Cơ hội phát triển thị trường vốn bền vững

9 giờ trướcBài gốc

Đáp ứng các tiêu chí

Sau khi được Tổ chức FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 10-2025, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang chờ kết quả rà soát giữa kỳ tháng 3-2026 (dự kiến công bố ngày 8-4, giờ Việt Nam). Đây được xem là bước xác nhận quan trọng, tạo tiền đề để cổ phiếu Việt Nam chính thức được đưa vào các bộ chỉ số FTSE từ tháng 9-2026.

Nhằm đáp ứng những tiêu chí nâng hạng, từ đầu năm 2026, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cải cách. Nổi bật là Thông tư 08/2026 (có hiệu lực từ ngày 3-2), cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu mà không cần mở tài khoản tại công ty chứng khoán trong nước, nhằm đơn giản hóa thủ tục và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Thị trường Chứng khoán Việt Nam đang chờ kết quả rà soát của Tổ chức FTSE Russell, dự kiến công bố ngày 8-4 (giờ Việt Nam) ẢNH: ĐÌNH BẢO

Song song đó, UBCKNN và Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cũng xây dựng hệ thống kiểm tra tự động số dư tiền và chứng khoán giữa ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán, tháo gỡ căn bản yêu cầu ký quỹ trước giao dịch - một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của các kỳ đánh giá trước đây.

Nhiều công ty chứng khoán lạc quan nhận định, với những cải cách này, khả năng TTCK Việt Nam được FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng trong kỳ rà soát tới là rất cao. Đặc biệt, việc cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch qua trung gian quốc tế được xem là “mảnh ghép cuối” giúp thị trường đáp ứng đầy đủ các tiêu chí.

Tại buổi làm việc mới đây với UBCKNN, bà Fiona Bassett, Giám đốc Điều hành FTSE Russell, đánh giá cao nỗ lực cải cách của Việt Nam, coi đây là bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập tài chính toàn cầu. Bà Wanming Du, Giám đốc Phụ trách Chính sách Bộ chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cho rằng, việc loại bỏ yêu cầu ký quỹ trước đã giúp thị trường tiến gần hơn với chuẩn mực quốc tế.

Kỳ vọng đảo chiều dòng vốn ngoại

Dù triển vọng nâng hạng ngày càng rõ nét nhưng hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài vẫn ghi nhận xu hướng bán ròng trên TTCK. Sau khi bán ròng kỷ lục khoảng 135.000 tỷ đồng (hơn 5,1 tỷ USD) trong năm 2025, trước thềm nâng hạng, trong tháng 3-2026, khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 16.750 tỷ đồng, lũy kế từ đầu năm bán ròng hơn 30.500 tỷ đồng, tăng khoảng 18% so với cùng kỳ.

Nhân viên một công ty chứng khoán tại TPHCM theo dõi diễn biến thị trường chứng khoán trong ngày ẢNH: HOÀNG HÙNG

Trước xu hướng này, bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc UOBAM Việt Nam, lý giải, nguyên nhân chính đến từ áp lực tỷ giá, khiến dòng vốn từ các quỹ châu Á dịch chuyển sang những thị trường ổn định hơn, thay vì xuất phát từ yếu tố nội tại của TTCK Việt Nam. Dù vậy, bà vẫn đánh giá triển vọng thị trường tích cực nhờ những động lực tăng trưởng nội tại. Nâng hạng sẽ là bước ngoặt giúp Việt Nam chuyển từ điểm đến đầu tư ngắn hạn sang phân bổ chiến lược dài hạn của các quỹ quốc tế. Thực tế, dù bán ròng diện rộng nhưng khối ngoại vẫn duy trì mua ròng chọn lọc ở các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt.

Thông tin từ UBCKNN cũng cho thấy, thời gian qua, nhiều định chế tài chính lớn như UBS, Morgan Stanley… đã tích cực làm việc với cơ quan này và chuẩn bị hợp tác với những công ty chứng khoán trong nước để sẵn sàng tham gia thị trường. Ở góc độ dài hạn, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, việc nâng hạng là câu chuyện mang tính cấu trúc, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF theo dõi chỉ số FTSE toàn cầu, với quy mô ước tính 5-6 tỷ USD theo thời gian.

Theo bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán ACB (ACBS): Ước tính, dòng vốn thụ động có thể đạt 1,5-1,8 tỷ USD, trong khi vốn từ các quỹ chủ động có thể đạt 2-3 tỷ USD trong trung hạn. Năm 2027 được kỳ vọng là giai đoạn dòng vốn ngoại vào mạnh và bền vững hơn. Cơ hội đầu tư theo đó sẽ tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và còn dư địa cho nhà đầu tư nước ngoài.

Nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2030 ước tính tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 20%, tương đương hơn 7,7 triệu tỷ đồng; phần còn lại phải huy động từ khu vực xã hội.

Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn nhiều, thị trường vốn, nhất là TTCK, sẽ giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Đây vừa là thách thức lớn, vừa mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho thị trường, đồng thời tạo dư địa cho doanh nghiệp và các nhà đầu tư tham gia sâu hơn vào quá trình tăng trưởng kinh tế?

Bộ trưởng Bộ Tài chính NGUYỄN VĂN THẮNG

HẠNH NHUNG

Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/co-hoi-phat-trien-thi-truong-von-ben-vung-post845867.html