Triển vọng ngành hưởng lợi khi giá dầu neo cao
Giá dầu thế giới leo dốc mạnh trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông gia tăng đã tạo lực đẩy đáng kể cho nhóm cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong khi thị trường chung rung lắc mạnh, dòng tiền lại tập trung rõ nét vào các mã năng lượng, giúp nhóm này trở thành điểm sáng hiếm hoi.
Phiên giao dịch đầu tuần (2/3) ghi nhận diễn biến tiêu cực khi VN-Index giảm 34,23 điểm, lùi về 1.846,1 điểm do áp lực bán lan rộng ở các nhóm ngân hàng, bất động sản và chứng khoán. Thanh khoản toàn thị trường tăng vọt lên mức hàng chục nghìn tỷ đồng, phản ánh tâm lý thận trọng và hoạt động cơ cấu danh mục mạnh mẽ.
Trong bối cảnh phần lớn cổ phiếu vốn hóa lớn chìm trong sắc đỏ, nhóm dầu khí lại bứt phá ấn tượng. Nhiều mã tăng kịch trần, thu hút lực cầu lớn nhờ kỳ vọng giá dầu duy trì ở mặt bằng cao khi rủi ro gián đoạn nguồn cung gia tăng. Các cổ phiếu như GAS, BSR, PLX, PVD, PVS, OIL ghi nhận mức tăng mạnh và đóng góp tích cực vào chỉ số.
Cổ phiếu dầu khí "nổi sóng" trong bối cảnh toàn thị trường ảm đạm.
Sang phiên 3/3, đà tăng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Hàng loạt cổ phiếu năng lượng tiếp tục duy trì trạng thái tăng trần như BSR, PLX, PVD, OIL, PVT, POW, GAS… với dư mua lên tới hàng triệu đơn vị. Trong khi đó, đa số nhóm ngành khác vẫn điều chỉnh sâu, khiến sự phân hóa trên thị trường ngày càng rõ rệt.
Báo cáo mới nhất của Chứng khoán Dầu khí (PSI) nhận định trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao do căng thẳng địa chính trị và rủi ro gián đoạn nguồn cung, nhóm cổ phiếu dầu khí, năng lượng và vận tải biển được đánh giá có triển vọng tích cực hơn mặt bằng chung.
Trong hệ sinh thái Petrovietnam, mảng vận tải dầu khí với PVT có thể hưởng lợi từ mặt bằng giá cước tàu tăng trên cả thị trường giao ngay và hợp đồng định hạn nhờ đội tàu quy mô lớn và cơ cấu hợp đồng linh hoạt. Ở mảng lọc hóa dầu, BSR được kỳ vọng hưởng lợi khi biên lọc dầu cải thiện do chênh lệch giữa giá dầu thô và sản phẩm tinh chế gia tăng.
Đối với khối thượng nguồn, giá dầu neo cao tiếp tục là yếu tố thuận lợi cho GAS, PVD và PVS khi nhu cầu thăm dò, khai thác và dịch vụ kỹ thuật có xu hướng cải thiện. Nhóm phân bón như DCM, DPM cũng có thể hưởng lợi trong ngắn hạn khi giá khí và các yếu tố đầu vào trong chuỗi hóa dầu tăng, hỗ trợ mặt bằng giá urê.
Nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị danh mục
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng tác động từ các sự kiện địa chính trị thường mang tính ngắn hạn.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích khối khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết các sự kiện chiến tranh và xung đột thường tạo cú sốc tiêu cực ban đầu đối với thị trường chứng khoán, sau đó mức độ ảnh hưởng giảm dần theo thời gian. Trung bình, thị trường cần khoảng 22 phiên để hình thành vùng đáy và khoảng 47 phiên để phục hồi về mức trước sự kiện.
Theo dữ liệu thống kê, Trung Đông là khu vực ghi nhận số sự kiện nhiều nhất (12 trường hợp), song mức giảm trung bình của chỉ số S&P 500 sau 30 ngày chỉ khoảng 1,3%, cho thấy thị trường phần nào đã quen với biến động tại khu vực này. Trong khi đó, các sự kiện tại châu Á - Thái Bình Dương lại gây tác động mạnh hơn, với mức giảm trung bình 10,5% sau 30 ngày.
Ông Minh cũng lưu ý rằng giá dầu thường tăng mạnh 5-7% trong phiên đầu khi sự kiện bùng phát, nhưng các phiên sau biên độ tăng thường thu hẹp còn 1-2%. Khi tốc độ tăng của giá dầu chậm lại, cổ phiếu dầu khí khó duy trì trạng thái "nóng" như ban đầu.
Từ đầu năm đến nay, nhóm dầu khí đã có nhịp tăng dài, đồng nghĩa phần lớn kỳ vọng tích cực đã được phản ánh vào giá. Do đó, dư địa tăng thêm có thể thu hẹp, trong khi rủi ro điều chỉnh kỹ thuật gia tăng khi áp lực chốt lời xuất hiện.
Trong kịch bản căng thẳng sớm hạ nhiệt, phần bù rủi ro địa chính trị sẽ nhanh chóng co lại và nhóm dầu khí có thể đảo chiều nhanh, đặc biệt ở các mã đã tăng nóng. Ngược lại, nếu căng thẳng kéo dài khoảng một tháng, giá dầu có thể tiếp tục neo cao, nhưng đà tăng của cổ phiếu sẽ dần thu hẹp khi kỳ vọng đã được phản ánh đáng kể.
Từ đầu năm đến nay, nhóm dầu khí đã có nhịp tăng dài, đồng nghĩa phần lớn kỳ vọng tích cực đã được phản ánh vào giá.
Ông Lê Đức Khánh - Giám đốc phân tích Chứng khoán VPS, cho rằng biến động thị trường vốn khó dự báo, đặc biệt trong bối cảnh địa chính trị phức tạp. Nhà đầu tư không nên hoảng loạn bán tháo mà cần chú trọng quản trị danh mục.
Theo ông, trong ngắn hạn nên ưu tiên các nhóm ngành đang thu hút dòng tiền, song chiến lược giao dịch cần tập trung, lựa chọn một số cổ phiếu có triển vọng rõ ràng thay vì mua dàn trải.
Vị chuyên gia đồng thuận rằng nhà đầu tư có thể tận dụng đà tăng mạnh của giá dầu để cân nhắc chốt lời ngắn hạn ở nhóm dầu khí khi đạt kỳ vọng, đồng thời theo dõi cơ hội tích lũy ở những nhóm cổ phiếu có nền tảng tăng trưởng nhưng đang bị chiết khấu mạnh sau nhịp điều chỉnh.
Yếu tố địa chính trị chủ yếu tạo "nhiễu" ngắn hạn, và khi lớp nhiễu này lắng xuống, dòng tiền nhiều khả năng sẽ quay lại các nhóm có câu chuyện tăng trưởng bền vững hơn.
Nguyễn Hồng Nhung