Chuyên gia đánh giá chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump: 9,99/10

một giờ trướcBài gốc

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh đang được nhiều học giả và giới quan sát đánh giá là cột mốc giúp kéo quan hệ Mỹ - Trung trở lại quỹ đạo ổn định hơn, sau nhiều năm đối đầu gay gắt trên mọi mặt trận từ thương mại, công nghệ cho tới địa chính trị.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa hạ nhiệt, chuyến thăm của ông Trump được xem là tín hiệu cho thấy cả Washington lẫn Bắc Kinh đều muốn kiểm soát bất đồng và ngăn nguy cơ xung đột trực diện.

"9,99 trên 10"

Đánh giá về kết quả cuộc gặp thượng đỉnh giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump, chuyên gia Victor Gao, Giáo sư tại Đại học Tô Châu, nguyên thông dịch viên tiếng Anh của cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình, đã dành số điểm gần như tuyệt đối: "9,99 trên 10".

“Một cuộc gặp cực kỳ thành công, được sắp xếp công phu nhưng vẫn đầy sự ngẫu hứng và phấn khích. Trung Quốc đã thể hiện sự chân thành nhất, trong khi phía Mỹ, từ các quan chức chính phủ đến giới tài phiệt, đều đã đi đúng hướng”, ông Gao bình luận trên CNN.

Theo học giả này, Trung Quốc đã thể hiện “thiện chí ở mức cao nhất”, trong khi phía Mỹ, từ các quan chức chính phủ đến lãnh đạo doanh nghiệp, cũng phát đi những tín hiệu phù hợp nhằm cải thiện quan hệ song phương.

“Đây thực sự là một khoảnh khắc mang tính lịch sử”, ông nói.

Chủ tịch Tập Cận Bình và TT Mỹ Trump phát tín hiệu tan băng quan hệ Trong tiệc trà tại Trung Nam Hải, ông Tập và ông Trump cùng phát tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng, nhấn mạnh quan hệ Mỹ - Trung đang bước vào giai đoạn mới.

Ông Gao đặc biệt nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của việc ông Trump nối lại các chuyến thăm cấp tổng thống tới Trung Quốc - điều đã bị gián đoạn dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.

Kể từ thời Ronald Reagan, hầu hết tổng thống Mỹ đều từng thăm Trung Quốc ít nhất một lần trong nhiệm kỳ, nhưng ông Biden không thực hiện chuyến công du nào tới Bắc Kinh trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025.

Theo ông Gao, việc ông Trump quyết định tới Trung Quốc lần này cho thấy Washington đang tìm cách tái thiết lập các kênh đối thoại cấp cao vốn bị suy giảm mạnh trong nhiều năm gần đây.

Không chỉ nội dung hội nghị, địa điểm tổ chức một số hoạt động bên lề cũng được Bắc Kinh lựa chọn kỹ lưỡng nhằm truyền tải thông điệp chính trị và văn hóa.

Ông Gao cho biết việc Thiên Đàn - nơi các hoàng đế Trung Hoa xưa kia cầu nguyện cho hòa bình, ổn định và mùa màng bội thu - được chọn làm nơi ông Tập và ông Trump cùng xuất hiện mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.

“Tôi hy vọng hai nhà lãnh đạo cũng đã cầu nguyện cho hòa bình thế giới”, ông nói, đồng thời bày tỏ mong muốn chuyến thăm này sẽ “mang ý nghĩa trong nhiều năm tới”.

Ông Trump ca ngợi Thiên Đàn của Trung Quốc Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Bắc Kinh chính thức bắt đầu trong sáng 14/5, Tổng thống Trump đã cùng Chủ tịch Tập Cận Bình đến thăm khu di tích lịch sử Thiên Đàn.

Ông Trump sau đó cũng đăng lại trên Truth Social ảnh chụp bài viết của CNN với tiêu đề: “9,99 trên 10: Chuyến thăm đưa Mỹ và Trung Quốc trở lại đúng quỹ đạo”.

Kỷ nguyên “hòa bình lạnh”

Nhiều nhà phân tích nhận định cuộc gặp Trump - Tập không đồng nghĩa với việc cạnh tranh Mỹ - Trung suy giảm, nhưng cho thấy hai bên đang tìm cách quản lý cạnh tranh thay vì để căng thẳng leo thang ngoài tầm kiểm soát, theo SCMP.

Ông James Laurenceson, Giám đốc Viện Quan hệ Australia - Trung Quốc thuộc Đại học Công nghệ Sydney, cho rằng hội nghị lần này gửi đi tín hiệu rõ ràng rằng bất đồng chiến lược vẫn tồn tại, song hợp tác chưa bị loại bỏ khỏi chương trình nghị sự.

“Các phát biểu của hai nhà lãnh đạo đều đề cập những lợi ích cốt lõi của mỗi nước, bao gồm cả lập trường của Bắc Kinh về vấn đề Đài Loan, nhưng nhìn chung vẫn mang sắc thái tích cực và lạc quan”, ông nhận định.

Theo ông Laurenceson, thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở cách tiếp cận của Washington đối với Trung Quốc.

Ông cho rằng Mỹ dường như đang tiếp cận Trung Quốc với “mức độ thực tế cao hơn”, tức chấp nhận Bắc Kinh là một cường quốc ngang hàng thay vì một đối thủ có thể dễ dàng bị gây sức ép hoặc kiềm chế. Nếu xu hướng này tiếp tục, nó có thể tạo nền tảng ổn định hơn cho quan hệ song phương trong tương lai.

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là mở ra giai đoạn “ổn định chiến lược mang tính xây dựng”. Ảnh: Reuters.

