Chưa tạo bứt phá rõ nét

một giờ trướcBài gốc

Về nguồn vốn kế hoạch năm trước kéo dài sang năm 2026, tổng giải ngân đạt hơn 12.588 tỷ đồng, tương đương 15,7% kế hoạch. Đây là mức thực hiện chưa cao, đòi hỏi tiếp tục phải có giải pháp quyết liệt hơn nữa để hoàn thành giải ngân phần vốn chuyển tiếp vẫn còn lớn trong những tháng tới.

Có 8 bộ, cơ quan Trung ương và 16 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung của cả nước trở lên; 27 bộ, cơ quan; 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung, thậm chí có tới 14 bộ, cơ quan gần như chưa giải ngân hoặc có tỷ lệ dưới 1%.

Như vậy, so với cùng kỳ năm 2025 giải ngân vốn đầu tư công tăng gần 12.616 tỷ đồng về số tuyệt đối nhưng tỷ lệ, mức giải ngân lại thấp hơn 1,7%. Nguyên nhân chủ yếu là do kế hoạch vốn năm 2026 được giao ở mức rất cao, tăng tới 22,7% so với năm trước trong khi thời điểm cuối tháng 4 trùng với kỳ nghỉ lễ kéo dài, phần nào ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giải ngân của nhiều dự án.

Nhìn nhận chung về tiến độ giải ngân những tháng đầu năm 2026 có thể thấy, tốc độ này chưa đủ để tạo bứt phá rõ nét, nhất là trong bối cảnh phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm giải ngân, theo Thủ tướng Lê Minh Hưng có cả chủ quan và khách quan nhưng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Cùng một mặt bằng pháp lý, cùng một hệ thống quy định tại sao có địa phương vẫn giải ngân rất nhanh, đạt tỷ lệ rất cao nhưng có địa phương rất chậm và đặc biệt có một số bộ, ngành, địa phương chưa giải ngân. Đây là vấn đề rất nghiêm trọng cần lưu ý - Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.

Nguyên nhân khách quan là do tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng như đất, cát, đá; giải phóng mặt bằng chậm do liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá đền bù, di dời hạ tầng kỹ thuật. Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác như nhiều dự án chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư do quy trình thẩm định, phê duyệt kéo dài, vướng mắc trong các quy định liên quan đến đất đai, môi trường, quy hoạch. Năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu còn hạn chế; một số địa phương nhất là cấp cơ sở thiếu cán bộ chuyên trách về đầu tư công.

Thực tế, thời gian qua, các cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công đã được rà soát, sửa đổi, bổ sung tương đối toàn diện, nhất là các nội dung quan trọng đã được điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho quá trình triển khai dự án. Cụ thể, các quy định về phân cấp, phân quyền tiếp tục được đẩy mạnh; quy trình đấu thầu, chỉ định thầu được hoàn thiện; việc phân bổ vốn, thanh toán, quyết toán được cải tiến. Các vấn đề liên quan đến quy hoạch, đất đai, tài nguyên cũng được rà soát nhằm bảo đảm tính thông suốt trong triển khai các dự án đầu tư công.

Thế nhưng, vì sao việc giải ngân vốn đầu tư công - được xác định là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là công cụ điều hành vĩ mô và động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng lại luôn chậm chưa có câu trả lời thấu đáo. Như nhận định của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi thì chưa bao giờ cơ chế chính sách, hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư công lại thuận lợi và tốt như hiện nay nên nếu không triển khai được thì đó là khâu tổ chức thực hiện…

Cho nên, câu trả lời thỏa đáng nhất cho vấn đề này là các bộ, ngành, địa phương cần kiên quyết xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm làm chậm tiến độ phân bổ, điều chỉnh vốn, thực hiện dự án và giải ngân vốn. Thay thế kịp thời những cán bộ yếu kém về năng lực, gây nhũng nhiễu, tiêu cực. Đồng thời có giải pháp sắp xếp, bố trí cán bộ đủ năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án. Có như vậy, “điểm nghẽn” giải ngân mới được tháo gỡ.

Ninh Hà

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/chua-tao-but-pha-ro-net-10416171.html