Câu chuyện xung đột tại Trung Đông và giá dầu tăng phi mã
Thị trường chứng khoán thế giới và Việt Nam đang chịu tác động mạnh của chiến sự ở Trung Đông vào cuối tháng 2/2026, gây ra sự gián đoạn của vận tải biển qua eo biển Hormuz. Điều này gây ra những chấn động trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo công ty tư vấn năng lượng Kpler, khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày đã đi qua eo biển Hormuz vào năm 2025, chiếm khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển. Khoảng 20% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu toàn cầu từ vùng Vịnh Ba Tư cũng đang gặp rủi ro, chủ yếu là lượng LNG có nguồn gốc từ Qatar và được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Giá dầu đã tăng rất mạnh so với mức chỉ hơn 60 USD/thùng vào đầu năm. Giá dầu WTI hiện đang giao dịch tại mốc 115 USD/thùng (+91,6% so với đầu năm). Theo nhiều chuyên gia, giá dầu sẽ có thể tăng lên mức cao 150 USD/thùng hoặc thậm chí cao hơn nếu chiến sự Trung Đông tiếp tục kéo dài.
Bên cạnh đó, căng thẳng Trung Đông cũng đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều tập đoàn vận tải biển lớn đã phải điều chỉnh tuyến vận chuyển, tránh khu vực Biển Đỏ và kênh đào Suez, chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng. Việc kéo dài hải trình không chỉ làm tăng chi phí nhiên liệu mà còn gây áp lực lên giá vận tải và thời gian giao hàng. Giá cước vận chuyển tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) đã tăng vọt lên mức chưa từng có, phá vỡ kỷ lục, với thu nhập hàng ngày hiện vượt quá 400.000 USD trên các tuyến đường chính.
Trong báo cáo chiến lược mới nhất, Chứng khoán An Bình (ABS Research) cho rằng triển vọng giá dầu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc rất lớn vào (i) Việc tái lập an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz, và (ii) Tăng cường các nguồn cung dầu mỏ ngoài khu vực Trung Đông (không đi qua eo biển Hormuz).
Theo ABS Research, việc khôi phục an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz có thể đến từ giải pháp quân sự, hỗ trợ bảo hiểm hàng hải hoặc đàm phán, nhưng kịch bản nào cũng không dễ thực hiện trong ngắn hạn. Ngay cả khi tình hình hạ nhiệt, thị trường dầu mỏ vẫn cần thêm thời gian để hoạt động vận tải và bảo hiểm trở lại bình thường.
Với việc tăng cường nguồn cung dầu mỏ, thị trường kỳ vọng nguồn cung ngoài Trung Đông như Venezuela, Nga và một số nước OPEC có thể bù đắp phần nào thiếu hụt. Đáng chú ý, phương án được chờ đợi nhất là G7 xả kho dự trữ chiến lược để hạ nhiệt giá dầu, dù tác động chủ yếu mang tính ngắn hạn nếu rủi ro nguồn cung chưa được xử lý tận gốc.
Kịch bản nào cho VN-Index?
Từ kịch bản giá dầu, ABS Research cũng đưa ra 2 kịch bản cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 3/2026.
Kịch bản 1: Thị trường xuất hiện các bước sóng đẩy đi xuống khi xu hướng dài hạn cạn biên độ tăng. Nếu thị trường đóng cửa tuần không giữ được 1.740 điểm, rất có thể sẽ tạo cấu trúc xuống và di chuyển về vùng 1.586 - 1.606 điểm trong thế mất cân bằng cung - cầu khi lực bán giải chấp các khoản vay ký quỹ được kích hoạt. Khi đó dễ có các phiên bull trap dẫn dụ mua đón đầu nhịp hồi ngắn.
Đối với kịch bản này, ABS khuyến nghị nhà đầu tư cần chú ý mốc hỗ trợ đề xuất, kết hợp với các diễn biến chiến sự và giá dầu. “Đây là kịch bản xác suất cao, chúng tôi tin rằng vùng 1.586 - 1.606 điểm sẽ được giữ vững nhờ xung đột tại Trung Đông sẽ không kéo dài và các nguồn cung dầu thay thế sẽ sớm được đưa ra thị trường làm hạ nhiệt giá dầu", báo cáo nêu rõ.
Kịch bản 2: Trong trường hợp VN-Index đóng cửa phá thủng qua hỗ trợ tại vùng 1.586 - 1.606 điểm khi chiến sự tại Trung Đông kéo dài, giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài ảnh hưởng tiêu cực đến lạm phát và triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Nhóm phân tích cho biết tính chất điều chỉnh của VN-Index có thể được so sánh với các lần giảm sốc trong lịch sử. Khi đó, hỗ trợ 3 (1.486 - 1.540 điểm) là mốc căn cứ đợt giảm điều chỉnh hiện tại còn đủ lành mạnh cho giai đoạn sau tháng 4 tháng 5 hay không.
Yếu tố cần quan sát thể hiện thông qua khối lượng giao dịch cạn dần và đi vào tích lũy, lớp cổ phiếu dẫn dắt còn giữ xu hướng tăng, cổ phiếu quan Bluechips giữ được nền giá hỗ trợ.
Theo đó, bộ phận phân tích ABS Research đưa ra danh sách 14 cổ phiếu tiềm năng, có cơ hội trong tháng 3 bao gồm: SHS, HCM, SSI, VIX, VPB, TCB, EIB, VCB, LAS, REE, KDH, VGC, DPG, DHC.
Hà Linh