Trong lần gặp gỡ hồi tháng 10/2025 bên lề hội nghị APEC tại Hàn Quốc, hai nhà lãnh đạo từng bắt tay trong bầu không khí căng thẳng hơn. Khi đó, Tổng thống Trump cố gắng chủ động nói nhiều hơn, còn Chủ tịch Tập Cận Bình chủ yếu giữ im lặng. Trước cuộc gặp đó, Mỹ và Trung Quốc đang ở giai đoạn căng thẳng sâu sắc về thương mại.
Trái ngược với bầu không khí cứng nhắc hơn nửa năm trước, trong hội nghị thượng đỉnh lần này, ông Trump và ông Tập Cận Bình cùng có ngôn ngữ cơ thể thể hiện sự cởi mở, truyền đi thông điệp về mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
Ngôn ngữ cơ thể
Theo New York Times, hai nhà lãnh đạo bắt tay và chạm vào cánh tay của nhau nhiều lần trong hai ngày diễn ra hội nghị. Họ cùng đi bộ và trò chuyện khá lâu khi đến thăm Thiên Đàn hay khi đi dạo trong khu vườn của Trung Nam Hải, nơi đặt văn phòng của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc và Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc.
Hai nhà lãnh đạo nhiều lần chạm vào cánh tay nhau trong quá trình giao tiếp để thể hiện sự thân thiện. Ảnh: Reuters.
Đối với hai nhà lãnh đạo của hai siêu cường được xem là đang ở thế đối trọng trên nhiều lĩnh vực, cử chỉ của đôi bên trong các hoạt động chung cho thấy cả hai đều muốn sau đây, hai nước sẽ duy trì sự cạnh tranh theo hướng ít đối đầu hơn.
“Phân tích những phát biểu trước thềm hội nghị, ông Trump đã sớm tạo cảm giác ông rất mong muốn xây dựng quan hệ tốt với ông Tập Cận Bình”, bà Melanie Hart, Giám đốc cấp cao Trung tâm Trung Quốc Toàn cầu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, nhận xét.
“Các phát biểu của ông Trump cho thấy ông hy vọng tín hiệu mà ông phát đi trước hội nghị sẽ khiến ông Tập có thiện cảm tốt, hai bên sẽ hình thành mối quan hệ cá nhân dẫn tới những thỏa thuận hay ưu đãi có lợi cho Mỹ. Điều này cũng thể hiện qua ngôn ngữ cơ thể của họ trong quá trình giao tiếp trực tiếp sau đó”, bà Hart phân tích thêm.
Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên khi gặp mặt trong lễ tiếp đón chính thức sáng 14/5 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, tương tác giữa hai nhà lãnh đạo đã được đánh giá là ấm áp và thoải mái. Hai người mỉm cười, trò chuyện và duy trì khoảng cách khá gần khi cùng bước đi trên thảm đỏ.
Ông Lyle Morris, thành viên cấp cao tại Viện Chính sách Cộng đồng Á châu, cho rằng rất đáng chú ý, khi ông Trump không thực hiện cú bắt tay khẳng định quyền lực rất quen thuộc trong phong cách của cá nhân ông. Khi bắt tay ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh lần này, ông Trump không có hành động kéo tay đối phương về phía mình.
“Thay vào đó, trong quá trình giao tiếp, ông Trump có nhiều lần vỗ nhẹ vào cánh tay ông Tập, tín hiệu cho thấy ông Trump muốn thể hiện sự thân thiện”, ông Morris nói thêm.
Ngôn ngữ quyền lực
Theo New York Times, trong khi ông Trump thể hiện sự mềm mỏng, ông Tập Cận Bình thể hiện sự cứng rắn nhất định.
Trong khi ông Trump liên tục dùng cử chỉ và lời lẽ thân thiện, ông Tập Cận Bình sớm nhấn mạnh những “lằn ranh đỏ” trong quan hệ song phương trong các đối thoại chính thức.
Với ông Trump, ngày đầu tiên trong chuyến thăm Bắc Kinh chủ yếu xoay quanh mối quan hệ cá nhân giữa ông và ông Tập.
Xuyên suốt hội nghị thượng đỉnh, nhiều cái bắt tay thiện chí đã được trao đi. Ảnh: Reuters.
