Chủ tịch Haxaco kể về cuộc gặp với ông Phạm Nhật Vượng và chiến lược nhảy vào ngay chuỗi phân phối xe VinFast

3 giờ trướcBài gốc

Năm ngoái, CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco - Mã: HAX) trải qua giai đoạn khó khăn khi không hoàn thành nhiệm vụ được cổ đông giao, bao gồm cả mảng kinh doanh truyền thống là phân phối xe sang Mercedes-Benz và mảng mới xe bình dân MG.

Lợi nhuận trước thuế cả năm đạt 56 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 260 tỷ đồng được giao. Phần lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ (lãi ròng) còn gần 6 tỷ đồng, thấp nhất trong một thập kỷ.

Tại đại hội thường niên ngày 28/2, Chủ tịch Haxaco Đỗ Tiến Dũng cho biết thị trường rơi vào tình trạng cung vượt cầu kéo dài, buộc các hãng và đại lý liên tục hạ giá để kích cầu. Khuyến mãi được tung ra dồn dập nhưng đi kèm là biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Người mua cũng thận trọng hơn, cân nhắc kỹ chi phí lăn bánh, vận hành và khả năng giữ giá trước khi xuống tiền.

Lợi nhuận ròng Haxaco xuống mức thấp nhất kể từ 2014 đến nay. Nguồn: Huy Lê tổng hợp.

Hai lý do quyết định thâu tóm VFG

Trước bối cảnh thị trường mới, doanh nghiệp phân phối xe ô tô này đang đứng trước bước ngoặt phải tìm ra động lực tăng trưởng mới, và câu chuyện về phân phối xe VinFast "chiếm sóng" phần lớn thời gian đại hội cổ đông diễn ra cuối tháng 2 vừa qua.

Hội đồng quản trị nêu tờ trình về việc nhận chuyển nhượng từ 65% đến 85% vốn tại CTCP Tập đoàn Tương Lai Việt (VFG), đơn vị đang quản lý một chuỗi đại lý VinFast lớn trên cả nước.

Năm ngoái, toàn thị trường ô tô Việt Nam tiêu thụ khoảng 600.000 chiếc, VinFast đã đóng góp khoảng 175.000 chiếc, chiếm gần 30% thị phần và vượt qua tất cả các liên doanh lâu đời như Toyota, Hyundai Thành Công.

"Một sự thay đổi cực kỳ chóng mặt, cực kỳ ấn tượng. Tôi làm trong ngành ô tô mà gặp con số này tôi cũng giật mình, chưa bao giờ tưởng tượng một hãng xe Việt Nam mà lại có thể vượt qua được Toyota, Honda, Hyundai", ông Dũng nói.

VinFast thực tế phát triển doanh số bán thần tốc từ khoảng 87.000 chiếc năm 2024 lên gấp đôi trong năm 2025, bỏ xa con số 71.000 chiếc của Toyota, hơn 50.000 ô tô Ford hay hơn 40.000 chiếc của Hyundai.

Người đứng đầu Haxaco cho rằng tốc độ tăng trưởng này là đáng khâm phục, những con số trên của VinFast giúp lãnh đạo Haxaco nhìn nhận lại câu chuyện phân phối xe điện, là cơ sở để doanh nghiệp quyết định tham gia thâu tóm VFG.

Ông Dũng tin rằng đang cảm giác bắt được "trend" phát triển này, bởi ông chỉ tin tưởng vào các con số. Theo kế hoạch 2026, VinFast kỳ vọng bán được 275.000 - 300.000 xe ô tô.

Kế hoạch tăng trưởng này được đánh giá là hợp lý so với những gì hãng xe Việt đã được trong năm ngoái, đặc biệt là trong những tháng đầu năm 2026 hãng tiếp tục có những chính sách để thúc đẩy doanh số.

Chủ tịch Haxaco Đỗ Tiến Dũng chia sẻ tại ĐHĐCĐ thường niên 2026. Ảnh: Tử Kính.

