Chuyến công du Trung Quốc của lãnh đạo Mỹ, Nga có mở đường cho 'sự phối hợp 3 bên'?

2 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh hợp tác năng lượng đứng đầu chương trình nghị sự của các cuộc hội nghị thượng đỉnh giữa trên toàn thế giới, hai chuyến thăm cấp nhà nước liên tiếp của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể mở đường cho một hình thức “phối hợp tay ba” đang nổi lên giữa Trung Quốc, Nga và Mỹ. Đó là nhận định của ông Thôi Hồng Kiến, nhà ngoại giao và là người đứng đầu cơ quan nghiên cứu châu Âu tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.

Trong cuộc hội đàm với nhà lãnh đạo Nga Putin hôm 20/5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói rằng, hai nước nên tăng cường phối hợp chiến lược để đối phó với trật tự toàn cầu mới. Và chỉ ít ngày trước đó khi đón tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh, Trung Quốc và Mỹ đồng ý theo đuổi một “mối quan hệ mang tính xây dựng về ổn định chiến lược”. Diễn biến này đã thu hút sự chú ý về những gì nó có thể báo hiệu đối với quỹ đạo quan hệ giữa Trung Quốc, Mỹ và Nga - vốn được xem là một trong những động lực quyết định nhất đang định hình trật tự thế giới biến động nhanh chóng.

Khả năng có cuộc gặp Nga - Mỹ tại Trung Quốc

Ông Thôi cho rằng, Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11, do Trung Quốc đăng cai tại Thâm Quyến, có thể là cơ hội để ba nước thử nghiệm khả năng phối hợp ba bên.

Nhận định của ông Thôi Hồng Kiến hoàn toàn có cơ sở bởi trong cuộc hội đàm ngày 20/5, Tổng thống Putin đã nói với Chủ tịch Tập Cận Bình rằng ông dự định tham dự hội nghị APEC tại Thâm Quyến vào ngày 18 - 19/11. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cũng đã tới Trung Quốc tuần trước, được cho là cũng phát tín hiệu rằng ông dự định tham gia hội nghị này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hội nghị Thượng đỉnh ở bang Alaska ngày 15/8/2025. Ảnh: Tân Hoa Xã

Trong một phát biểu với các phóng viên hôm 20/5, Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết: “Tổng thống của chúng tôi đã xác nhận rằng ông ấy sẽ tới dự hội nghị cấp cao APEC”, đồng thời chia sẻ: “Tôi nghĩ rằng trong mọi trường hợp, nếu cả hai nhà lãnh đạo đều có mặt tại Trung Quốc, họ có lẽ sẽ gặp nhau và tổ chức gặp gỡ theo một dạng nào đó”.

Trợ lý tổng thống Liên bang Nga cũng cho biết thêm rằng, “cho tới nay điều này vẫn chưa được thống nhất, nhưng xét tới triển vọng như vậy đang tồn tại, khó có khả năng bất kỳ bên nào sẽ từ chối”.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với tờ Izvestia, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, cuộc gặp trong khuôn khổ APEC là "về mặt lý thuyết là có thể xảy ra".

Một cuộc gặp tiềm năng tại Trung Quốc, nếu diễn ra, sẽ là cuộc gặp thứ hai sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Trump tại Alaska hồi tháng 8/2025, đánh dấu cuộc gặp trực tiếp đầu tiên và duy nhất giữa lãnh đạo Liên bang Nga và Mỹ kể từ khi xung đột Nga-Ukraine leo thang vào năm 2022. Cuộc gặp khi đó kết thúc mà không đạt được thỏa thuận ngừng bắn cho xung đột Nga-Ukraine, nhưng được cả hai phía mô tả là mang tính xây dựng.

