Thị trường xe máy Việt Nam, đặc biệt ở mảng xe máy điện đầu năm 2026 đã có những thay đổi lớn khi các "ông lớn" bắt đầu cạnh tranh trực diện, kéo theo sự dịch chuyển mạnh mẽ của hành vi tiêu dùng. Nhiều chính sách mới có hiệu lực khiến cuộc đua chiếm lĩnh thị phần càng thêm nóng bỏng.
Thị trường xe máy điện dự báo bùng nổ trong năm 2026
Năm 2025 vừa qua, các thành viên của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) bán ra được khoảng 2,6 triệu xe, giảm 1,5% so với năm trước. Honda Việt Nam vẫn dẫn đầu nhưng lượng bán ra chững lại với doanh số gần 2,25 triệu xe, chủ yếu đến từ xe xăng. Dù đã đưa một số mẫu xe điện như ICON:e hay CUV e: ra thị trường trong năm 2025, tuy nhiên tỷ trọng xe điện của Honda vẫn ở mức khiêm tốn.
Ngược lại, năm 2025 lại đánh dấu thời gian khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới của xe máy điện.
Theo số liệu công bố, VinFast ghi nhận doanh số 406.453 xe máy điện trong năm 2025, mức tăng gần 500% so với 2024, con số cho thấy tốc độ mở rộng thị trường hiếm có. Trong đó, riêng dòng Evo bán hơn 250.000 xe, chiếm gần 50% tổng sản lượng, thể hiện nhu cầu rất lớn ở nhóm xe nhỏ gọn, giá dễ tiếp cận.
Ngoài ra, các dòng xe Feliz, Klara, Vento, Vero X, Theon và các mẫu xe nhỏ gọn không cần bằng lái như Motio, Zgoo, Flazz cũng đóng góp ấn tượng vào kết quả chung của xe máy điện VinFast trong năm 2025.
Ngoài VinFast, hàng loạt thương hiệu xe máy điện khác cũng tăng tốc mạnh mẽ trong năm 2025. Dù không công bố cụ thể doanh số nhưng những cái tên như Yadea, Dat Bike, Pega, Selex Motors hay Before All... liên tục giới thiệu mẫu xe mới, đồng thời mở rộng chuỗi sản xuất - phân phối - dịch vụ hậu mãi trên phạm vi toàn quốc. Sự cạnh tranh này đang tạo nên một hệ sinh thái xe điện đa tầng trên thị trường.
Sản xuất xe máy điện tại nhà máy Yadea. Ảnh: Hoàng Hiệp
Năm 2026 được dự báo là cột mốc quan trọng khi nhiều chính sách giao thông xanh có hiệu lực và tác động trực tiếp đến người dùng. Trong đó, từ 1/7, Hà Nội áp dụng vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, cấm hoặc hạn chế xe máy xăng theo khung giờ/khu vực; từ ngày 1/1/2028 thực hiện vùng phát thải thấp mở rộng đến một số khu vực trong Vành đai 2; từ ngày 1/1/2030, thực hiện vùng phát thải thấp mở rộng đến Vành đai 3.
Từ các chính sách trên, việc tác động thay đổi hành vi người dùng diễn ra rõ nét. Những ai từng trung thành với xe máy xăng nay bắt đầu cân nhắc chuyển đổi sang xe điện nhờ giá cả phải chăng, chi phí vận hành thấp, đa dạng hình thức sạc, đổi pin và quan trọng hơn là nhiều người buộc phải sử dụng loại phương tiện này cho công việc di chuyển trong thành phố.
Nhiều hãng xe máy điện liên tục tung ra các sản phẩm mới vào đầu năm 2026 để "đón sóng". Ảnh: Hoàng Hiệp
Các hãng xe tăng tốc, chiếm lại 'miếng bánh' thị phần
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Nguyễn Mạnh Thắng - Giám đốc WhatcarVN nhận định, các chính sách khuyến khích phương tiện xanh là lực kéo lớn nhất cho sự dịch chuyển từ xe xăng sang xe điện. Điều này sẽ tạo cú hích mạnh mẽ khiến thị trường xe máy điện bùng nổ từ năm 2026. Do vậy, doanh số xe máy điện trong năm nay sẽ tăng mạnh, đặc biệt ở phân khúc bình dân.
