Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Đại hội.
Cùng dự có Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể, cơ quan Trung ương; các đồng chí lãnh đạo các tỉnh, thành ủy...
Quang cảnh Đại hội.
Đây là sự kiện chính trị quan trọng của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam, diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen; yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng đặt ra những nhiệm vụ mới đối với tổ chức Công đoàn.
Phát biểu khai mạc Đại hội, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn cho biết, nhiệm kỳ qua diễn ra trong điều kiện tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm, thu nhập và đời sống người lao động. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các cấp, ngành, tổ chức Công đoàn đã nỗ lực vượt qua khó khăn, đạt nhiều kết quả quan trọng trên các mặt công tác.
Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tiếp tục được khẳng định với nhiều dấu ấn mới. Chất lượng đối thoại, thương lượng tập thể được nâng lên; tỷ lệ doanh nghiệp có thỏa ước lao động tập thể đạt gần 81%, tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ.
Các chương trình phúc lợi, chăm lo đời sống người lao động tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và phương thức triển khai. Chỉ trong hơn hai năm qua, toàn hệ thống công đoàn đã dành trên 27,2 nghìn tỷ đồng để chăm lo cho đoàn viên và người lao động thông qua nhiều chương trình thiết thực.
Cùng với đó, công tác phổ biến pháp luật, tư vấn pháp lý, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động được chú trọng; nhiều vụ tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể được nắm bắt và phối hợp giải quyết kịp thời, góp phần ổn định quan hệ lao động.
Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn. Ảnh: Hải Nguyễn.
Hoạt động tuyên truyền, giáo dục cũng có nhiều đổi mới theo hướng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, ý thức công dân, tác phong công nghiệp và củng cố niềm tin của đoàn viên, người lao động đối với Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn.
Đáng chú ý, các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục lan tỏa sâu rộng trong công nhân, viên chức, lao động. Trong nhiệm kỳ đã có hơn 380 nghìn sáng kiến được áp dụng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh và quản lý, mang lại giá trị làm lợi trên 40 nghìn tỷ đồng cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
Song song với việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, tổ chức Công đoàn cũng tập trung triển khai việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Trung ương. Việc cơ cấu lại tổ chức đã giúp giảm đầu mối, giảm biên chế chuyên trách, từng bước đáp ứng yêu cầu hoạt động theo mô hình mới của hệ thống chính trị.
Công tác phát triển đoàn viên, xây dựng tổ chức công đoàn tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Từ đầu năm 2024 - 5/2026, cả nước đã phát triển mới hơn 2,2 triệu đoàn viên và thành lập trên 15.000 công đoàn, nghiệp đoàn cơ sở.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế như việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng người lao động ở một số nơi chưa kịp thời; hiệu quả đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động chưa đồng đều; công tác phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở chưa đạt mục tiêu đề ra; năng lực của một bộ phận cán bộ công đoàn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Các đại biểu tham dự Đại hội.
Tại phiên khai mạc, Phó chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu đã trình bày Báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn gửi tới Đảng, Nhà nước.
Theo báo cáo, thông qua đại hội công đoàn các cấp, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tiếp nhận hàng vạn ý kiến của đoàn viên và người lao động, tập trung vào 60 nhóm vấn đề lớn liên quan đến việc làm, thu nhập, tiền lương, nhà ở, an sinh xã hội, hoàn thiện chính sách pháp luật lao động và điều kiện hoạt động của tổ chức Công đoàn.
Đáng chú ý, tổ chức Công đoàn kiến nghị tiếp tục nghiên cứu xây dựng nghị quyết mới về xây dựng giai cấp công nhân trong kỷ nguyên phát triển mới; đẩy mạnh tinh gọn bộ máy gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; tăng cường phát triển tổ chức Đảng và công đoàn trong khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước.
Đối với lĩnh vực chính sách, pháp luật lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất nghiên cứu sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 để phù hợp với bối cảnh phát triển mới, nhất là tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và những thay đổi của thị trường lao động.
Nhiều đề xuất nhận được sự quan tâm của đại biểu và người lao động như bổ sung quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với bữa ăn ca, chăm sóc sức khỏe tinh thần, phòng chống kiệt sức nghề nghiệp; xây dựng chính sách làm việc linh hoạt trong môi trường số; bảo đảm các quyền cơ bản của người lao động khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng sâu rộng.
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng kiến nghị nghiên cứu lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường xuống còn 40-44 giờ mỗi tuần; xem xét bổ sung thêm hai ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh từ ngày 2 - 5/9 nhằm tạo điều kiện cho người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm lo gia đình và tái tạo sức lao động.
Ở lĩnh vực việc làm và an sinh xã hội, tổ chức Công đoàn đề nghị tiếp tục đổi mới căn bản giáo dục nghề nghiệp theo hướng gắn với nhu cầu của thị trường lao động; nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số và khả năng thích ứng của người lao động trước những biến động của nền kinh tế.
Đồng thời, kiến nghị tiếp tục cải cách chính sách tiền lương theo hướng tiệm cận mức lương đủ sống; mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê dành cho công nhân gắn với quy hoạch các khu công nghiệp và khu chế xuất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Đại hội. Ảnh: VGP.
Phát biểu chỉ đạo Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra trong thời điểm đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn đã được Đại hội XIV của Đảng xác định.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong tiến trình phát triển đất nước, giai cấp công nhân và người lao động luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không thể xây dựng nền công nghiệp hiện đại nếu thiếu đội ngũ công nhân hiện đại; không thể nâng cao năng suất lao động nếu người lao động không được đào tạo, chăm lo và bảo vệ đầy đủ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận và biểu dương những kết quả mà giai cấp công nhân, đội ngũ công nhân, viên chức, lao động và tổ chức Công đoàn Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ qua, đặc biệt trong công tác chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi người lao động, tham gia xây dựng chính sách pháp luật và tổ chức các phong trào thi đua yêu nước.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ một số hạn chế cần khắc phục như hoạt động công đoàn ở một số nơi còn nặng tính hành chính; năng lực đại diện, đối thoại, bảo vệ quyền lợi người lao động chưa đáp ứng yêu cầu; đời sống của một bộ phận công nhân, nhất là lao động tại các khu công nghiệp, lao động di cư và lao động phi chính thức vẫn còn nhiều khó khăn.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, những thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động, đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện đối với tổ chức Công đoàn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị trong nhiệm kỳ tới, Công đoàn Việt Nam tập trung xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng số đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước; lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động; đổi mới mạnh mẽ công đoàn cơ sở; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.
Cùng với đó, tổ chức Công đoàn cần đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng công đoàn hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ công đoàn; tham gia tích cực hơn vào công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục quan tâm, phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức Công đoàn hoạt động hiệu quả hơn; chú trọng triển khai thực chất các chính sách về tiền lương, nhà ở, bảo hiểm xã hội, đào tạo nghề, an toàn lao động và các thiết chế văn hóa dành cho công nhân.
Đồng thời, yêu cầu Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành các chương trình, kế hoạch hành động với lộ trình, trách nhiệm và kết quả rõ ràng, bảo đảm tinh thần của Đại hội nhanh chóng đi vào thực tiễn đời sống người lao động và hoạt động của các cấp công đoàn.
Mai Thu