Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Theo ThS.BSCKII Doãn Thị Huyền, người trực tiếp thăm khám, bệnh nhân P.V.D, 50 tuổi, trú tại Bắc Ninh được gia đình đưa đến viện với mong muốn làm xét nghiệm máu tìm “sán não”. Thông tin ban đầu gia đình cung cấp khá rời rạc, chỉ cho biết người bệnh từng có một cơn “lên cơn” cách đây khoảng một tháng và gần đây xuất hiện thêm hai cơn liên tiếp trong cùng một ngày, vào buổi sáng và buổi chiều.
Khi khai thác kỹ bệnh sử, các cơn được mô tả có đặc điểm mất ý thức đột ngột, kèm co giật tay chân trong thời gian ngắn và sau cơn người bệnh không nhớ được diễn biến. Đây là những dấu hiệu điển hình của cơn động kinh toàn thể. Gia đình cho biết sau các cơn này, người bệnh đã đi khám tại một số cơ sở y tế và được gợi ý khả năng liên quan đến “sán não”, từ đó được hướng dẫn đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để làm xét nghiệm chuyên sâu.
Tuy nhiên, theo BS Doãn Thị Huyền, người bệnh không có bệnh lý nền, không sốt, không có yếu tố gợi ý co giật thứ phát do rối loạn chuyển hóa hay nhiễm trùng cấp tính. Điều này đặt ra yêu cầu bắt buộc phải tìm nguyên nhân tổn thương thực thể trong não, thay vì chỉ khu trú chẩn đoán vào một nguyên nhân đơn lẻ theo suy đoán. Bác sĩ phân tích, chỉ cần xuất hiện từ hai cơn co giật không do nguyên nhân cấp tính đã đủ tiêu chuẩn chẩn đoán động kinh theo chuẩn quốc tế, đồng thời phải tìm nguyên nhân gây ra các cơn này. Đặc biệt, động kinh khởi phát muộn ở người lớn tuổi tuyệt đối không được xem là vô căn cho đến khi loại trừ các bệnh lý nội sọ nguy hiểm.
Khi tiếp tục hỏi sâu, gia đình cho biết người bệnh từng bị ngã trong lúc khởi phát cơn co giật và có đập đầu, nhưng không nhớ rõ mức độ. Thời điểm xảy ra vào khoảng bốn tuần trước, chi tiết này rất phù hợp với quá trình hình thành một khối tụ máu não mạn tính dưới màng cứng, tình trạng có thể tiến triển âm thầm và dễ bị bỏ qua.
Trước băn khoăn của gia đình, BS Doãn Thị Huyền đã tư vấn ưu tiên chụp MRI sọ não. Kết quả chụp MRI cấp cho thấy người bệnh có khối tụ máu não dưới màng cứng mạn tính kích thước lớn vùng thái dương, gây hiệu ứng khối và đè đẩy đường giữa của não. Đây là tình trạng đặc biệt nguy hiểm bởi khối tụ máu có thể tiến triển trong nhiều tuần với các triệu chứng kín đáo như chậm chạp, giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến liệt vận động, tụt kẹt não, hôn mê và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay sau khi có kết quả chẩn đoán hình ảnh, bệnh nhân được chuyển sang chuyên khoa Phẫu thuật thần kinh sọ não để phẫu thuật cấp cứu lấy bỏ tụ máu, giải phóng chèn ép nhu mô não. Đồng thời, người bệnh được chỉ định điều trị thuốc kháng động kinh do đã có nhiều cơn co giật rõ ràng trước đó. Sau can thiệp, tình trạng ý thức của bệnh nhân cải thiện tốt và không ghi nhận thêm cơn co giật.
Từ trường hợp này, ThS.BSCKII Doãn Thị Huyền nhấn mạnh, các cơn co giật ngắn, thoáng qua rất dễ bị nhầm với ngất hoặc bị xem nhẹ, nhất là khi người bệnh vẫn sinh hoạt gần như bình thường giữa các cơn. Tuy nhiên, mọi cơn co giật đều là dấu hiệu bất thường của não và cần được khám chuyên khoa thần kinh để tìm nguyên nhân. Việc e ngại chẩn đoán hình ảnh hoặc chỉ làm xét nghiệm theo “nghe mách” có thể khiến bỏ sót những tổn thương nội sọ nguy hiểm.
Bác sĩ khuyến cáo, khi người bệnh có biểu hiện co giật hoặc mất ý thức đột ngột, kể cả cơn ngắn chỉ kéo dài vài chục giây, cần đi khám sớm để được đánh giá toàn diện. Nếu trong cơn có ngã, va đập đầu thì tuyệt đối không được chủ quan, bởi tụ máu não có thể xuất hiện muộn sau nhiều tuần. Các thăm dò hình ảnh như CT hoặc MRI chính là “cánh tay nối dài” của bác sĩ, giúp phát hiện kịp thời những nguyên nhân nguy hiểm và bảo vệ tính mạng người bệnh.
Minh Nhật