Công nghiệp nông thôn: Muốn vươn xa phải chủ động đổi mới

3 giờ trướcBài gốc

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam xung quanh vấn đề này.

Chính sách đã có, cần tổ chức thực hiện hiệu quả

- Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về sự phát triển của sản phẩm công nghiệp nông thôn trên địa bàn TP. Hà Nội thời gian gần đây?

Ông Trịnh Quốc Đạt:Thời gian qua, Hà Nội đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho các sản phẩm công nghiệp nông thôn. Thành phố chú trọng đẩy mạnh kết nối giao thương, hình thành các nhóm sản phẩm có thế mạnh, đáp ứng nhu cầu thị trường, đặc biệt là hướng tới xuất khẩu. Đồng thời, việc gia tăng hàm lượng công nghệ trong sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp cũng được quan tâm nhằm tạo việc làm và nâng cao giá trị gia tăng.

Hà Nội đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại sản phẩm công nghiệp nông thôn. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Qua thực tế tham dự các hội chợ, triển lãm, festival làng nghề do Hà Nội tổ chức, tôi nhận thấy sản phẩm công nghiệp nông thôn đã được chú ý hơn trước. Số lượng mặt hàng phong phú hơn, mẫu mã có cải tiến, nhiều địa phương, kể cả vùng xa trung tâm, đã quan tâm đầu tư phát triển sản phẩm đặc trưng của mình. Điều đó cho thấy định hướng của thành phố là đúng đắn và bước đầu phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, tôi cho rằng, tiềm năng phát triển của khu vực này còn rất lớn. Những gì đạt được mới chỉ dừng ở mức “khơi dậy”, chưa thực sự bứt phá mạnh mẽ, chưa tạo được sự đa dạng và chiều sâu tương xứng với lợi thế của Hà Nội, nơi hội tụ nhiều làng nghề truyền thống, nguồn nhân lực dồi dào và thị trường tiêu thụ rộng lớn.

- Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến tiềm năng chưa được khai thác hết?

Ông Trịnh Quốc Đạt: Có nhiều yếu tố tác động. Trước hết, sản phẩm công nghiệp nông thôn phần lớn phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước, các hội chợ, triển lãm, festival hoặc thị trường địa phương. Khi nền kinh tế phát triển, nhu cầu tiêu dùng tăng, đó sẽ là động lực thúc đẩy sản xuất. Ngược lại, nếu sản phẩm không phong phú, không nâng cao chất lượng, khó thu hút người tiêu dùng.

Hai yếu tố này tồn tại song song và tác động qua lại lẫn nhau. Theo đó, kinh tế phát triển tạo nhu cầu, ngược lại sản phẩm chất lượng cao, đa dạng sẽ kích thích tiêu dùng và mở rộng thị trường. Thời gian qua, chúng ta đã có chuyển biến tích cực nhưng chưa tạo được sự cộng hưởng đủ mạnh để bứt phá.

Về chính sách, phải khẳng định Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quan trọng như các quyết định về bảo tồn và phát triển làng nghề, về khuyến công, về phát triển công nghiệp nông thôn. Trong đó, trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương được phân công khá rõ ràng. Tuy nhiên, việc triển khai ở mỗi nơi còn khác nhau, phụ thuộc vào quyết tâm và cách tổ chức thực hiện.

Riêng Hà Nội, tôi đánh giá cao vai trò của Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường. Hai đơn vị này đã tích cực tổ chức hội chợ, triển lãm, bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ… Những hoạt động này góp phần khuyến khích sáng tạo, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Dù vậy, để tạo bước chuyển mạnh mẽ hơn, cần sự phối hợp đồng bộ, lâu dài và có chiều sâu, đặc biệt là trong xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Doanh nghiệp phải chủ động đổi mới

- Theo ông, cần có thêm những chính sách gì để hỗ trợ sản phẩm công nghiệp nông thôn phát triển tương xứng với tiềm năng, không chỉ ở Hà Nội mà trên cả nước?

