Công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ là trụ cột vật chất của độc lập

2 giờ trướcBài gốc

Công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ - Trụ cột vật chất của độc lập, tự chủ quốc gia, điểm đột phá trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại là trụ cột vật chất - công nghệ của năng lực tự chủ quốc gia trong bảo vệ Tổ quốc. Đây là bước phát triển mới trong tư duy quốc phòng, an ninh của Đảng, phản ánh nhận thức ngày càng sâu sắc về vai trò quyết định của nền công nghiệp quốc phòng, an ninh đối với việc giữ vững độc lập, chủ quyền và khả năng tự quyết chiến lược của đất nước.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, độc lập, tự chủ quốc gia không chỉ được bảo đảm bằng ý chí chính trị và sức mạnh quân sự thuần túy, mà ngày càng phụ thuộc chặt chẽ vào năng lực tự chủ về kinh tế, khoa học - công nghệ và đặc biệt là công nghiệp quốc phòng, an ninh. Thực tiễn thế giới cho thấy, các quốc gia không làm chủ được công nghiệp quốc phòng thường rơi vào tình trạng phụ thuộc chiến lược, bị chi phối trong hoạch định và triển khai chính sách quốc phòng, an ninh.

Nhận thức sâu sắc quy luật đó, Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, coi đây là trụ cột vật chất - công nghệ của năng lực tự chủ quốc gia trong bảo vệ Tổ quốc. Đây là điểm mới quan trọng, thể hiện bước phát triển về tư duy bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới.

Việc nhấn mạnh yếu tố “đột phá” phản ánh yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực nội sinh, giảm thiểu phụ thuộc vào bên ngoài, chủ động ứng phó với các tình huống an ninh, quốc phòng phức tạp, kéo dài trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột công nghệ ngày càng gay gắt.

Cơ sở lý luận của việc phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định: Sức mạnh quân sự của một quốc gia trước hết bắt nguồn từ trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và nền công nghiệp. V.I. Lênin đặc biệt nhấn mạnh vai trò của công nghiệp trong việc bảo đảm khả năng tự vệ của nhà nước xã hội chủ nghĩa, coi đây là điều kiện vật chất không thể thiếu để giữ vững độc lập dân tộc.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền quốc phòng tự lực, tự cường cũng đặt trọng tâm vào việc phát huy nội lực của đất nước. Người nhiều lần chỉ rõ: Muốn giữ được độc lập thì phải tự mình lo lấy vũ khí, trang bị, không thể trông chờ, ỷ lại vào bên ngoài. Quan điểm này trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt đường lối quốc phòng của Đảng ta.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV kế thừa và phát triển sáng tạo những luận điểm đó, đặt vấn đề công nghiệp quốc phòng, an ninh trong tổng thể chiến lược bảo vệ Tổ quốc và xây dựng năng lực tự chủ quốc gia.

Sản xuất sản phẩm quốc phòng tại Nhà máy Z131 (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng). Ảnh: qdnd.vn

Thực tiễn đặt ra yêu cầu đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh

Thực tiễn thế giới hiện nay cho thấy, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, công nghệ quốc phòng trở thành lĩnh vực cạnh tranh quyết liệt. Các biện pháp cấm vận, hạn chế chuyển giao công nghệ, kiểm soát xuất khẩu vũ khí, trang bị quân sự được sử dụng như công cụ gây sức ép chính trị – chiến lược.

Trong bối cảnh đó, nếu không làm chủ được công nghiệp quốc phòng, an ninh, các quốc gia dễ rơi vào thế bị động, lệ thuộc, thậm chí mất khả năng tự quyết trong bảo vệ an ninh, chủ quyền. Đối với Việt Nam, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa càng đòi hỏi nền công nghiệp quốc phòng, an ninh phải đủ năng lực đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa lực lượng vũ trang và xử lý các thách thức an ninh mới.

Điểm mới trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV về công nghiệp quốc phòng, an ninh

So với các kỳ đại hội trước, Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV có bước phát triển quan trọng khi xác định rõ tính chất đột phá của việc phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh. Không chỉ dừng ở yêu cầu “từng bước hiện đại”, Dự thảo nhấn mạnh phát triển theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, gắn với lưỡng dụng và hiện đại.

Đặc biệt, lần đầu tiên công nghiệp quốc phòng, an ninh được khẳng định rõ là trụ cột vật chất - công nghệ của năng lực tự chủ quốc gia trong bảo vệ Tổ quốc. Cách tiếp cận này thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn, gắn công nghiệp quốc phòng, an ninh với vấn đề cốt lõi của độc lập, tự chủ quốc gia.

Nội hàm “tự chủ, tự lực, tự cường” trong công nghiệp quốc phòng, an ninh

Nhấn mạnh tính “tự chủ, tự lực, tự cường”, nội dung cốt lõi của công nghiệp quốc phòng, an ninh hiện đại. Một điểm mới nổi bật trong Dự thảo Đại hội XIV là việc đưa đầy đủ và nhất quán các yêu cầu tự chủ, tự lực, tự cường vào định hướng phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh. Dự thảo không chỉ dừng lại ở mục tiêu “từng bước hiện đại”, mà xác định rõ yêu cầu làm chủ công nghệ, làm chủ thiết kế, sản xuất và bảo đảm kỹ thuật đối với các loại vũ khí, trang bị chủ yếu.

