Toàn tỉnh hiện có 56 TYT và 116 điểm y tế tại các xã, phường với hơn 930 cán bộ, nhân viên y tế đang công tác. Việc chuyển TYT về UBND xã, phường quản lý được thực hiện theo nguyên trạng, bao gồm tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhiệm vụ chuyên môn.
Ngay sau khi tiếp nhận, 56 UBND xã, phường kiện toàn bộ máy tổ chức hoạt động, ban hành quy chế phối hợp, phân công rõ trách nhiệm quản lý, điều hành TYT, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh không bị gián đoạn.
Tại TYT xã Trà Lĩnh, hoạt động chuyên môn vẫn diễn ra ổn định. Khu vực tiếp đón bệnh nhân, phòng khám và phòng tiêm chủng được bố trí gọn gàng, khoa học. Trung bình mỗi ngày, trạm tiếp nhận từ 15 - 25 lượt người dân đến khám, tư vấn và theo dõi sức khỏe.
Bác sĩ Bế Văn Thọ, Phó Giám đốc TYT xã Trà Lĩnh cho biết: Sau khi trạm y tế được chuyển về UBND xã quản lý, chúng tôi nhận được sự quan tâm sát sao hơn của lãnh đạo địa phương. Những vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động được tháo gỡ kịp thời, giúp cán bộ y tế phát huy tốt vai trò trong cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh không lây nhiễm và y tế dự phòng ngay tại cơ sở. Các chương trình y tế được điều chỉnh linh hoạt hơn để phù hợp với đặc thù dân cư và phong tục địa phương. Việc tham mưu, hỗ trợ kinh phí và cơ sở vật chất từ ngân sách địa phương để sửa chữa, nâng cấp trang thiết bị cũng thuận lợi hơn, giúp cán bộ y tế yên tâm công tác và người dân yên tâm đến khám bệnh. Sự phối hợp giữa TYT với các xóm, tổ dân phố và các đoàn thể được tăng cường rõ rệt, đặc biệt trong công tác tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh mạn tính và tuyên truyền phòng chống dịch bệnh theo mùa. Việc triển khai các chiến dịch như tiêm chủng, phòng chống dịch, vệ sinh môi trường thuận lợi hơn khi có sự chỉ đạo trực tiếp từ UBND xã và sự phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể. Qua đó, cán bộ y tế nắm bắt nhanh tình hình sức khỏe của từng hộ gia đình, nâng cao hiệu quả tuyên truyền và thay đổi hành vi chăm sóc sức khỏe của người dân.
Người dân yên tâm đưa trẻ đi tiêm chủng tại trạm y tế xã.
Một trong những điểm dễ nhận thấy sau khi TYT trực thuộc UBND xã, phường quản lý là vai trò chủ động của chính quyền cơ sở được nâng lên rõ rệt. Công tác y tế không còn là nhiệm vụ riêng của ngành y tế mà được lồng ghép trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Xã Lý Quốc là địa bàn biên giới có nhiều xóm vùng cao, giao thông đi lại còn khó khăn, việc tiếp cận dịch vụ y tế trước đây gặp nhiều hạn chế. Sau khi tiếp nhận TYT, UBND xã chủ động bố trí kinh phí hỗ trợ và huy động lực lượng đoàn thể cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân. Chủ tịch UBND xã Lý Quốc Linh Phú Cường chia sẻ: Sau khi TYT thuộc UBND xã quản lý, việc chỉ đạo, điều hành được thống nhất hơn. Xã đã kiện toàn lại bộ máy TYT, giao Phó Chủ tịch UBND xã kiêm nhiệm Giám đốc trạm và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các điểm y tế. Đồng thời, chỉ đạo tổ chức khám sức khỏe lưu động tại các xóm xa trung tâm, đặc biệt đối với người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em; khám và cấp phát thuốc miễn phí cho người dân vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn trong các dịp lễ, tết. 3 tháng đầu năm 2026, TYT xã tổ chức các đợt khám sức khỏe lưu động, khám bệnh cho gần 700 lượt người dân, qua đó phát hiện sớm và quản lý nhiều trường hợp mắc bệnh mạn tính. Tuy nhiên, cơ sở vật chất của TYT còn thiếu và xuống cấp, trong khi khả năng cân đối ngân sách của xã còn hạn chế. Một số nội dung về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm, sửa chữa sau chuyển giao chưa thật sự rõ ràng, gây lúng túng trong quá trình thực hiện. Nhân lực y tế cơ sở còn mỏng, áp lực công việc lớn, chế độ đãi ngộ chưa tương xứng. Việc phối hợp giữa quản lý hành chính của xã và quản lý chuyên môn của ngành y tế cũng cần có hướng dẫn cụ thể hơn.
Bà Hoàng Thị Minh, người dân xóm Pác Bó, xã Trường Hà cho biết: Trước đây, mỗi khi có đợt khám hay tiêm chủng, nhiều người không nắm được thông tin kịp thời. Nay cán bộ y tế phối hợp chặt chẽ hơn với trưởng xóm, các đoàn thể nên việc thông báo các hoạt động y tế, tuyên truyền cho người dân thuận lợi hơn trước.
Thời gian tới, Sở Y tế tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong thực hiện chuyên môn y tế. Đồng thời, đề xuất các giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm việc tổ chức vận hành TYT được thực hiện đúng quy định, phù hợp với điều kiện thực tế địa phương nhằm nâng cao chất lượng hoạt động y tế cơ sở. Trọng tâm là đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ y tế; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị thiết yếu cho các TYT, đặc biệt tại địa bàn khó khăn; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa UBND cấp xã và ngành y tế trong công tác chỉ đạo chuyên môn.
Hoàng Ly