Ôn tập cho học sinh lớp 9
Tư vấn sớm
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 đang đến gần, cũng là lúc nhiều học sinh lớp 9 đứng trước lựa chọn quan trọng đầu tiên trong hành trình học tập. Không ít em bắt đầu cân nhắc song song nhiều phương án, thay vì chỉ dồn toàn bộ kỳ vọng vào cánh cửa trường THPT công lập. Trần Viết Bảo Lâm, học sinh lớp 9/4 Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai (phường Thủy Xuân) dự định đăng ký vào Trường THPT Bùi Thị Xuân nhưng cũng đã tính sẵn phương án khác nếu không thi đỗ. Lâm chia sẻ: “Nếu không vào được trường công lập, em sẽ đăng ký học ngành kỹ thuật chế biến món ăn tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế”.
Sự chủ động ấy là kết quả của quá trình định hướng được triển khai từ sớm trong nhà trường. Theo bà Phạm Thị Minh Thư, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai, công tác hướng nghiệp được đưa vào kế hoạch ngay từ đầu năm học. Đây vừa là yêu cầu của chương trình giáo dục, vừa xuất phát từ thực tế số lượng học sinh lớp 9 năm nay tăng mạnh. Ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm đã tổ chức khảo sát, đánh giá năng lực học sinh, giúp phụ huynh có cái nhìn thực tế hơn về khả năng của con em mình. Sau khi có kế hoạch tuyển sinh của Sở Giáo dục và Đào tạo, nhà trường tiếp tục tổ chức họp phụ huynh lớp 9 để định hướng, tư vấn lựa chọn nguyện vọng phù hợp với năng lực và mong muốn của học sinh.
Ngoài ra, Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai còn đẩy mạnh tư vấn giáo dục nghề nghiệp qua nhiều hình thức: phối hợp với các cơ sở đào tạo, như Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế, Trường Cao đẳng Huế, Trường Cao đẳng Du lịch… để tư vấn tuyển sinh; tổ chức cho học sinh tham quan, trải nghiệm thực tế; lồng ghép nội dung hướng nghiệp trong các buổi chào cờ, chương trình phát thanh măng non, clip truyền thông…
Tại Trường THCS Quang Trung (xã A Lưới 2), công tác hướng nghiệp cũng được triển khai đồng bộ. Ông Trần Viết Mẫn, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, ở miền núi, nhiều em có hoàn cảnh khó khăn nên việc định hướng học nghề là cần thiết. Bên cạnh việc ôn tập cho kỳ thi, trường phối hợp với Trường Cao đẳng Huế và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Khu vực 4 tư vấn nghề nghiệp cho học sinh.
Những buổi sinh hoạt chuyên đề, ngày hội tư vấn, hay các chương trình trải nghiệm thực tế giúp học sinh có cái nhìn rõ hơn về con đường phía trước, thay vì lựa chọn theo cảm tính. Hoàng Thiên Bảo Quốc, học sinh lớp 9/1, Trường THCS Quang Trung chia sẻ: “Em dự định thi vào Trường THPT A Lưới nhưng cũng tìm hiểu nghề cơ khí ở Trường Cao đẳng Huế. Em muốn học nghề để ra trường sớm, đỡ đần cho bố mẹ”.
Định hướng đúng để giảm áp lực
Công tác tư vấn, hướng nghiệp không chỉ giúp học sinh chọn trường, mà còn đóng vai trò quan trọng trong phân luồng, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực ngay từ bậc học phổ thông. Ông Mẫn nhấn mạnh, việc lựa chọn trường đúng với năng lực, hoàn cảnh gia đình sẽ giúp học sinh giảm áp lực, đồng thời có cơ hội phát triển bền vững. Đây cũng là yếu tố quan trọng nâng cao hiệu quả công tác tư vấn, hướng nghiệp.
Bà Minh Thư cho rằng, dù công tác hướng nghiệp đã được đẩy mạnh, nhưng khó khăn lớn nhất vẫn nằm ở nhận thức xã hội. Phụ huynh vẫn còn tâm lý phải có bằng đại học, vì vậy khi con lựa chọn học nghề, nhiều gia đình còn e ngại. Trong khi đó, hệ thống giáo dục hiện nay ngày càng đa dạng, mở ra cơ hội học tập suốt đời cho người học.
Mỗi học sinh có năng lực, sở trường khác nhau: có em phù hợp với môi trường THPT, nhưng cũng có em thiên về thực hành, nếu được học nghề sớm sẽ phát huy tốt hơn khả năng của mình. Khi lựa chọn đúng hướng đi, học sinh không chỉ giảm áp lực thi cử mà còn có cơ hội phát triển bền vững. Phụ huynh cần tiếp cận thông tin chính thống, đánh giá đúng khả năng của con để đưa ra lựa chọn phù hợp. Định hướng đúng ngay từ sau THCS sẽ tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài của học sinh.
Với những em không trúng tuyển vào THPT theo các nguyện vọng đã đăng ký, các trường THCS tiếp tục theo sát, kết nối với các cơ sở đào tạo nghề để tư vấn ngành nghề phù hợp. Nhiều trường cao đẳng đang triển khai tuyển sinh linh hoạt, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế, giúp người học sớm có việc làm.
Các trường cũng khẳng định, việc tư vấn, phân luồng chỉ mang tính định hướng, dựa trên năng lực, hoàn cảnh và nguyện vọng của học sinh; không ép buộc hay vận động các em từ bỏ kỳ thi lớp 10. Quan điểm chung là tạo điều kiện để mọi học sinh đều được dự thi, đồng thời có thêm những lựa chọn phù hợp sau THCS.
Bài, ảnh: MINH HIỀN