Tọa lạc tại phường Lê Lợi, thành phố Hưng Yên, Đền Bà Chúa Kho (còn gọi là Thương Tỉnh linh từ, Đền Gốc Sanh) là một trong 16 di tích thuộc Khu di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến thuộc quần thể di sản gắn với thời kỳ hưng thịnh của thương cảng Phố Hiến xưa.
Theo tư liệu còn lưu giữ, đền được xây dựng từ thời vua Lê Hy Tông, ban đầu tọa lạc tại khu Nhà Thành với quy mô rộng lớn. Trải qua những biến động của thời gian và lịch sử, đến cuối thế kỷ XIX, đền được di chuyển về vị trí hiện nay.
Ngôi đền là nơi thờ bà Lê Bạch Nương - người dân tôn kính gọi là Bà Chúa Kho. Theo truyền tích, bà xuất thân từ Hoàng tộc, là người phụ nữ tài sắc vẹn toàn, giỏi văn chương, tinh thông võ nghệ, một lòng trung quân ái quốc. Khi đất nước lâm nguy, bà được giao trọng trách trông coi kho ngân khố tại Vĩnh Ty Đồn (nay thuộc thành phố Hưng Yên).
Trước sự tấn công của giặc ngoại xâm, bà cùng quân sĩ quyết tử bảo vệ kho bạc, kiên quyết không để tài sản quốc gia rơi vào tay giặc.
Khi thế trận không thể xoay chuyển, bà đã tuẫn tiết để giữ trọn khí tiết. Cảm phục trước nghĩa khí và lòng trung trinh ấy, nhân dân lập đền thờ phụng. Các triều đại nhà Lê và nhiều triều đại sau đó đều sắc phong ghi nhận công lao của bà.
Đền Bà Chúa Kho mang kiến trúc chữ Nhị truyền thống, gồm 3 gian tiền tế và 3 gian hậu cung. Không gian đền tuy không đồ sộ nhưng toát lên vẻ uy nghi, trầm mặc.
Bên trong đền hiện còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị như hai đạo sắc phong niên hiệu Khải Định, tượng đồng, trâm bạc, lục bình sứ cổ… Những hiện vật ấy không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là chứng tích lịch sử, góp phần làm nên chiều sâu văn hóa cho di tích.
Hằng năm, từ ngày mùng 1 đến mùng 3 tháng 3 âm lịch, lễ hội Đền Bà Chúa Kho được tổ chức trang trọng. Đây là dịp để người dân và du khách thập phương về dâng hương, tưởng nhớ công đức của bà. Tuy nhiên, hiện nay, bất cứ ngày nào đền cũng có rất nhiều người dân đến chiêm bái, cầu nguyện.
Đi lễ Bà Chúa Kho đã trở thành một nét sinh hoạt tâm linh quen thuộc, đặc biệt với giới kinh doanh.
Họ đến đây cầu mong một năm buôn bán hanh thông, tài lộc dồi dào, “vay vốn” đầu năm và “trả lễ” cuối năm như một cách gửi gắm niềm tin vào sự phù trợ linh thiêng.
Đền được xếp hạng di tích cấp tỉnh vào năm 2011.
Và nằm trong quần thể di tích quốc gia đặc biệt: Khu di tích Phố Hiến.
Trong những ngày hội, không gian đền trở nên rộn ràng mà vẫn giữ được vẻ trang nghiêm cổ kính. Các nghi lễ tế truyền thống được tổ chức bài bản, xen lẫn những trò chơi dân gian như cờ tướng, chọi gà… tạo nên bức tranh văn hóa vừa linh thiêng vừa gần gũi.
Nguyễn Tùng/VOV.VN