn giao xe.
Đối với các trường hợp thuộc diện không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì sẽ không áp dụng xử phạt đối với hành vi này.
Theo Cục Cảnh sát giao thông, việc cho rằng mọi trường hợp giao xe đều bị xử phạt hoặc hoàn toàn không bị xử phạt đều chưa phản ánh đúng tinh thần của pháp luật hiện hành.
Cho người khác mượn xe là việc nhiều người vẫn làm hằng ngày. Tuy nhiên, chủ xe có thể bị xử phạt nếu giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển theo quy định.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, trong những trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, người giao xe còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Điều 264 Bộ luật Hình sự quy định tội "Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ". Người giao xe cho người không có giấy phép lái xe, người đang có nồng độ cồn vượt mức quy định, người sử dụng ma túy hoặc các chất kích thích mạnh khác, hoặc người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện theo quy định của pháp luật có thể bị phạt tiền đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù đến 7 năm tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của vụ việc.
Thực tế thời gian qua đã có nhiều trường hợp bị xử lý hình sự liên quan đến hành vi này. Điển hình, ngày 14/2/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Đinh Minh Quang để điều tra về hành vi giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ. Trước đó, ngày 18/7/2025, cơ quan tiến hành tố tụng tại Thanh Hóa cũng đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với Vi Thị Thài về hành vi tương tự.
Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo người dân tuyệt đối không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi điều khiển xe, người không có giấy phép lái xe phù hợp, người đang sử dụng rượu bia, ma túy hoặc không đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật. Mỗi chủ phương tiện cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc quản lý và sử dụng phương tiện, tránh những hậu quả pháp lý có thể phát sinh, đồng thời góp phần bảo đảm an toàn giao thông cho bản thân và cộng đồng.
CSGT Hà Nội xử lý học sinh, phụ huynh vi phạm giao thông.