“Ngài là một nhà lãnh đạo vĩ đại”, ông Trump nói với nhà lãnh đạo của nước chủ nhà. Ông Trump cũng nhiều lần bày tỏ sự ngưỡng mộ vì khả năng điều hành đất nước của ông Tập Cận Bình khi Trung Quốc có tới 1,4 tỷ dân. “Tôi đã nói về điều này với tất cả mọi người”, ông Trump nhấn mạnh.
Trong bài phát biểu nâng ly tại quốc yến tối 14/5, ông Trump cũng thể hiện sự thân thiện và lạc quan: “Hai nước chúng ta đã hòa hợp ngay cả khi có khó khăn, chúng ta luôn giải quyết được”.
Ông cũng tiếp tục đặt lòng tin vào ngoại giao cá nhân: “Tôi sẽ gọi cho ngài và ngài cũng sẽ gọi cho tôi mỗi khi có vấn đề. Mọi người không biết điều đó, nhưng mỗi khi có vấn đề, chúng ta đều giải quyết rất nhanh. Chúng ta sẽ có một tương lai tuyệt vời bên nhau”.
“Được ở đây cùng ngài là một vinh dự, được là bạn của ngài là một vinh dự, quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết”, ông Trump nhấn mạnh.
Trong khi đó, các phát biểu của ông Tập được đánh giá là có sự kiểm soát để tạo nền tảng chừng mực cho mối quan hệ song phương có nhiều thách thức.
Thậm chí, ngay sau màn chào đón với 21 loạt đại bác trong sáng 14/5, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhanh chóng chuyển sang việc xác lập giới hạn cho quan hệ song phương trong cuộc hội đàm đầu tiên. Ông nhấn mạnh “lằn ranh đỏ” nằm ở vấn đề Đài Loan.
“Mỹ phải xử lý vấn đề Đài Loan với sự thận trọng cao nhất”, ông Tập nói, đồng thời nhắc nhớ lại những cuộc đối đầu nguy hiểm trong lịch sử cổ đại để cảnh báo nguy cơ leo thang căng thẳng trên thế giới hiện nay.
Đối với ông Tập, có lẽ điều quan trọng là ngay từ đầu xác lập rõ giới hạn. Khoảnh khắc này được cho là phản ánh trạng thái cân bằng mới giữa hai siêu cường đối trọng.
Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh “lợi ích chung giữa Trung Quốc và Mỹ lớn hơn những khác biệt”, và “sự ổn định trong quan hệ Trung - Mỹ là điều có lợi cho thế giới”.
Thông điệp mạnh mẽ nhất của ông Tập Cận Bình trong mối quan hệ song phương nằm ở khái niệm mới: “Xây dựng quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”.
Ông Tập thường xuyên mỉm cười và tiếp đón ông Trump nồng hậu, nhưng được đánh giá là khá cứng rắn trong cách đưa ra thông điệp. Sự khác biệt đó phản ánh mức độ tự tin và ngôn ngữ quyền lực mới giữa đôi bên.
Hai nhà lãnh đạo đi bộ cạnh nhau và trò chuyện với nhau khá lâu khi đến thăm Thiên Đàn hay khi thăm khu vườn tại Trung Nam Hải. Ảnh: Reuters.
Phiên bản tổng hợp của mỗi nước về nội dung cuộc gặp cũng có sự khác biệt đáng kể.
Ông Ryan Hass, chuyên gia Trung Quốc tại Viện Brookings, nhận định: “Đọc hai bản tóm tắt, có cảm giác như mô tả hai cuộc gặp khác nhau”.
Theo ông Hass, phía Mỹ nhấn mạnh nội dung về các cam kết đầu tư của Trung Quốc, việc Trung Quốc quan tâm tới việc mua dầu của Mỹ, cũng như vấn đề fentanyl.
Trong khi đó, bản tường thuật của Bắc Kinh tập trung vào vấn đề Đài Loan và cách giới chức hai nước có thể cải thiện “sự ổn định chiến lược”.
“Cả hai nhà lãnh đạo đều tin rằng họ có thể đạt được các mục tiêu đặt ra, nếu xử lý vấn đề đúng cách. Điều thú vị là những điều mà đôi bên mong muốn và nhấn mạnh lại khá khác nhau”, chuyên gia Melanie Hart nhận định.
TT Trump dạo vườn cùng Chủ tịch Tập Cận Bình trong Trung Nam Hải Chủ tịch Tập Cận Bình trực tiếp dẫn ông Trump dạo vườn trong khu Trung Nam Hải, không gian ngoại giao hiếm khi mở cửa cho nguyên thủ nước ngoài.