Thiếu vitamin D và những hệ lụy đối với sức khỏe
Thiếu vitamin D là tình trạng khá phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của hệ xương và sức khỏe tổng thể, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Theo các chuyên gia của Viện Dinh dưỡng, việc nhận biết sớm nguy cơ và bổ sung vitamin D đúng cách, trong đó có thông qua thực phẩm, là giải pháp quan trọng để phòng ngừa hiệu quả.
Vitamin D giữ vai trò thiết yếu trong việc giúp cơ thể hấp thu và sử dụng canxi, từ đó góp phần hình thành và duy trì hệ xương chắc khỏe. Khi thiếu vitamin D, quá trình này bị ảnh hưởng, dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe.
Những loại thực phẩm giàu vitamin D.
Các chuyên gia cho biết, ở trẻ em, thiếu vitamin D có thể gây còi xương, chậm phát triển chiều cao và biến dạng xương. Trẻ thường có biểu hiện quấy khóc, ra mồ hôi nhiều, chậm mọc răng. Ở người lớn, tình trạng thiếu vitamin D có thể làm xương yếu, dễ gãy và ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Các chuyên gia cho biết, thiếu vitamin D có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến là do cơ thể không được cung cấp đủ. Việc ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời – nguồn tổng hợp vitamin D tự nhiên của cơ thể – là một nguyên nhân quan trọng. Bên cạnh đó, chế độ ăn thiếu các thực phẩm giàu vitamin D cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt. Ngoài ra, một số yếu tố như chăm sóc dinh dưỡng chưa hợp lý, đặc biệt ở trẻ nhỏ, cũng có thể dẫn đến tình trạng này.
Thiếu vitamin D thường biểu hiện rõ rệt ở trẻ em với các dấu hiệu như chậm lớn, xương mềm, dễ bị biến dạng, ra mồ hôi nhiều và hay quấy khóc. Ở những trường hợp kéo dài, trẻ có thể bị ảnh hưởng đến phát triển thể chất. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu là rất cần thiết để có biện pháp can thiệp kịp thời.
Phòng ngừa thiếu vitamin D bằng thực phẩm
Các chuyên gia Viện Dinh dưỡng nhấn mạnh, bên cạnh việc tiếp xúc hợp lý với ánh nắng, chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa thiếu vitamin D. Một số thực phẩm được khuyến nghị có thể giúp bổ sung vitamin D cho cơ thể như cá, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa. Đây là những nguồn thực phẩm dễ tiếp cận, có thể đưa vào bữa ăn hàng ngày của gia đình.
Việc xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, cân đối giữa các nhóm thực phẩm sẽ giúp đảm bảo cung cấp đủ vi chất cần thiết, trong đó có vitamin D.
Đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ, việc nuôi dưỡng đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong phòng chống thiếu vitamin D. Theo khuyến nghị, cần đảm bảo chế độ ăn phù hợp với lứa tuổi, kết hợp giữa sữa và các thực phẩm bổ sung.
Ngoài ra, cần chú ý tạo điều kiện cho trẻ vận động ngoài trời hợp lý để cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên. Đây là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa còi xương và hỗ trợ phát triển toàn diện.
ThS Lưu Liên Hương (Viện Y học ứng dụng Việt Nam) cho biết vitamin D được cung cấp từ ánh nắng mặt trời và thực phẩm, nhưng chỉ tắm nắng là chưa đủ, cần kết hợp chế độ ăn hợp lý. Tuy nhiên, không nhiều thực phẩm chứa hàm lượng vitamin D cao.
Trong đó, cá béo là nguồn dồi dào nhất, đặc biệt là cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi… Ngoài ra, dầu gan cá tuyết cung cấp lượng vitamin D đáng kể và đã được sử dụng từ lâu để hỗ trợ điều trị thiếu hụt.
Trứng cũng là nguồn bổ sung vitamin D, tập trung ở lòng đỏ, với hàm lượng phụ thuộc vào điều kiện nuôi gà. Bên cạnh đó, nấm là nguồn thực vật hiếm có khả năng tổng hợp vitamin D khi tiếp xúc tia UV. Việc đa dạng thực phẩm là cách hiệu quả để phòng thiếu vitamin D.
Thông điệp từ các chuyên gia Viện Dinh dưỡng là cần chủ động phòng chống thiếu vitamin D bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, trong đó chế độ ăn đóng vai trò nền tảng.
Việc duy trì thói quen ăn uống khoa học, kết hợp với lối sống lành mạnh sẽ giúp bảo vệ sức khỏe không chỉ ở trẻ em mà còn ở người trưởng thành.
Trong bối cảnh hiện nay, khi nhiều yếu tố nguy cơ vẫn tồn tại, việc nâng cao nhận thức và thực hành đúng các khuyến nghị dinh dưỡng chính là chìa khóa để giảm thiểu tình trạng thiếu vitamin D trong cộng đồng.
Viện Dinh dưỡng quốc gia khuyến nghị nhu cầu vitamin D cho từng đối tượng như sau:
Trẻ 0 - 11 tháng: 400 IU vitamin D3/ngày
1 tuổi - 49 tuổi: 600 IU vitamin D3/ngày
50 - trên 70 tuổi: 800 IU vitamin D3/ngày
Phụ nữ có thai và phụ nữ cho con bú: 800 IU vitamin D3/ngày
Theo các chuyên gia về dinh dưỡng, nguồn cung cấp vitamin D từ thực phẩm là khá ít, chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu của cơ thể, chủ yếu trong mỡ cá, dầu cá, trứng gà, nấm... 90% nhu cầu vitamin D được cơ thể tổng hợp khi da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
Để phòng chống thiếu vitamin D, ngoài việc bổ sung vitamin D trong chế độ ăn, nên tắm nắng đúng cách và tăng cường luyện tập thể lực.
Bạn chỉ cần tiếp xúc hai tay và hai chân từ 15 - 30 phút với ánh nắng mặt trời, vào khoảng 8-10 giờ sáng, hoặc 4-5 giờ chiều, 2-3 lần một tuần sẽ giúp cơ thể tổng hợp đủ lượng vitamin D cần thiết.
PV