Vị chuyên gia này cho rằng, đối tượng sử dụng xe máy điện sẽ mở rộng rất nhanh, không chỉ còn là học sinh, sinh viên như trước đây, mà sắp tới là người trưởng thành và thị trường sẽ xuất hiện những mẫu xe điện thời thượng, đủ sức thay thế các dòng tay ga cao cấp hiện nay.
Theo ông Nguyễn Mạnh Thắng, năm 2026 có thể xem là bước ngoặt quan trọng vì xe máy điện mở ra “một miếng bánh hoàn toàn mới”. Khác với thị trường xe xăng vốn ổn định hàng chục năm, xe điện chưa có trật tự phân chia thị phần. Do đó, ai nhanh chân thì người đó được phần lớn.
"Để chuẩn bị, các hãng xe đã chạy đà để chiếm "miếng bánh" thị trường từ rất sớm. Ngay cả những doanh nghiệp thống trị thị trường xe xăng như Honda cũng buộc phải tự chuyển đổi, đưa xe điện vào Việt Nam để đón đầu làn sóng thay đổi thói quen tiêu dùng", ông Thắng nói.
Chia sẻ thêm về chiến lược trạm đổi pin, yếu tố sống còn với xe máy điện, ông Thắng đánh giá nhu cầu ở mỗi khu vực rất khác nhau. Ở nông thôn, việc sạc tại nhà khá đơn giản, nhưng ở chung cư, nhà tập thể, nhà trọ, vốn khá phổ biến nơi đô thị, việc cắm sạc lại là thách thức lớn, do đó, hạ tầng và các trạm đổi pin là yếu tố sống còn quyết định đến thị phần của các hãng xe máy điện.
"Người dùng xe máy điện luôn ưu tiên chi phí vận hành thấp, nên mô hình đổi pin phải linh hoạt, phủ đủ rộng và giá phải chăng. Hệ thống đổi pin phù hợp sẽ quyết định khả năng bứt tốc của các hãng trong cuộc đua xe máy điện tại Việt Nam trong 1-3 năm nữa”, ông Thắng bày tỏ quan điểm.
Hiện, VinFast đang có ưu thế với 4.500 trạm đổi pin đầu tiên và mục tiêu mở rộng với 45.000 tủ ngay trong đầu năm nay. Hãng xe Nhật Bản Honda cũng đang tăng tốc với việc triển khai trạm sạc pin Honda Motor Charger Hub và trạm đổi pin Honda e:Swap Battery Station, lắp đặt tại đại lý HEAD kinh doanh xe điện và bắt đầu từ các thành phố lớn.
Hệ thống sạc và trạm đổi pin trở thành yếu tố quan trọng quyết định khả năng bứt tốc của các hãng trong cuộc đua xe máy điện tại Việt Nam. Ảnh: Hoàng Hiệp
Trong khi đó, ngoài việc vừa khánh thành nhà máy sản xuất xe máy điện giai đoạn 1 với công suất 1 triệu xe/năm tại Bắc Ninh, hãng xe máy điện Yadea còn tăng tốc nâng cấp các trạm sạc/đổi pin tại hệ thống hơn 700 cửa hàng đại lý, cùng chính sách đổi pin linh hoạt thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh.
Đáng chú ý, Yadea phối hợp với Grab tăng cường kết nối giữa nhà sản xuất, đơn vị cho thuê xe và các doanh nghiệp vận hành trạm sạc/đổi pin hướng tới các gói giải pháp toàn diện cho đối tác tài xế.
Các chuyên gia cho rằng, sự cạnh tranh gay gắt giữa VinFast, Honda, Yadea và những cái tên khác ở thị trường xe máy điện không chỉ mang lại nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng mà còn thúc đẩy cuộc đua giảm giá, mở rộng hệ sinh thái và nâng chất lượng dịch vụ hậu mãi.
Ở cấp độ vĩ mô, thị trường xe máy Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh nhất từ trước đến nay và chiến thắng chắc hẳn sẽ thuộc về những người tiên phong.
Hoàng Hiệp