Chọn mặt gửi vàng

3 giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu tại nơi niêm yết danh sách trích ngang và tiểu sử tóm tắt ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI tại trụ sở UBND phường Hoàn Kiếm (Hà Nội). Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Phẩm chất và năng lực của đại biểu dân cử thì thời nào cũng luôn được chú trọng, bởi ai cũng hiểu rằng chất lượng của đại biểu song hành với hiệu quả hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân (HĐND). Thật khó để đem so sánh chất lượng đại biểu thời xưa với thời nay, giữa nhiệm kỳ trước với nhiệm kỳ sau, vì mỗi giai đoạn phát triển của đất nước lại cần những đại biểu có năng lực phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thời điểm đó. Như hiện nay, trước những yêu cầu mới về phát triển đất nước hướng tới hai mục tiêu chiến lược 100 năm, đại biểu Quốc hội và HĐND cũng cần có những “hành trang” đặc biệt.

“Chúng ta cần ưu tiên giới thiệu những người có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có tầm nhìn và năng lực tham gia hoạch định chính sách kiến tạo cho sự phát triển địa phương và đất nước trong giai đoạn mới”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu này tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, hồi giữa tháng 11/2025. Như vậy, ngoài các yêu cầu chung là “người đại diện trung thành của nhân dân, nói tiếng nói của dân, lo việc của dân, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân - trực tiếp là nhân dân nơi khu vực bỏ phiếu của mình”, mỗi đại biểu dân cử kỳ này còn gánh trên vai trọng trách và kỳ vọng rất lớn của cử tri về tầm nhìn và tư duy đột phá, dám nghĩ, dám làm, về năng lực kiến tạo thể chế phát triển để đưa kinh tế đất nước tăng trưởng “2 con số” như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Ở đây, đổi mới tư duy là yêu cầu cấp thiết và kỳ này có lẽ cần được gắn chặt vào chương trình hành động của mỗi đại biểu để cử tri giám sát. Người đại biểu dân cử cần dịch chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo”, nhất là trong quá trình thực thi quyền lực nhà nước về lập pháp. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, một số luật, nghị quyết còn chậm đi vào cuộc sống, một số luật thì phải sớm điều chỉnh chỉ sau một thời gian ngắn đi vào thực thi, khiến cử tri phải thốt lên: “Luật trên trời, đời dưới đất”. Tư duy “không quản được thì cấm” cũng vẫn hiện hữu trong xây dựng hệ thống pháp luật, gây không ít khó khăn, cản trở đối với người dân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được coi là đột phá quan trọng hàng đầu, trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế sâu, rộng và giữa tình hình thế giới đầy biến động bất ngờ, mỗi đại biểu lại càng phải trang bị cho mình khả năng thích ứng, làm chủ công nghệ, khả năng thu thập, phân tích dữ liệu và tư duy hệ thống để nắm bắt quy luật, xu hướng phát triển của thế giới nói chung và những tác động đến Việt Nam, từ đó có thể tham gia góp ý vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, đưa ra những quyết định chính xác về những vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kiểm tra, giám sát công tác chuẩn bị bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 8, phường Hải An, thành phố Hải Phòng. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Theo cơ cấu đại biểu Quốc hội khóa XVI, tỷ lệ đại biểu là nhà khoa học chiếm 3 đến 5%. Cơ cấu đại biểu dành cho viện nghiên cứu, trường đại học, học viện và cơ cấu dành cho doanh nghiệp, hiệp hội, nghiệp đoàn về lĩnh vực sản xuất, kinh doanh đều tăng lên 10 đại biểu. Trong cơ cấu lần này cũng bổ sung tỷ lệ hợp lý số đại biểu trẻ, đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, cũng như đội ngũ văn nghệ sĩ, dân tộc thiểu số, chức sắc tôn giáo…, vừa cho thấy sự cân bằng hơn giữa các tầng lớp xã hội, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đáng chú ý nhất, tỷ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách được nâng lên, đảm bảo ít nhất 40% tổng số đại biểu. Đây chỉ là một số lát cắt về cơ cấu đại biểu tại cuộc bầu cử lần này, nhưng phần nào đã cho thấy nỗ lực nâng tính chuyên nghiệp, chuyên môn hóa cao trong hoạt động của Quốc hội và HĐND.

Tất nhiên, như nhấn mạnh của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Chúng ta phấn đấu bầu đủ số lượng, cơ cấu đại biểu, nhưng chất lượng đại biểu phải được đặt lên hàng đầu”. Cần sàng lọc kỹ lưỡng, kiên quyết loại bỏ ngay từ đầu những người có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, bảo thủ, tư tưởng bè phái, cục bộ, địa phương… Đồng thời, cũng cần đánh giá việc trong thời gian qua, một số đại biểu Quốc hội, HĐND bị kỷ luật; một số lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vi phạm pháp luật, từ đó rút kinh nghiệm để lựa chọn giới thiệu nhân sự.

Mỗi cử tri cũng cần có trách nhiệm tìm hiểu kỹ danh sách ứng cử viên, trách nhiệm với lá phiếu của mình, không phải “bỏ phiếu cho xong”. Mỗi lá phiếu cần thể hiện tính khách quan, công tâm để “chọn mặt gửi vàng”, thể hiện “ý Đảng hòa cùng lòng Dân”. Đó chính là trách nhiệm của mỗi cử tri với tương lai của đất nước, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.