Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân

4 giờ trướcBài gốc

PGS.TS Bùi Hoài Sơn
(Ủyviên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và xã hội của Quốc hội)
Trình bày: Hồng Toại • 01/04/2026

*****

Trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, khi nhấn mạnh phương châm hành động của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đặt một mệnh đề rất giàu sức gợi: “Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân”. Đó không chỉ là một lời hiệu triệu về hành động, mà còn là một định hướng lớn về phát triển: Muốn đất nước đi xa, phải khơi dậy được sức mạnh con người, phải biến ý chí chung thành động lực chung, phải làm cho khát vọng phát triển trở thành niềm tin và trách nhiệm của toàn xã hội.

Trong hành trình phát triển của một dân tộc, có những nguồn lực có thể nhìn thấy được: Đất đai, tài nguyên, vốn đầu tư, hạ tầng, công nghệ. Nhưng cũng có những nguồn lực vô hình mà nếu không có nó, mọi nguồn lực hữu hình đều khó phát huy hết giá trị. Đó là lòng người, là niềm tin xã hội, là ý chí đồng thuận, là khát vọng vươn lên của cả cộng đồng. Chính vì vậy, khi Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu “chung sức, đồng lòng” trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, đó không chỉ là lời kêu gọi đoàn kết theo nghĩa thông thường, mà là sự khẳng định về một chân lý của phát triển: một đất nước chỉ có thể đi nhanh và đi bền khi biết quy tụ sức dân, phát huy trí tuệ nhân dân, khơi dậy trách nhiệm của nhân dân và làm cho mỗi người dân cảm thấy mình là một phần của hành trình lớn lao ấy.

Phiên Bế mạc Hội nghị lần thứ 2, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Trong nhiều năm qua, chúng ta nói nhiều đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, mô hình tăng trưởng mới. Tất cả đều quan trọng. Nhưng sau cùng, yếu tố quyết định vẫn là con người. Công nghệ có thể hiện đại đến đâu cũng cần con người sử dụng. Thể chế có thể tiến bộ đến đâu cũng cần con người thực thi. Chính sách có thể đúng đến đâu cũng cần con người tin tưởng và đồng hành. Bởi vậy, nói đến phát triển hôm nay là phải nói đến việc khơi dậy sức mạnh con người Việt Nam, không chỉ ở năng lực lao động, sáng tạo, mà còn ở tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh văn hóa, ý thức công dân và khát vọng cống hiến.

Điều rất sâu sắc trong thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm là ở chỗ: Phương châm hành động không dừng lại ở những khái niệm lớn như tăng trưởng, chiến lược hay thể chế, mà kết lại bằng một đích đến rất rõ ràng: Cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân. Điều đó cho thấy một sự nhất quán rất căn bản: Mọi nỗ lực phát triển cuối cùng đều phải quay trở lại với con người. Chúng ta tăng trưởng không phải chỉ để có thêm những con số đẹp. Chúng ta cải cách không phải chỉ để bộ máy vận hành khác đi. Chúng ta đổi mới không phải chỉ để theo kịp thời đại. Tất cả, suy cho cùng, đều phải nhằm làm cho người dân sống tốt hơn, an tâm hơn, có cơ hội phát triển hơn, và hạnh phúc hơn.

Khối quần chúng nhân dân tham gia diễu hành tại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, sáng 2/9/2025. Ảnh: VGP/NHẬT BẮC

Bởi vậy, “chung sức, đồng lòng” trước hết phải được hiểu là chung sức vì con người, đồng lòng vì một mục tiêu phát triển nhân văn. Đây không phải là một khẩu hiệu mang tính tinh thần đơn thuần, mà là một yêu cầu rất cụ thể về tổ chức xã hội, về vận hành bộ máy, về thiết kế chính sách và về văn hóa lãnh đạo, quản lý. Một xã hội chỉ thực sự đồng lòng khi người dân tin rằng những chủ trương lớn là đúng đắn, những chính sách ban hành là công bằng, những người thực thi là tận tâm, và thành quả phát triển được chia sẻ một cách hợp lý. Nếu niềm tin ấy không được tạo dựng, thì rất khó nói tới đồng lòng thật sự.

Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao phải phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân và công bằng xã hội. Đó là một cách đặt vấn đề rất quan trọng. Bởi khi thành quả phát triển gắn trực tiếp với đời sống của người dân, khi người dân thấy mình được hưởng lợi từ tăng trưởng, được bảo vệ bởi pháp luật, được thụ hưởng các dịch vụ công tốt hơn, được sống trong môi trường ổn định hơn, thì niềm tin xã hội sẽ được củng cố. Và khi niềm tin được củng cố, thì lời kêu gọi “chung sức, đồng lòng” mới có nền tảng thực tế để trở thành hành động xã hội.

