Chủng Bundibugyo của virus Ebola nguy hiểm đến mức nào?

một giờ trướcBài gốc

Bundibugyo là gì?

Nhân viên y tế hướng dẫn người dân rửa tay để phòng dịch Ebola tại Rwampara, CHDC Congo. Ảnh: THX/TTXVN

Đợt bùng phát Ebola hiện nay mới chỉ được ghi nhận tại CHDC Congo và Uganda do chủng Bundibugyo gây ra. Chủng này được đặt theo tên tỉnh Bundibugyo của Uganda, nơi nó lần đầu tiên được phát hiện trong đợt dịch xảy ra vào giai đoạn 2007-2008.

Hãng thông tấn Reuters (Anh) cho biết, một đợt bùng phát khác của chủng Bundibugyo đã được ghi nhận tại CHDC Congo vào năm 2012.

Theo nghiên cứu toàn cầu công bố năm 2024, Bundibugyo có tỷ lệ tử vong từ 30% đến 40% ở những người nhiễm bệnh, thấp hơn đáng kể so với chủng Zaire có thể khiến tới 90% bệnh nhân tử vong.
Bundibugyo là một trong bốn chủng virus Ebola có khả năng gây bệnh nghiêm trọng, đe dọa tính mạng ở người.

Khác biệt trong cấu trúc gen giữa Bundibugyo và các chủng virus Ebola khác ảnh hưởng đến mức độ độc lực, khả năng lây nhiễm, phương pháp chẩn đoán cũng như khả năng tiếp cận các biện pháp điều trị.

So với chủng Zaire, Bundibugyo sao chép chậm hơn đáng kể. Chủng này cũng mất nhiều thời gian hơn để xâm nhập, vô hiệu hóa và tiêu diệt các tế bào miễn dịch, qua đó từng bước làm tê liệt hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể.

Thời gian ủ bệnh của Bundibugyo và Zaire gần như giống hệt nhau, trung bình từ 8 đến 10 ngày nhưng đôi khi kéo dài đến 3 tuần. Một nghiên cứu gần đây về những người sống sót sau đợt bùng phát Bundibugyo năm 2007 cho thấy các triệu chứng dai dẳng và thay đổi về miễn dịch cũng như chuyển hóa. Nhìn chung, Bundibugyo có thể gây ra những ảnh hưởng lâu dài ít nghiêm trọng hơn đối với gan và thận so với chủng Zaire.

Tất cả các virus Ebola đều lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của động vật hoặc người nhiễm bệnh, cũng như với các vật dụng bị nhiễm các loại dịch này.

Con đường lây truyền qua dịch cơ thể đặc biệt nguy hiểm đối với nhân viên y tế. Trong đợt bùng phát hiện nay, một bác sĩ người Mỹ đang làm việc tại CHDC Congo đã bị nhiễm bệnh.

Theo WHO, virus Ebola ban đầu gây ra các triệu chứng giống cúm như sốt, mệt mỏi, khó chịu toàn thân, đau cơ, đau đầu và đau họng. Sau đó, người bệnh có thể bị nôn mửa và tiêu chảy, trước khi tiến triển đến tình trạng xuất huyết nội tạng và ngoài da, đồng thời suy đa tạng.

Thuốc hoặc vaccine điều trị Bundibugyo

Nhân viên y tế làm việc tại trung tâm điều trị Ebola ở Bulape, CHDC Congo. Ảnh: THX/TTXVN

Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị nào được phê duyệt chính thức dành cho virus Ebola chủng Bundibugyo.

Để triển khai bất kỳ phương pháp điều trị thử nghiệm nào, hoặc sử dụng các loại thuốc đã chứng minh hiệu quả đối với những chủng Ebola khác, cơ quan chức năng cần cấp phép sử dụng khẩn cấp.

Một số “ứng viên” tiềm năng đã cho thấy khả năng kiểm soát Bundibugyo trong các thử nghiệm trên động vật linh trưởng gồm có vaccine Ervebo của Merck, thuốc MBP 134 của Mapp Biopharmaceutical và vaccine VesiculoVax của Auro Vaccines.

Trong khi đó, công ty NanoViricides cho biết loại thuốc kháng virus thử nghiệm NV-387 của hãng, hiện đang được thử nghiệm lâm sàng để điều trị bệnh đậu mùa khỉ (mpox), có thể phát huy hiệu quả đối với chủng Bundibugyo của Ebola.

Loại thuốc này mô phỏng các protein trên bề mặt tế bào miễn dịch – nơi mà mọi chủng virus Ebola đều bám vào. Nhờ đó, NV-387 có thể hoạt động như một “mồi nhử”, hút và giữ virus ngăn chúng gắn vào các tế bào khỏe mạnh.

Ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu, một vaccine mRNA đang được phát triển tại Trung Quốc đã cho thấy triển vọng trong việc chống lại chủng Bundibugyo trên chuột. Nhưng đến nay vẫn chưa được thử nghiệm trên động vật linh trưởng.

Hiện tại, các nỗ lực ứng phó sẽ chủ yếu dựa vào các biện pháp y tế công cộng như phát hiện nhanh ca bệnh, cách ly, truy vết người tiếp xúc, phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm, tổ chức mai táng an toàn và huy động sự tham gia của cộng đồng.

Tiến sĩ Daniela Manno thuộc Trường Y tế Nhiệt đới và Vệ sinh London cho biết: “Những biện pháp này đã đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát thành công đại dịch Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016 vốn là đợt bùng phát Ebola lớn nhất từng được ghi nhận. Nếu được triển khai nhanh chóng và hiệu quả, chúng cũng có thể giúp khống chế đợt bùng phát hiện nay”.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/chung-bundibugyo-cua-virus-ebola-nguy-hiem-den-muc-nao-20260519201420272.htm