Không chủ quan
Ngồi gốc cây thốt nốt nghỉ ngơi sau chuyến thăm đồng, ông Chau Sươl - nông dân ấp Ba Xoài, xã An Cư tỏ vẻ mệt mỏi. Vốn là người chịu nắng giỏi, ông nhăn mặt với cái nóng hầm hập mấy ngày qua. “Năm nay, sau tết Nguyên đán có vài đám mưa lớn, ai cũng nghĩ thời tiết sẽ dễ chịu hơn. Đâu ngờ trời nắng lại dữ quá, tôi đi thăm ruộng mà thở không ra”, ông Chau Sươl nói.
Uống ngụm nước cho đỡ cơn khát, ông Chau Sươl từ tốn kể chuyện đồng áng. Nhờ hệ thống trạm bơm 3/2 mà ông cũng như nhiều nông dân Khmer có thể trồng lúa quanh năm. Đây là trạm bơm có tổng công suất thiết kế ban đầu đủ khả năng phục vụ khoảng 1.500ha đất mùa trên, giúp phủ xanh diện tích đất từng được gọi là “sa mạc trắng” của xã An Cư.
Hệ thống trạm bơm 3/2 phục vụ hiệu quả sản xuất cho diện tích đất vùng cao nhiều năm qua tại xã An Cư. Ảnh: THANH TIẾN
Tuy nhiên, không phải nông dân nào ở xã An Cư cũng nằm trong diện phục vụ của trạm bơm 3/2. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) xã An Cư Võ Văn Khởi, trên cơ sở nguồn nước thực tế và dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, địa phương phối hợp ngành chuyên môn hướng dẫn người dân sử dụng giống, bố trí các loại cây trồng hợp lý. Đối với các vùng bảo đảm nguồn nước tưới sẽ chủ động gieo sạ lúa tập trung để tiết kiệm nước. Với diện tích không đủ nước trồng lúa thì chuyển sang cây trồng khác có nhu cầu nước ít hơn, thời gian ngắn hơn.
UBND xã An Cư khuyến cáo nông dân chủ động phương án trữ nước hợp lý trong thời điểm hệ thống thủy lợi có thể phục vụ hoặc có mưa. Ở diện tích không có nước, xã khuyến cáo bà con chủ động tạm dừng sản xuất nhằm tránh thiệt hại chi phí đầu tư.
Với các địa phương vùng Miệt Thứ, tình hình mặn xâm nhập dự báo tăng cao trong mùa khô năm nay. Trong đó, các đợt xâm nhập cao nhất ở cửa sông Cái Lớn vào tháng 3 và tháng 4 với ranh mặn 4 g/lít, cao nhất trong phạm vi từ 48 - 50km. Với các địa phương có nguy cơ nhiễm mặn cao, Chi cục Thủy lợi tỉnh đề nghị theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thông tin khí tượng, thủy văn để người dân ứng phó kịp thời. Các xã cần vận động người dân không tổ chức gieo sạ lúa vụ 3 sau khi thu hoạch lúa vụ đông xuân trong điều kiện nguồn nước không đảm bảo nhằm hạn chế rủi ro, thiệt hại trong quá trình sản xuất.
Hiện Chi cục Thủy lợi tỉnh tổ chức đóng toàn bộ hệ thống cống khu vực vùng đệm U Minh Thượng để thực hiện ngăn mặn, giữ ngọt. Đồng thời, đề nghị UBND xã U Minh Thượng và Vườn quốc gia U Minh Thượng chủ động triển khai giải pháp bảo đảm an toàn nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt của người dân.
Bảo vệ sản xuất, dân sinh
Nhằm chủ động ứng phó với mùa khô, bảo vệ sản xuất, sinh hoạt của người dân, UBND tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương trong tỉnh tiếp tục triển khai phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước, mặn xâm nhập, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh.
Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh kiểm tra công tác quản lý, vận hành cống Cái Lớn trong mùa khô 2026. Ảnh: THANH TIẾN
Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức vận hành linh hoạt, hiệu quả các công trình cống trên địa bàn tỉnh; phối hợp chặt chẽ với Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Khai thác Thủy lợi miền Nam trong vận hành các cống Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô, phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Khai thác Thủy lợi An Giang trong quản lý, vận hành hệ thống cống, hồ chứa bảo đảm an toàn công trình và phục vụ sản xuất.Sở cùng các đơn vị liên quan vận hành cống âu thuyền Vàm Bà Lịch nhằm bảo đảm nguồn nước ngọt ổn định cho các nhà máy nước khu vực Rạch Giá và vùng lân cận. Chú trọng vận hành hiệu quả hệ thống cống vùng đệm U Minh Thượng, đáp ứng yêu cầu cấp nước phục vụ sản xuất và góp phần phòng, chống sạt lở, sụt lún đất đê bao ngoài vùng đệm.
Mới đây khi đến kiểm tra công tác phòng, chống cháy rừng, khô hạn, mặn xâm nhập tại các xã: An Biên, Bình An, Vĩnh Hòa và U Minh Thượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức đề nghị các địa phương tăng cường vận động người dân thực hiện giải pháp tưới tiết kiệm nước, sử dụng nước hiệu quả. Chính quyền cần tuyên truyền người dân áp dụng các giải pháp canh tác phù hợp, chuyển đổi cây trồng thích ứng với điều kiện thổ nhưỡng của các vùng sản xuất trong tỉnh hiện nay. “Thời điểm này, các địa phương phải chủ động, linh hoạt, khẩn trương thực hiện các giải pháp nhằm bảo vệ hiệu quả sản xuất, sinh hoạt của người dân”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh.
THANH TIẾN