Người dân mang theo cờ Tổ quốc để cổ vũ các khối tham gia buổi sơ duyệt diễu binh 30/4. Ảnh: NGUYỆT NHI

Nhìn từ thực tiễn Nghệ An, điều này càng có ý nghĩa đặc biệt. Nghệ An là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, hiếu học, kiên cường và nghĩa tình. Từ mảnh đất này đã sinh ra biết bao con người lớn lao của dân tộc, trong đó có Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người luôn nhắc nhở rằng trong bầu trời không gì quý bằng Nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân. Truyền thống ấy không chỉ là ký ức đáng tự hào, mà còn là một nguồn lực phát triển rất lớn cho hiện tại. Một vùng đất có chiều sâu lịch sử, có bản lĩnh văn hóa, có truyền thống hiếu học và chí tiến thủ như Nghệ An, nếu biết khơi dậy đúng, biết kết nối đúng, biết đặt con người vào trung tâm, thì sẽ tạo ra được sức mạnh nội sinh rất bền bỉ.

Xuân mới, Đảng thêm tuổi mới, tinh thần đổi mới, khát vọng phát triển và ý chí vươn lên mạnh mẽ ngày thêm lan tỏa, dẫn dắt quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Ảnh: Thành Duy

Sức mạnh con người không chỉ nằm ở số lượng dân số hay chất lượng lao động, mà còn nằm ở tinh thần vượt khó, ở ý chí học hỏi, ở khả năng gắn kết cộng đồng, ở tình yêu quê hương, ở lòng tự trọng và khát vọng vươn lên. Nghệ An trong nhiều năm qua đã có những chuyển động tích cực trong thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, hạ tầng, giáo dục, du lịch. Nhưng muốn đi xa hơn nữa, điều quan trọng không chỉ là có thêm nguồn vốn hay thêm dự án, mà là làm sao để mỗi người dân Nghệ An cảm thấy mình có phần trong sự phát triển ấy, thấy quê hương đang mở ra những cơ hội mới cho mình, thấy nỗ lực của mình được trân trọng và tương lai của con em mình có thể tốt đẹp hơn trên chính mảnh đất quê hương.

Cảng Hàng không Quốc tế Vinh. Ảnh: Thành Duy

Quang cảnh biển Cửa Lò với cáp treo nối ra đảo Ngư. Ảnh: Thành Cường

Quang cảnh Khu Công nghiệp, đô thị, dịch vụ VSIP Nghệ An tại xã Hưng Nguyên. Ảnh: Thành Cường

Chính ở đây, khái niệm “khát vọng phát triển” cần được hiểu sâu hơn. Khát vọng không phải là một cảm xúc nhất thời. Khát vọng là một nguồn năng lượng tinh thần có thể chuyển hóa thành hành động nếu được dẫn dắt đúng và được nâng đỡ bằng chính sách đúng. Một thanh niên có khát vọng học tập, khởi nghiệp, cống hiến. Một người nông dân có khát vọng làm giàu chính đáng trên mảnh đất của mình. Một doanh nghiệp có khát vọng mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng, cạnh tranh bằng uy tín. Một cán bộ có khát vọng phụng sự, đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Khi những khát vọng riêng ấy gặp nhau trong một khát vọng chung của quê hương, của đất nước, thì sức mạnh phát triển sẽ được nhân lên rất nhiều lần.

Nhưng khát vọng không thể chỉ có được qua khẩu hiệu. Nó cần môi trường để nảy nở. Nó cần cơ hội để trở thành hiện thực. Nó cần một bộ máy biết lắng nghe, biết tháo gỡ, biết đồng hành. Nó cần một xã hội tôn vinh giá trị lao động, trân trọng người tài, khuyến khích sáng tạo và không để người dám nghĩ, dám làm bị đơn độc. Đây chính là chiều sâu của “chung sức, đồng lòng”: không phải mọi người cùng nói một điều, mà là mọi người cùng nhìn về một hướng, cùng chia sẻ trách nhiệm, cùng góp phần vào một mục tiêu lớn theo vị trí và khả năng của mình.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nhấn mạnh việc lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo thực chất. Đây là một yêu cầu rất mới về văn hóa quản trị. Bởi cuối cùng, sức mạnh con người chỉ được khơi dậy đầy đủ khi con người được tôn trọng, được phục vụ, được đặt ở vị trí trung tâm của chính sách. Một nền hành chính tốt không chỉ là nền hành chính đúng quy trình, mà là nền hành chính làm cho người dân bớt lo hơn, thuận lợi hơn, được hỗ trợ nhiều hơn trong cuộc sống và trong sản xuất, kinh doanh. Khi người dân thấy bộ máy gần mình hơn, hiệu quả hơn, liêm chính hơn, thì họ sẽ tin hơn, đồng hành hơn, chung sức thật sự hơn.

Công nhân làm việc tại nhà máy của Tập đoàn Luxshare -ICT tại KCN VSIP. Ảnh: Thành Duy

Sản xuất tại KCN Hoàng Mai II.

