Bố mẹ thường không thể hình dung được khả năng sáng tạo và trình độ ngôn ngữ của con trẻ, cho đến khi họ thấy những bài tập mà các bé hoàn thành ở trường. Cách đây không lâu, trên các diễn đàn mạng xã hội, một “tác phẩm bá đạo” của học sinh tiểu học đã làm dậy sóng, khiến ái nấy đều phải cười nghiêng ngả vì mức độ hài hước và sáng tạo.
Đề bài yêu cầu học sinh điền từ thiếu vào những câu tục ngữ, thành ngữ quen thuộc như: Gần mực thì đen gần đèn thì sáng, Thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn… Có tổng cộng 4 câu và chỉ duy nhất câu đầu tiên là bé học sinh “thuộc bài”, còn 3 câu sau nhóc tỳ “tự chế”.
Ảnh minh họa
Câu “Một túp lều tranh, hai trái tim...” thông thường điền đúng là “vàng”. Nhưng bé lại ghi một chữ khác hiếm ai nghĩ ra là từ “buồn”. Đáp án bất ngờ này khiến dân mạng vừa bật cười vừa gật gù, vì theo lý thuyết sách là sai nhưng áp dụng vào thực tế lại có phần hợp lý.
Không chỉ vậy, nhiều câu khác trong bài cũng bị “biến tấu”. Những đáp án này tất nhiên bị giáo viên gạch chéo đỏ rồi sửa, nhưng lại thu hút sự chú ý và bàn luận sôi nổi trên mạng. Nhiều người đề xuất rằng với những bài tập như thế, thay vì chỉ đánh dấu đúng - sai, giáo viên và phụ huynh nên tận dụng để trò chuyện với học sinh. Một cuộc trao đổi ngắn có thể giúp người lớn hiểu được suy nghĩ của trẻ, hơn là một vạch đỏ trên bài kiểm tra.
Trên thực tế, dạng bài tập điền từ vào chỗ trống để hoàn thành câu đối với nhiều học sinh là không dễ. Đặc biệt là những trẻ chưa có sự hoàn thiện trong suy nghĩ, và sở hữu vốn từ vựng ít ỏi. Nếu không rèn luyện và trau dồi nhiều hơn, các bé sẽ gặp khó khăn dẫn đến kết quả học tập, thi cử không cao.
Để trẻ nâng cao vốn từ vựng tiếng Việt, có một số biện pháp sau đây mà cha mẹ có thể áp dụng:
Ảnh minh họa
- Đọc truyện, sách, báo hàng ngày: Việc đọc sách không chỉ giúp trẻ tiếp xúc với nhiều từ ngữ mới mà còn mở ra thế giới kiến thức phong phú. Khi cùng trẻ đọc, cha mẹ có thể gợi ý trẻ đoán nghĩa của các từ mới, từ đó khuyến khích trẻ tư duy và khám phá ý nghĩa độc lập. Việc giải thích rõ ràng ý nghĩa và cách sử dụng các từ mới trong câu giúp trẻ hình thành mối liên kết giữa từ và ngữ cảnh, tạo điều kiện cho trẻ vận dụng từ dễ dàng hơn trong thực tế.
- Tương tác thường xuyên bằng tiếng Việt: Giao tiếp hàng ngày bằng tiếng Việt là cách hiệu quả để củng cố vốn từ vựng. Cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, hỏi đáp và thảo luận với trẻ, điều này không chỉ giúp trẻ thực hành ngôn ngữ mà còn tạo ra môi trường hỗ trợ việc phát âm và sử dụng từ ngữ phù hợp. Việc được khuyến khích phát âm đúng và lựa chọn từ ngữ phù hợp sẽ giúp trẻ tự tin hơn khi giao tiếp.
- Chơi trò chơi từ vựng: Các trò chơi từ vựng, như đố chữ hay tìm từ, góp phần kích thích sự tò mò và hứng thú của trẻ với ngôn ngữ. Bằng cách biến việc học trở nên vui vẻ, trẻ sẽ không cảm thấy áp lực mà thay vào đó là sự phấn khởi khi phát hiện và ghi nhớ từ ngữ mới. Trò chơi cũng giúp trẻ phát triển tư duy ngôn ngữ một cách tự nhiên và nhanh chóng.
- Dạy từ vựng theo chủ đề: Việc chia nhóm từ theo các lĩnh vực, chủ đề quen thuộc với trẻ như gia đình, trường học hay thiên nhiên giúp trẻ liên kết và ghi nhớ từ dễ dàng hơn. Khi có thể hình dung và liên kết các từ với nhau, trẻ sẽ dễ dàng sử dụng từ vựng trong ngữ cảnh cụ thể. Cách tiếp cận này không chỉ giúp trẻ mở rộng từ vựng mà còn nâng cao khả năng hiểu biết về thế giới xung quanh.
- Khuyến khích trẻ sáng tạo câu, đoạn văn: Việc trao đổi và thảo luận về những gì trẻ viết không chỉ giúp trẻ phát triển khả năng viết mà còn khuyến khích trẻ diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và phong phú. Cha mẹ có thể giúp trẻ sửa lỗi và tìm từ ngữ diễn đạt phù hợp hơn, điều này không chỉ cải thiện kỹ năng ngôn ngữ của trẻ mà còn xây dựng sự tự tin trong việc thể hiện bản thân.
Kiều Trang/PNPL