Chủ động ứng phó tác động từ chiến sự Trung Đông đến hoạt động xuất - nhập khẩu

6 giờ trướcBài gốc

Chiến sự Trung Đông từ ngày 28/2 đã khiến hoạt động sản xuất, xuất khẩu của nhiều DN trong nước đã bị ảnh hưởng. Các đợt tấn công quân sự và phản công đã gây nên tình trạng bất ổn nghiêm trọng, tạo ra môi trường rủi ro cao đối với hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhận định về tác động từ chiến sự Trung Đông đến hoạt động sản xuất và xuất khẩu sản phẩm dệt may, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho rằng, ngoài việc tác động đến giá thành gia công của các DN dệt may trong nước, chiến sự còn khiến chi phí logistics hàng hải, hàng không qua khu vực bị gia tăng hoặc gián đoạn.

“Chiến sự khu vực Trung Đông kéo theo rủi ro rất lớn từ biến động giá dầu. Khi giá dầu tăng, hàng loạt chi phí đầu vào sẽ tăng theo, nhất là các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ như xơ, sợi tổng hợp. Trong khi đó, các dòng sản phẩm sợi tổng hợp hiện chiếm khoảng 40% - 45% cơ cấu sản xuất của ngành. Điều này tác động trực tiếp đến đơn hàng của DN dệt may Việt Nam trong các tháng 3, tháng 4 hoặc có thể kéo dài đến tháng 6 tới”, ông Giang đánh giá.

Chiến sự Trung Đông tác động trực tiếp đến đơn hàng của DN dệt may Việt Nam

Trước diễn biến của chiến sự Trung Đông, ông Giang cho biết ngành dệt may Việt Nam buộc phải đánh giá, cân nhắc lại chiến lược phát triển năm 2026. Các DN đang tìm phương án vận chuyển phù hợp để đảm bảo không vi phạm hợp đồng. Đồng thời, tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm lãng phí, nâng năng suất lao động nhằm bù đắp chi phí cũng như nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu từ phía khách hàng và có thể phải chấp nhận mức độ rủi ro nhất định.

Tương tự, đối với hoạt động xuất khẩu rau quả, chiến sự Trung Đông đang kéo theo chi phí vận tải tăng đột biến, thời gian giao hàng kéo dài và rủi ro thanh toán gia tăng. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, căng thẳng tại các eo biển chiến lược như Hormuz và Biển Đỏ khiến giá cước tàu biển biến động mạnh.

“Cước container 40 feet đi các thị trường trọng điểm như EU và Mỹ đã tăng 2 - 3 lần so với mức bình thường. Nhiều hãng tàu lớn áp dụng thêm phụ phí rủi ro chiến tranh, đẩy tổng chi phí logistics lên rất cao. Đối với vận tải hàng không, việc đóng cửa không phận tại một số khu vực buộc các chuyến bay phải chuyển hướng, làm tăng chi phí nhiên liệu và bốc xếp, gây bất lợi lớn cho các mặt hàng rau quả tươi có thời gian bảo quản ngắn”, ông Nguyên nêu thực tế.

Ngoài chi phí vận tải gia tăng, thời gian vận chuyển kéo dài làm tăng nguy cơ suy giảm chất lượng sản phẩm, buộc các DN phải tăng chi phí bảo quản lạnh hoặc đối mặt nguy cơ bị đối tác từ chối nhận hàng, khấu trừ thanh toán do tỷ lệ hư hỏng tăng. Đó là chưa kể do bất ổn tài chính tại khu vực xung đột, một số DN phản ánh tình trạng hàng đã xuất nhưng thanh toán bị chậm do ngân hàng gặp khó khăn trong vận hành hoặc hạn chế giao dịch quốc tế khiến dòng tiền thanh toán bị nghẽn và chi phí bảo hiểm tăng cao.

Trong bối cảnh đó, theo ông Nguyên, các DN xuất khẩu rau quả cần chủ động đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các FTA để chuyển hướng xuất khẩu sang những khu vực ít chịu tác động hơn; đồng thời đàm phán lại điều khoản thanh toán, lựa chọn phương thức vận tải linh hoạt và tăng cường quản trị rủi ro để giảm thiểu thiệt hại.

Theo ông Trần Chí Dũng, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), chiến sự Trung Đông khiến các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, đồ gỗ, điện tử, nông sản đều chịu áp lực lớn. Đặc biệt, đối với những DN có biên lợi nhuận thấp sẽ gặp khó khăn hơn, bởi chỉ cần chi phí vận tải tăng thêm 20%-40%, lợi nhuận của DN có thể bị bào mòn đáng kể.

Do đó trong bối cảnh hiện nay, ông Dũng khuyến cáo các DN cần xây dựng kịch bản vận tải thay thế, không nên phụ thuộc quá nhiều vào 1 tuyến hàng hải hay một đối tác vận chuyển. Trong ký kết hợp đồng xuất khẩu, DN cũng linh hoạt hơn, chia nhỏ lô hàng khi cần thiết để giảm rủi ro.

Ngoài ra, các DN cần phải số hóa toàn bộ quá trình từ đặt hàng, vận chuyển, lưu kho đến thanh toán. Dữ liệu minh bạch và theo thời gian thực sẽ giúp DN dự báo tốt hơn, phản ứng nhanh hơn trước biến động. Thay vì tập trung quá nhiều vào một vài thị trường truyền thống, DN xuất khẩu cần mở rộng sang các thị trường mới nổi, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm để bù đắp chi phí tăng.

Chiến sự Trung Đông khiến giá nhiên liệu tăng sẽ đẩy giá cước vận tải biển, vận tải hàng hóa đường không tiếp tục gia tăng chi phí cho doanh nghiệp

Trước tình hình chiến sự Trung Đông, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cũng đã đề nghị các Hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu, Hiệp hội hoạt động trong lĩnh vực logistics theo dõi sát diễn biến tình hình, thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan để thông tin cập nhật đến các hội viên để chủ động kế hoạch sản xuất, phương án tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa, tránh để phát sinh ùn tắc và giảm thiểu các tác động tiêu cực.

Đối với các DN khi đàm phán, ký kết các hợp đồng mua bán cần quan tâm và chú trọng tới hợp đồng (hoặc điều khoản) về logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm, nhằm bảo vệ DN trước rủi ro và tổn thất khi có sự cố. Đảm bảo các hợp đồng vận chuyển có điều khoản về tình huống bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí khi hàng hóa gặp rủi ro, đồng thời, cần mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để phòng ngừa rủi ro và giảm tổn thất khi phát sinh sự cố tại thị trường nhập khẩu.

Các Hiệp hội, ngành hàng và DN cũng cần thường xuyên, chủ động phân tích, phối hợp trao đổi thông tin với các Bộ, ngành có liên quan về số liệu xuất nhập khẩu hàng hóa; tình hình biến động địa chính trị có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu và vận tải; tình hình vận tải hàng hóa, giá cước, chi phí, phụ phí,... nhằm kịp thời thống nhất phương án ứng phó đối với các tình huống tương tự trong tương lai.

Nguyễn Quỳnh/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/chu-dong-ung-pho-tac-dong-tu-chien-su-trung-dong-den-hoat-dong-xuat-nhap-khau-post1273260.vov