Ông Trịnh Quốc Đạt:Tôi cho rằng, chính sách lớn đã có, điều quan trọng là tổ chức thực hiện hiệu quả và cụ thể hóa thành các chương trình hành động thiết thực. Cần tăng cường hỗ trợ về xúc tiến thương mại, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.

Ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Bên cạnh đó, cần phát triển đồng đều giữa các địa phương, tránh tình trạng nơi làm tốt, nơi còn mờ nhạt. Mỗi địa phương phải xác định sản phẩm chủ lực, có chiến lược xây dựng thương hiệu và bảo hộ sở hữu trí tuệ rõ ràng.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh liên kết giữa các cơ sở sản xuất với doanh nghiệp phân phối, sàn thương mại điện tử, hệ thống siêu thị… để sản phẩm không chỉ dừng ở hội chợ mà thực sự đi vào đời sống tiêu dùng thường xuyên.

- Theo ông, các cơ sở sản xuất cần thay đổi như thế nào để thích ứng với thị trường hiện nay?

Ông Trịnh Quốc Đạt: Đây là yếu tố then chốt. Dù chính sách hỗ trợ tốt đến đâu, nếu bản thân cơ sở sản xuất không chủ động đổi mới thì cũng khó đạt hiệu quả bền vững.

Thứ nhất, các cơ sở phải nắm bắt xu hướng thị trường, thị hiếu người tiêu dùng. Sản phẩm thủ công mỹ nghệ hay sản phẩm công nghiệp nông thôn nói chung không thể giữ mãi mẫu mã cũ mà cần liên tục sáng tạo, cải tiến để phù hợp với nhu cầu hiện đại.

Thứ hai là vấn đề chất lượng. Muốn giữ chân khách hàng, sản phẩm phải đảm bảo chất lượng ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, thân thiện với môi trường. Đây là yêu cầu ngày càng khắt khe, nhất là khi hướng tới xuất khẩu.

Thứ ba là bài toán giá thành. Nâng cao chất lượng nhưng vẫn phải kiểm soát chi phí để giá cả cạnh tranh. Điều này không hề mâu thuẫn nếu doanh nghiệp chú trọng tiết kiệm nguyên liệu, cải tiến quy trình sản xuất, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất lao động.

Tôi cho rằng, khi các cơ sở sản xuất kết hợp được ba yếu tố: Đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng, tối ưu chi phí, khi đó, sản phẩm công nghiệp nông thôn sẽ có chỗ đứng vững chắc hơn trên thị trường.

- Ông kỳ vọng gì về tương lai của sản phẩm công nghiệp nông thôn Hà Nội?

Ông Trịnh Quốc Đạt: Hà Nội có lợi thế đặc biệt với hệ thống làng nghề phong phú, truyền thống lâu đời và đội ngũ nghệ nhân tài hoa. Nếu biết khai thác đúng hướng, kết hợp giữa truyền thống và công nghệ hiện đại, tôi tin rằng, sản phẩm công nghiệp nông thôn của Thủ đô không chỉ đáp ứng tốt thị trường trong nước mà còn có thể vươn xa ra quốc tế.

Quan trọng là phải kiên trì, có chiến lược dài hạn và sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền, hiệp hội đến từng cơ sở sản xuất. Khi đó, tiềm năng sẽ không chỉ dừng ở “khơi dậy” mà thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững cho kinh tế nông thôn và cho cả Thủ đô.

Xin cảm ơn ông!

Trong bối cảnh đất nước bước vào chặng đường phát triển mới, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành quốc gia đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 vươn lên nhóm nước phát triển, thu nhập cao, yêu cầu đặt ra là đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững. Cùng với đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kể cả trong lĩnh vực công nghiệp nông thôn; từng bước nâng cao năng suất, chất lượng dịch vụ, củng cố năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Nguyễn Hạnh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/cong-nghiep-nong-thon-muon-vuon-xa-phai-chu-dong-doi-moi-445052.html