Tổng thống Donald Trump đã có bài Thông điệp Liên bang trước Quốc hội Mỹ tối 24/2 (giờ địa phương, tức trưa 25/2 theo giờ Việt Nam) với giọng điệu tự tin, ông tuyên bố đã mở ra một “kỷ nguyên vàng của nước Mỹ”, trong khi nhiều lần công kích phe Dân chủ và quy trách nhiệm cho họ về những khó khăn của đất nước.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông đã mở ra một “kỷ nguyên vàng của nước Mỹ”. Ảnh: AFP/Getty Images
Bài phát biểu diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm đối với Nhà Trắng khi các cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ tín nhiệm của ông Donald Trump đang suy giảm, đặc biệt về vấn đề kinh tế - lĩnh vực vốn được xem là điểm mạnh chính trị của ông. Theo nhiều khảo sát, lần đầu tiên trong sự nghiệp chính trị, một bộ phận đáng kể cử tri Mỹ cho biết họ giảm niềm tin vào năng lực điều hành kinh tế của Tổng thống, tạo ra thách thức cho đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ không cho thấy dấu hiệu điều chỉnh chính sách. Thông điệp Liên bang lần này cho thấy ông Donald Trump tiếp tục theo đuổi chiến lược chính trị quen thuộc: nhấn mạnh thành tựu của chính quyền, đổ lỗi cho đối thủ và duy trì lập trường đối đầu trong bối cảnh môi trường chính trị trong nước ngày càng phân cực.
Nhấn mạnh thành tựu kinh tế
Trong phần lớn thời lượng, Tổng thống Donald Trump ca ngợi những kết quả kinh tế mà chính quyền đạt được, đặc biệt là diễn biến thị trường tài chính.
“Chúng ta đã đạt được một sự chuyển đổi mà chưa ai từng thấy trước đây. Một cuộc đảo chiều mang tính lịch sử”, ông nói. “Chúng ta sẽ không bao giờ quay trở lại thời điểm cách đây không lâu”.
Tổng thống Mỹ khẳng định, thị trường chứng khoán đang ở mức “cao kỷ lục mọi thời đại” và cho rằng giá cả đang giảm. Ông hầu như không đề cập trực tiếp đến những khó khăn chi phí sinh hoạt mà nhiều người dân Mỹ phản ánh, thay vào đó quy trách nhiệm cho chính quyền tiền nhiệm và các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội khi thừa nhận vẫn còn tồn tại vấn đề.
Tổng thống Donald Trump quy trách nhiệm cho chính quyền tiền nhiệm về các vấn đề kinh tế còn tồn tại. Ảnh: BBC
Ông cũng nhắc đến dự luật kinh tế chủ chốt “Dự luật vĩ đại, tuyệt vời”, bao gồm giảm thuế đối với tiền boa và làm thêm giờ, cũng như khoản khấu trừ cho người cao tuổi mà ông mô tả là “không đánh thuế An sinh xã hội”. Ngoài ra, ông quảng bá chương trình tài khoản tiết kiệm ưu đãi thuế cho trẻ em mang tên “Trump accounts”.
Về thương mại, ông bảo vệ chính sách thuế quan như một công cụ “để đạt được các thỏa thuận lớn cho đất nước”, đồng thời chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ vô hiệu hóa một số biện pháp thuế là “đáng thất vọng”. Ông cho biết sẽ sử dụng thẩm quyền pháp lý khác để tiếp tục áp thuế và khẳng định không cần Quốc hội phê chuẩn.
Siết chặt nhập cư là trọng tâm
Một nội dung nổi bật khác trong bài phát biểu là chính sách nhập cư. Tổng thống Mỹ cho rằng, chính quyền của ông đã thiết lập “biên giới mạnh nhất trong lịch sử nước Mỹ” và giảm đáng kể nhập cư trái phép.
Ông dành thời lượng dài nhắc đến các nạn nhân của tội phạm do những người nhập cư trái phép gây ra, trong đó có thân nhân một số nạn nhân được mời tham dự buổi lễ. Tuy nhiên, Tổng thống không đề cập đến hai công dân Mỹ thiệt mạng trong một vụ việc liên quan đến đặc vụ liên bang tại Minneapolis.
Ông Trump cũng đề cập ngắn gọn đến việc đóng cửa đang diễn ra tại Bộ An ninh Nội địa, quy trách nhiệm cho phe Dân chủ và tuyên bố ông đang “yêu cầu khôi phục đầy đủ và ngay lập tức mọi nguồn tài trợ” trong khi các cuộc đàm phán vẫn chưa đạt kết quả.
Không khí đối đầu với phe Dân chủ
Khác với một số bài Thông điệp Liên bang trước đây vốn mang tính kêu gọi đoàn kết, ông Donald Trump lần này không đưa ra thông điệp hòa giải với phe đối lập mà nhiều lần công kích trực diện.
Ông chỉ trích cựu Tổng thống Joe Biden “và các đối tác tại Quốc hội và bên ngoài” vì lạm phát, đồng thời cáo buộc phe Dân chủ ủng hộ “biên giới mở cho tất cả”.
“Những người trong hội trường này đã bỏ phiếu cho những thảm họa đó giờ lại đột nhiên sử dụng từ “khả năng chi trả”. Chính các vị đã gây ra vấn đề đó”, ông nói trong trạng thái bức xúc và chỉ tay về phía các nghị sĩ Dân chủ.
Tổng thống cũng cam kết đảng Cộng hòa “sẽ luôn bảo vệ An sinh xã hội, Medicare, Medicaid”, dù dự luật chủ chốt của ông bao gồm việc cắt giảm mạnh chi tiêu Medicaid.
Trong một thời điểm căng thẳng, ông thậm chí còn chỉ về phía phe Dân chủ và nói: “Những người này điên rồ”, khiến Phó Tổng thống JD Vance và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đứng dậy vỗ tay.
Một số nghị sĩ Dân chủ đã tẩy chay bài phát biểu, trong khi những người tham dự thể hiện phản ứng đa dạng, từ im lặng đến phản đối công khai. Nghị sĩ Al Green bị mời ra khỏi hội trường năm thứ hai liên tiếp sau khi giơ tấm biển phản đối liên quan đến một video trí tuệ nhân tạo gây tranh cãi trên mạng xã hội của Tổng thống. Năm trước, ông cũng bị yêu cầu rời khỏi hội trường sau khi la ó về vấn đề cắt giảm Medicaid.
Cuối bài phát biểu, ông Donald Trump kêu gọi Thượng viện thông qua Đạo luật SAVE America nhằm cải tổ luật bầu cử toàn quốc, đồng thời hướng về phe Dân chủ chỉ trích: “Cách duy nhất họ thắng cử là gian lận”. Ông cũng nhắc đến nhiệm kỳ hiện tại của mình và nói thêm: “Đáng lẽ phải là nhiệm kỳ Tổng thống thứ ba”.
Hồng Nhung