Trong khi đó, một số học giả thậm chí cho rằng thế giới có thể đang bước vào giai đoạn mới trong quan hệ Mỹ - Trung - trạng thái được mô tả là “hòa bình lạnh”.

Bà Wanning Sun, Phó Giám đốc Viện Quan hệ Australia - Trung Quốc (ACRI), cho rằng cụm từ “ổn định chiến lược mang tính xây dựng” đang trở thành cách diễn đạt mới cho thời kỳ hòa dịu giữa hai siêu cường.

Theo bà, cả Washington và Bắc Kinh hiện đều muốn tránh nguy cơ xảy ra “một cuộc chiến nóng”, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn và các cuộc xung đột tại Trung Đông, Ukraine vẫn kéo dài.

“Dưới sự lãnh đạo của ông Trump, Mỹ dường như sẵn sàng làm dịu một số yếu tố trong tư thế Chiến tranh Lạnh của mình”, bà Sun nhận định.

Theo học giả này, việc hội nghị Trump - Tập diễn ra đã là tín hiệu cho thấy hai bên vẫn còn không gian đối thoại, bất chấp nhiều năm đối đầu căng thẳng.

Khái niệm “hòa bình lạnh” phản ánh thực tế rằng cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung sẽ không biến mất, nhưng hai nước có thể cùng tồn tại trong trạng thái vừa cạnh tranh vừa kiềm chế lẫn nhau để tránh xung đột trực tiếp. Xu hướng này cũng đặt các đồng minh của Mỹ trước những tính toán chiến lược mới.

"Phục hưng" lẫn nhau

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng phát đi thông điệp hòa dịu đáng chú ý sau cuộc gặp. Khi được hỏi về bài đăng của ông Trump trên Truth Social và cách Bắc Kinh nhìn nhận nước Mỹ hiện nay, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng trong khi ông Trump muốn “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại”, thì Chủ tịch Tập Cận Bình đang dẫn dắt Trung Quốc hướng tới “sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa”.

Theo ông Quách, hai nước hoàn toàn có thể “thúc đẩy sự phát triển và phục hưng của nhau” thông qua hợp tác sâu rộng hơn.

Thông điệp này phản ánh cách Bắc Kinh đang cố gắng xây dựng hình ảnh cạnh tranh nhưng không đối đầu toàn diện với Washington.

Chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump quy tụ 17 CEO hàng đầu trong nhiềm lĩnh vực như Elon Musk, Jensen Huang, Tim Cook,... với kỳ vọng mang nhiều đột phá về kinh tế và hợp tác kinh doanh. Ảnh: Reuters.

Dẫu vậy, dù được đánh giá tích cực về mặt biểu tượng và ngoại giao, hội nghị Trump - Tập vẫn chưa tạo ra những bước đột phá lớn trong các vấn đề nhạy cảm nhất giữa hai nước.

Hai bên đạt được một số thỏa thuận thương mại nhỏ và tiến hành các cuộc thảo luận kinh tế, đủ để cả Washington lẫn Bắc Kinh tuyên bố đã có tiến triển nhất định trong cạnh tranh kinh tế song phương.

Tuy nhiên, nhiều chủ đề gai góc gần như không xuất hiện công khai trong các tuyên bố chính thức, bao gồm kiểm soát xuất khẩu công nghệ, các lệnh trừng phạt quốc tế và xe điện Trung Quốc.

Các nhà quan sát cho rằng điều này cho thấy những ma sát thương mại và công nghệ nghiêm trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa được giải quyết.

Cho tới nay, cả Mỹ và Trung Quốc đều chưa phát tín hiệu sẵn sàng dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhằm vào doanh nghiệp của phía bên kia.

Bóng đen từ cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran cũng phủ lên hội nghị. Chỉ chưa đầy một tuần trước chuyến thăm của ông Trump, Washington đã áp lệnh trừng phạt đối với ba công ty vệ tinh Trung Quốc với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran.

Trước đó, Bắc Kinh cũng yêu cầu một số doanh nghiệp trong nước không tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào các nhà máy lọc dầu bị cáo buộc hỗ trợ xuất khẩu dầu Iran.

Ngoài ra, các chính sách hạn chế tiếp cận khoáng sản chiến lược và linh kiện điện tử - vốn ảnh hưởng trực tiếp tới chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu - hầu như chưa có thay đổi đáng kể.

Vấn đề xe điện Trung Quốc cũng tiếp tục là điểm nóng tiềm tàng. Đầu năm nay, ông Trump từng phát tín hiệu cởi mở với khả năng cho phép xe điện Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ. Trong bối cảnh các hãng xe Trung Quốc đang tăng tốc mở rộng toàn cầu với các mẫu xe giá rẻ và công nghệ cao, đây được xem là cơ hội lớn đối với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Mỹ phản đối mạnh mẽ ý tưởng này, cho rằng xe điện Trung Quốc có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới ngành công nghiệp ôtô nội địa cũng như tạo ra rủi ro đối với an ninh quốc gia.

Điều đó cho thấy dù bầu không khí ngoại giao đang dịu đi, cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung vẫn sẽ tiếp tục định hình trật tự toàn cầu trong nhiều năm tới.

Ông Trump lên Không lực Một rời Bắc Kinh Chiều 15/5, Tổng thống Trump lên Không lực Một rời Bắc Kinh sau cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình, khép lại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung được cả thế giới theo dõi sát sao.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/chuyen-gia-danh-gia-chuyen-tham-trung-quoc-cua-ong-trump-9-9910-post1651836.html