Một nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Cancer Cell (Mỹ) của nhóm nghiên cứu do Giáo sư Nicholas D. Huntington tại Viện Nghiên cứu sinh học Monash (Monash Biomedicine Discovery Institute), Đại học Monash, Australia dẫn đầu đã phát hiện cơ chế di truyền có thể tăng cường khả năng tiêu diệt ung thư của hệ miễn dịch.
Nghiên cứu tập trung vào tế bào NK (Natural Killer), thành phần quan trọng của hệ miễn dịch có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào bất thường, trong đó có tế bào ung thư. Trong cơ thể người, yếu tố tăng trưởng IL-15 đóng vai trò kích thích sự hình thành và hoạt động của các tế bào miễn dịch, giúp phát hiện và loại bỏ tế bào ung thư từ giai đoạn sớm.
Tuy nhiên, nhiều loại ung thư có thể phát triển cơ chế né tránh hoặc ức chế hoạt động của tế bào NK, khiến phản ứng miễn dịch suy yếu dù khối u vẫn sản sinh IL-15.
Trong nhiều năm, các nhà khoa học đã thử nghiệm thuốc kích hoạt thụ thể IL-15 nhằm tăng khả năng tấn công khối u. Tuy nhiên, phương pháp này có thể kích hoạt tế bào miễn dịch trên toàn cơ thể, làm tăng nguy cơ độc tính và tác dụng phụ.
Nghiên cứu mới cho thấy một hướng tiếp cận khác, đó là xác định một gene có thể vô hiệu hóa trong tế bào NK, giúp các tế bào này nhạy hơn với IL-15 tự nhiên. Khi gene này “tắt”, tế bào NK phản ứng mạnh ngay cả với lượng IL-15 rất nhỏ.
Kết quả thử nghiệm cho thấy sự thay đổi này giúp tăng hoạt động chống ung thư của tế bào NK và làm chậm sự phát triển của ung thư đại trực tràng trong các mô hình tiền lâm sàng.
Gene được xác định tạo ra một enzyme, mở ra khả năng phát triển thuốc phân tử nhỏ nhắm vào con đường phân tử liên quan. Cách tiếp cận này có thể giúp tăng cường phản ứng miễn dịch chống ung thư chính xác hơn so với việc kích hoạt toàn bộ hệ miễn dịch.
Phương pháp này được cho là đặc biệt hữu ích đối với ung thư đại trực tràng, khi nhiều khối u sản sinh mức IL-15 cao hơn so với mô lành. Việc tăng độ nhạy của tế bào miễn dịch với IL-15 có thể kích hoạt phản ứng mạnh tại vị trí khối u, đồng thời hạn chế tác động đến các cơ quan khỏe mạnh.
Để xác định cơ chế này, nhóm nghiên cứu sử dụng công nghệ sàng lọc gene CRISPR nhằm tìm các gene ảnh hưởng đến phản ứng của tế bào miễn dịch với yếu tố tăng trưởng. Phân tích cho thấy hai gene có thể bị loại bỏ trong liệu pháp tế bào hoặc bị ức chế bằng thuốc phân tử nhỏ, qua đó cải thiện khả năng tiêu diệt ung thư của tế bào NK.
Theo Giáo sư Huntington, chiến lược này cũng có thể kết hợp với các liệu pháp miễn dịch hiện có, như thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch, nhằm tăng cường phản ứng của hệ miễn dịch chống ung thư.
(theo SciTechDaily)
Quang Minh