Quang cảnh KCN VSIP Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Từ góc nhìn văn hóa, có thể nói “chung sức, đồng lòng” còn là câu chuyện của hệ giá trị. Một xã hội muốn quy tụ sức mạnh con người thì phải có những giá trị chung làm điểm tựa: Yêu nước, trách nhiệm, nghĩa tình, trung thực, sáng tạo, kỷ cương, nhân ái. Nếu xã hội bị phân mảnh bởi ích kỷ, vụ lợi, vô cảm, hoặc bị chi phối bởi tâm lý “mạnh ai nấy lo”, thì rất khó tạo ra sức mạnh phát triển bền vững. Bởi vậy, khơi dậy sức mạnh con người không chỉ là chuyện đào tạo kỹ năng hay nâng cao tay nghề, mà còn là chuyện bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng lý tưởng, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và cơ quan công quyền.

Đối với Nghệ An, vùng đất giàu truyền thống cách mạng và hiếu học, điều này lại càng quan trọng. Một địa phương có thể phát triển mạnh về kinh tế, nhưng nếu không giữ được nếp sống nghĩa tình, không phát huy được tinh thần hiếu học, không nâng đỡ được lớp trẻ bằng những giá trị tốt đẹp, thì sự phát triển ấy sẽ thiếu chiều sâu. Ngược lại, nếu biết kết hợp giữa phát triển kinh tế với bồi dưỡng con người, giữa thu hút đầu tư với giữ gìn bản sắc, giữa hiện đại hóa với nuôi dưỡng tinh thần cộng đồng, thì sự phát triển sẽ bền chắc hơn rất nhiều.

Đại kỳ Tổ quốc bay trên Quảng trường Hồ Chí Minh.

Điều làm nên sức mạnh của một vùng đất không chỉ là những gì có trong lòng đất, mà còn là những gì có trong lòng người. Nghệ An có thể đi nhanh hơn nếu biết đánh thức đầy đủ những giá trị ấy. Đánh thức lòng tự hào của người Nghệ. Đánh thức khát vọng học hành, lập nghiệp, cống hiến. Đánh thức tinh thần đoàn kết, dám nghĩ, dám làm. Đánh thức niềm tin rằng quê hương này không chỉ là nơi sinh ra, mà còn là nơi có thể dựng xây tương lai. Khi một địa phương làm được điều đó, thì phát triển sẽ không còn là mệnh lệnh từ trên xuống, mà trở thành một phong trào xã hội, một dòng chảy tự thân, một động lực nội sinh rất mạnh.

Ở tầm quốc gia cũng vậy. “Chung sức, đồng lòng – khơi dậy sức mạnh con người và khát vọng phát triển” thực chất là một chỉ dẫn rất quan trọng cho giai đoạn mới. Chúng ta có thể có chiến lược đúng, có mục tiêu lớn, có điều kiện thuận lợi, nhưng nếu không biến được những điều đó thành niềm tin và hành động của hàng triệu con người, thì sẽ rất khó đạt được hiệu quả như mong muốn. Ngược lại, khi khát vọng dân tộc gặp khát vọng cá nhân, khi chiến lược quốc gia gặp mong muốn vươn lên của từng con người, khi thể chế mở đường và xã hội đồng hành, thì sức mạnh phát triển sẽ bùng nổ.

Cán bộ, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quỳ Hợp (tỉnh Nghệ An) giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Ảnh: Mai Hoa

Có thể nói, trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, cụm từ “chung sức, đồng lòng” không chỉ là lời hiệu triệu mang tính tinh thần. Đó là một chỉ dẫn chiến lược về cách huy động nguồn lực lớn nhất của quốc gia: Nguồn lực con người. Và “khơi dậy sức mạnh con người, khát vọng phát triển” không phải là một nhiệm vụ của riêng ngành nào, cấp nào, mà là việc chung của toàn xã hội. Từ lãnh đạo đến cán bộ cơ sở, từ nhà trường đến gia đình, từ doanh nghiệp đến cộng đồng, tất cả đều phải góp phần tạo nên một môi trường mà ở đó con người được truyền cảm hứng, được trao cơ hội, được dẫn dắt bởi các giá trị tốt đẹp và được khuyến khích đóng góp vào sự phát triển chung.

Suy cho cùng, một đất nước có thể thiếu nhiều thứ nhưng không thể thiếu niềm tin và khát vọng. Một vùng đất có thể còn nhiều khó khăn nhưng nếu con người không mất ý chí vươn lên thì luôn còn cơ hội để bứt phá. Nghệ An cũng như cả nước hôm nay đang cần nhất điều đó: sự đồng lòng thật sự, niềm tin thật sự, và một khát vọng phát triển được chuyển hóa thành hành động cụ thể, thiết thực, bền bỉ. Khi làm được điều ấy, sức mạnh con người sẽ không còn là một khái niệm trừu tượng, mà sẽ trở thành nguồn nội lực lớn lao nhất, bền vững nhất để quê hương, đất nước đi tới tương lai.