Tổng thống Trump cũng úp mở về khả năng tới thăm Liên bang Nga trong năm nay, khi nói với các phóng viên tuần trước rằng ông sẽ “làm bất cứ điều gì cần thiết” để hỗ trợ thúc đẩy giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine, trong bối cảnh các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Moscow và Kiev do Washington hậu thuẫn đang rơi vào bế tắc. Điện Kremlin cho biết Tổng thống Putin sẵn sàng tiếp đón Tổng thống Trump.

Định hình lại các cạnh của tam giác quan hệ

Nhận định về tam giác quan hệ, ông Thôi nói: “Nguy cơ đối đầu giữa các khối, dù vẫn còn tồn tại, đang giảm xuống khi Mỹ hiện điều chỉnh quan hệ với châu Âu và giảm bớt kiểu diễn ngôn đó”. “Một khả năng mới đã xuất hiện: liệu các cặp quan hệ của tam giác Trung, Mỹ và Nga có thể phát triển thành một mối quan hệ tay ba thống nhất hay không?”.

Ảnh: AP

Theo ông, trước đây, tình hình giống như một loạt đối đầu theo cặp: một mức độ đối đầu nhất định giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như giữa Mỹ và Nga, trong khi Trung Quốc và Nga duy trì quan hệ hợp tác. Nhưng giờ đây, Trung Quốc và Nga ngày càng xích lại gần nhau, trong khi Mỹ và Trung Quốc cũng đang cho thấy khả năng quản lý bất đồng.

“Sự ổn định trong quan hệ Mỹ Trung đang trở nên rõ ràng hơn, phát đi tín hiệu mạnh mẽ về việc hạ nhiệt căng thẳng. Do đó, áp lực hiện nay đang dồn lên Nga”, ông nói.

Mỹ là biến số lớn nhất

Tuy nhiên, ông Thôi nhấn mạnh rằng, Mỹ vẫn là “biến số lớn nhất” trong bất kỳ nỗ lực phối hợp ba bên nào. Theo ông, việc Mỹ có thể tránh sa lầy trong cuộc chiến Iran hay không, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và khả năng hình thành đồng thuận lưỡng đảng đều là những yếu tố bất định lớn.

Trong khi đó, ông Triệu Long, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải cho rằng, Bắc Kinh không tìm cách khôi phục mô hình tam giác thời Chiến tranh Lạnh, trong đó một cường quốc được sử dụng để kiềm chế hai cường quốc còn lại. Ông lưu ý rằng ba siêu cường hiện nay có những chương trình nghị sự chung và lợi ích chồng lấn trong các lĩnh vực như ổn định cung - cầu năng lượng, ứng dụng quân sự của trí tuệ nhân tạo và hợp tác phát triển khu vực Bắc Cực.

Nhiều tương tác ba bên hơn giữa các nguyên thủ được dự đoán sẽ diễn ra vào cuối năm nay, đặc biệt tại hội nghị thượng đỉnh của G20 ở bang Florida (Mỹ).

Tổng thống Trump nói gì về cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và ông Putin?

Khi được hỏi về cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và ông Putin hôm 20/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói: "Tôi nghĩ đó là điều tốt. Tôi có mối quan hệ tốt với cả hai người họ". Ông Donald Trump cũng tuyên bố rằng sự đón tiếp ông nhận được ở Bắc Kinh ấn tượng hơn nhiều so với buổi lễ dành cho nhà lãnh đạo Nga. "Buổi lễ của họ rất tuyệt vời, nhưng không tuyệt vời bằng buổi lễ của tôi," ông nói. "Tôi đã xem, và chúng tôi đã vượt trội hơn họ". Những phát biểu này được đưa ra khi ông Donald Trump nói chuyện với các phóng viên trước khi lên đường tham dự lễ tốt nghiệp tại Học viện Cảnh sát biển Mỹ ở Connecticut tối 20/5 (giờ Mỹ).

Quỳnh Vũ

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/chuyen-cong-du-trung-quoc-cua-lanh-dao-my-nga-co-mo-duong-cho-su-phoi-hop-3-ben-10417692.html