Nguyên nhân thứ hai khiến lãnh đạo Haxaco muốn thâu tóm VFG là dựa vào tình hình hoạt động của An Thái - một công ty thành viên của Haxaco (nắm giữ thông qua công ty con Mitaco) - cũng đang phân phối xe VinFast.

An Thái nổi bật với vai trò là đại lý kinh doanh và sửa chữa xe ô tô VinFast quy mô lớn tại khu vực phía Nam. Năm ngoái, công ty thành viên này quyết định mở rộng gấp 3 lần diện tích hoạt động, bao gồm khu vực xưởng sửa chữa riêng cho Xanh SM.

Công ty còn kết hợp với V-Green đầu tư với trạm sạc lớn đặt tại cái địa điểm của nhóm công ty và cùng lúc có thể sạc khoảng 100 xe, đơn vị còn có kế hoạch mở thêm các trạm sạc.

Năm 2025, công ty An Thái tiêu thụ được 977 xe và đồng thời ghi nhận 20.470 lượt sửa chữa dịch vụ, tức trung bình kinh doanh khoảng 82 xe một tháng và hoạt động dịch vụ đạt được 57 lượt xe một ngày.

Doanh thu kinh doanh xe cả năm là 450 tỷ và của mảng dịch vụ đạt là 79 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế mảng bán xe là 16,3 tỷ đồng (đã bao gồm khoản tiền thưởng doanh số 11,8 tỷ) và của mảng dịch vụ là 16,5 tỷ đồng.

Ông Dũng cho rằng đây là các con số ấn tượng nhất của An Thái trong 20 năm hoạt động. Các con số trên chứng tỏ tiềm năng của một đại lý VinFast nằm ổn định ở vấn đề dịch vụ; bởi bán xe có thể đạt được tiền thưởng hoặc không, nhưng lợi nhuận hoạt động dịch vụ vẫn ổn định.

Công ty An Thái trên thực tế vẫn là "công ty cháu" bởi Haxaco chỉ nắm giữ 61% vốn Mitaco và Mitaco cũng chỉ sở hữu 52% cổ phần An Thái (phần lớn cổ phần còn lại thuộc sở hữu của Samco).

Tại sao không tự mở đại lý?

Chủ tịch Haxaco tự tin nói rằng việc tự mở đại lý VinFast không có vấn đề gì cả nhưng nếu khởi động từ bây giờ là chậm trễ, doanh nghiệp cần mất ít nhất một năm để tìm mặt bằng, hoàn tất pháp lý, xây dựng hạ tầng và được hãng phê duyệt.

"Nếu tự xây dựng các đại lý mà không được sự ủng hộ tuyệt đối từ phía VinFast thì tôi nghĩ rằng cũng không nhanh được đâu", ông Dũng nói.

Theo vị này, thời gian là vấn đề quan trọng, đồng thời nghĩ rằng năm 2026 sẽ là cơ hội tốt để bán hàng và để phát triển. Do đó, nếu không chớp cơ hội ngay mà chậm lại vì tự mở đại lý thì sợ là mất cơ hội ngay.

Ngoài vấn đề thời gian, nguyên nhân tiếp theo là việc VFG đã có sẵn hệ thống lớn với địa điểm kinh doanh đẹp và nhận được sự ủng hộ từ hãng. Họ có sẵn 9 đại lý hoạt động, 3 đại lý đang xây dựng và 4 điểm đã được chấp thuận chủ trương.

Các đại lý VFG đều đạt chuẩn 3S mới của VinFast, diện tích 3.000-10.000 m2, mặt tiền rộng và xưởng dịch vụ quy mô lớn. Đơn vị này còn nằm trong nhóm 12 nhà phân phối chính thức mảng xe đã qua sử dụng của VinFast.