“Tự chủ” trong công nghiệp quốc phòng, an ninh không đồng nghĩa với khép kín hay tách rời thế giới, mà là làm chủ các công nghệ cốt lõi, chủ động trong thiết kế, sản xuất, sửa chữa, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị, phương tiện kỹ thuật.

“Tự lực, tự cường” thể hiện ở việc phát huy tối đa nội lực của đất nước, xây dựng năng lực sản xuất trong nước, từng bước giảm phụ thuộc vào bên ngoài, bảo đảm khả năng duy trì, phát triển sức mạnh quốc phòng, an ninh trong mọi tình huống, kể cả khi bị tác động, gián đoạn từ bên ngoài.

Điều này thể hiện sự phát triển tư duy bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới, khi tự chủ về công nghiệp quốc phòng trở thành điều kiện tiên quyết để giữ vững độc lập, chủ quyền, bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu lâu dài, liên tục của lực lượng vũ trang.

Tính lưỡng dụng - Điểm nhấn trong tư duy phát triển mới

Một điểm mới có ý nghĩa chiến lược trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV là nhấn mạnh tính lưỡng dụng của công nghiệp quốc phòng, an ninh. Công nghiệp quốc phòng, an ninh không chỉ phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ quân sự, an ninh, mà còn tham gia tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội, chuyển giao công nghệ, nâng cao trình độ khoa học - công nghệ quốc gia.

Phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng lưỡng dụng, hiện đại, gắn với nền kinh tế quốc dân. Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV nhấn mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng lưỡng dụng, vừa phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, vừa tham gia tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội. Đây là điểm bổ sung quan trọng, thể hiện tư duy kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng với kinh tế trong điều kiện mới.

Công nghiệp quốc phòng, an ninh lưỡng dụng cho phép: Tối ưu hóa nguồn lực đầu tư của Nhà nước. Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ. Hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao có sức lan tỏa.

Qua đó, công nghiệp quốc phòng, an ninh không chỉ là “hậu phương kỹ thuật” của lực lượng vũ trang, mà trở thành một động lực quan trọng của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Cách tiếp cận này tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh với phát triển đất nước, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, vừa củng cố tiềm lực quốc phòng trong thời bình.

Công nghiệp quốc phòng, an ninh hiện đại gắn với tự chủ chiến lược

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đặt phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh trong mối quan hệ trực tiếp với tự chủ chiến lược. Khi làm chủ được công nghiệp quốc phòng, an ninh, quốc gia có điều kiện chủ động hơn trong hoạch định và thực thi đường lối quốc phòng, an ninh, không bị lệ thuộc hay bị ép buộc trong các lựa chọn chiến lược.

Kết hợp tự chủ với hội nhập quốc tế có chọn lọc, hiệu quả. Dự thảo Đại hội XIV bổ sung cách tiếp cận linh hoạt, biện chứng giữa tự chủ, tự lực, tự cường với chủ động hội nhập quốc tế trong phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh. Hội nhập được xác định là để: Tranh thủ thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến; nâng cao năng lực nội sinh; phục vụ mục tiêu tự chủ lâu dài. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực bên ngoài, vừa giữ vững nguyên tắc độc lập, tự chủ trong lĩnh vực đặc biệt quan trọng đối với an ninh quốc gia.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, không tham gia liên minh quân sự, không liên kết với bên này để chống bên kia.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Về lý luận, quan điểm coi công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ là trụ cột vật chất - công nghệ của năng lực tự chủ quốc gia đã làm sâu sắc thêm nhận thức về mối quan hệ giữa kinh tế, khoa học - công nghệ và quốc phòng, an ninh trong điều kiện mới.

Về thực tiễn, quan điểm này tạo cơ sở quan trọng để hoạch định chiến lược, quy hoạch, chính sách phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh dài hạn; đồng thời định hướng rõ việc huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực quốc gia một cách hiệu quả, bền vững.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã xác lập một cách rõ ràng và sâu sắc quan điểm: Đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại là trụ cột vật chất - công nghệ của năng lực tự chủ quốc gia trong bảo vệ Tổ quốc. Đây không chỉ là sự bổ sung về nội dung, mà là bước phát triển chiến lược trong tư duy bảo vệ Tổ quốc của Đảng, góp phần bảo đảm vững chắc độc lập, chủ quyền và khả năng tự quyết của Việt Nam trong mọi tình huống.

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/tien-toi-dai-hoi-xiv-cua-dang/niem-tin-ky-vong/cong-nghiep-quoc-phong-an-ninh-tu-chu-la-tru-cot-vat-chat-cua-doc-lap-1020413