Ông Dũng còn tiết lộ kế hoạch mua lại chuỗi đại lý VinFast cũng được Tập đoàn Vingroup ủng hộ, bởi vì họ cũng nhận thấy cần có thêm một đối tác có kinh nghiệm lĩnh vực dịch vụ sửa chữa ô tô.

"Họ đánh giá Haxaco là một đơn vị chuyên nghiệp trong ngành ô tô và trước khi đi sâu vào thương vụ này thì tôi gặp trực tiếp lãnh đạo cao cấp nhất của tập đoàn là ông Phạm Nhật Vượng và cũng chia sẻ những định hướng hợp tác", ông Dũng tiết lộ.

Lãnh đạo Haxaco khâm phục hành trình đi từ con số 0 của VinFast và đến bây giờ họ đã đạt được thành tựu đáng nể. Do đó, ông cũng muốn góp sức đưa thương hiệu của Việt Nam lên sánh vai và thậm chí vượt các cái thương hiệu của thế giới.

Phía VinFast thậm chí còn đề nghị Haxaco phân phối thương hiệu xe sang Lạc Hồng. Tuy nhiên, ông Dũng cho biết đang thận trọng vì đây là một thương hiệu rất cao cấp, cần phải cân nhắc đồng vốn của cổ đông.

Người đứng đầu Haxaco nhìn nhận thị trường đang bước vào giai đoạn chuyển dịch, đặc biệt tại Hà Nội và TP HCM, nơi xu hướng giao thông xanh được thúc đẩy mạnh hơn. Tuy nhiên, công ty không xem xe điện là sự thay thế hoàn toàn xe xăng trong ngắn hạn, mà là một phần trong cấu trúc sản phẩm đa dạng hơn của ngành ô tô.

Sẽ đẩy mạnh mảng dịch vụ sau sáp nhập VFG

Haxaco đã được thông qua thương vụ mua 65%-85% cổ phần VFG và sẽ làm việc với công ty mục tiêu về kế hoạch kinh doanh - tài chính.

Hiện VFG có vốn điều lệ ở mức 150 tỷ đồng, quy mô tài chính còn nhỏ so với hệ thống đang vận hành. Năm 2025, VFG ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 45 tỷ đồng, một phần nhờ chính sách hỗ trợ từ hãng. Kế hoạch lợi nhuận 2026 là khoảng 120 tỷ đồng với 10 đại lý (lợi nhuận bán xe gần 116 tỷ và lợi nhuận dịch vụ hơn 4 tỷ).

Lãnh đạo Haxaco nói rằng có thể giữ nguyên mục tiêu bán xe nhưng kế hoạch với mảng dịch vụ phải tăng mạnh lên 84 tỷ đồng lợi nhuận, tức khoảng 8 tỷ đồng cho một đại lý, chỉ bằng một nửa so với An Thái.

Ông Dũng nói tự tin có nhiều kinh nghiệm từ quản trị và dịch vụ hậu mãi. Công ty đã vận hành hệ thống Mercedes-Benz và MG trong nhiều năm, với quy trình chuẩn hóa và đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm, nhiều thợ đồng sơn làm 20 năm.

"Do vậy kế hoạch của chúng tôi sau khi sáp nhập thì sẽ giữ nguyên kế hoạch kinh doanh xe và sẽ đẩy mạnh mảng dịch vụ lên", ông Dũng nói về thế mạnh của Haxaco là dịch vụ sửa chữa.

Đồng thời cho biết hiện các xưởng dịch vụ của VinFast mà doanh nghiệp đang nhắm đến đều chật cứng, không có chỗ để sửa, không có lý do gì mà không làm mạnh, bởi các đại lý hiện tại không còn đủ con người và cơ sở vật chất.

Huy Lê

Nguồn Doanh Nhân VN : https://doanhnhanvn.vn/chu-tich-haxaco-ke-ve-cuoc-gap-voi-ong-pham-nhat-vuong-va-chien-luoc-nhay-vao-ngay-chuoi-phan-phoi-xe-vinfast.html