Từng được kỳ vọng là “lá phổi xanh” của khu vực Tây Nam Hà Nội, dự án Công viên Chu Văn An đến nay vẫn chưa thể thành hình như quy hoạch ban đầu. Thay vào đó, nhiều khu đất trong dự án hiện bị sử dụng tự phát cho các hoạt động kinh doanh dịch vụ, tập kết vật liệu và khai thác mặt bằng tạm thời.
Một góc Dự án Công viên Chu Văn An nhìn từ trên cao.
Theo quy hoạch, Công viên Chu Văn An nằm trên địa bàn xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì trước đây, nay thuộc địa bàn phường Thanh Liệt, Hà Nội. Dự án được định hướng xây dựng thành tổ hợp công viên cây xanh kết hợp khu tưởng niệm nhà giáo, danh nhân Chu Văn An, góp phần cải thiện môi trường sống và tạo không gian công cộng cho khu vực phía Nam Thủ đô.
Năm 2009, Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cùng UBND huyện Thanh Trì (cũ) đã phê duyệt Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu tưởng niệm nhà giáo, danh nhân Chu Văn An kết hợp công viên cây xanh với quy mô khoảng 90ha.
Theo quy hoạch ban đầu, dự án gồm hai phân khu chính. Trong đó, khu tưởng niệm được xây dựng với tượng đài, nhà tưởng niệm, bảo tàng, không gian hội thảo cùng các công trình văn hóa gắn với đình Ngoại và chùa Quang Ân, hướng tới hình thành quần thể văn hóa - lịch sử mang tính biểu tượng.
Phân khu còn lại được quy hoạch thành công viên sinh thái với hồ điều hòa rộng hơn 10ha, hệ thống kênh dẫn nước, đường dạo bộ, cây xanh cảnh quan cùng các khu vui chơi, dịch vụ công cộng phục vụ người dân và du khách.
Đến năm 2016, dự án được điều chỉnh cục bộ quy hoạch, giảm diện tích từ khoảng 90ha xuống còn khoảng 55ha. Theo tiến độ điều chỉnh, công viên dự kiến hoàn thành vào quý I/2020, đồng thời các tuyến đường BT bao quanh dự án cũng sẽ được bàn giao cho thành phố.
Tuy nhiên, ghi nhận thực tế đến năm 2026 cho thấy phần lớn diện tích dự án vẫn chưa được triển khai đồng bộ. Một số hạng mục như tường bao, đường nội bộ đã được xây dựng nhưng nhiều vị trí xuất hiện dấu hiệu xuống cấp. Bên trong dự án, không ít khu đất bị bỏ hoang, cỏ dại mọc um tùm, xen lẫn rác thải sinh hoạt và phế thải xây dựng.
Đáng chú ý, nhiều diện tích đất trong dự án hiện bị tận dụng để khai thác kinh doanh dịch vụ. Dọc các tuyến đường nội khu xuất hiện hàng loạt sân bóng đá, sân cầu lông, sân pickleball hoạt động nhộn nhịp. Nhiều khu đất được quây tôn, dựng khung thép để làm bãi xe, nhà xưởng, kho chứa vật liệu hoặc điểm kinh doanh cây cảnh.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, tại khu vực dự án hiện tồn tại nhiều cụm sân bóng như Huyền Anh, Minh Đức, Akka, Alpha, Thành Dũng, Ngọc Minh, Đại Nam… với quy mô từ vài sân đến hàng chục nghìn mét vuông mặt bằng.
Sân bóng Huyền Anh nằm trên đường Phạm Tu.
Giá cho thuê sân bóng dao động khoảng 900.000 - 1 triệu đồng/trận, mỗi trận kéo dài 1 tiếng 30 phút. Một số chủ cơ sở sở hữu từ 4 - 8 sân bóng. Riêng cụm sân bóng Ngọc Minh hiện có tới 8 sân hoạt động thường xuyên vào khung giờ cao điểm từ 17h đến 22h.
Theo ước tính, với tần suất khai thác liên tục trong buổi tối, riêng tiền cho thuê sân có thể mang lại doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi ngày, chưa kể các nguồn thu từ trông giữ phương tiện, bán đồ uống và cho thuê dụng cụ thể thao.
Chủ sân bóng Ngọc Minh sở hữu đến 8 sân, mỗi tối thu về hàng chục triệu đồng từ việc cho thuê sân bãi và dịch vụ trông, giữ xe...
Không chỉ sân bóng đá, khu vực này còn xuất hiện nhiều sân pickleball như sân 68 Phạm Tu, sân 289 Phạm Tu với giá thuê từ 150.000 - 200.000 đồng/giờ tùy loại sân có mái che hay ngoài trời.
Sân pickleball 68 Phạm Tu.
Ngoài ra, trong phạm vi dự án còn tồn tại hàng loạt showroom ô tô, xưởng cắt đá, nhà xưởng sản xuất, hồ câu dịch vụ, điểm kinh doanh hoa lan, cây cảnh… Một số khu đất thậm chí bị san lấp bằng trạc thải và vật liệu xây dựng để tạo mặt bằng phục vụ kinh doanh.
Theo phản ánh của người dân địa phương, phần lớn quỹ đất quanh khu vực hiện đều nằm trong quy hoạch dự án nên diện tích có thể khai thác ngày càng hạn chế. Trước đây, nhiều hộ tận dụng đất ao, đất ruộng hoặc khu đất bỏ hoang để mở sân thể thao, quán nước hoặc cho thuê mặt bằng.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, sau một số vụ cháy xảy ra trong khu vực, nhiều cơ sở không đủ điều kiện cấp điện phải sử dụng máy phát để duy trì hoạt động kinh doanh.
“Các khu đất rộng gần như đều đã nằm trong dự án, giờ chỉ còn một số ao cá hoặc đất xen kẹt phía trong. Giá thuê mặt bằng cũng tăng lên gấp hai đến ba lần so với trước”, một người dân cho biết.
Theo người này, trước đây từng có tình trạng cá nhân (tên Việt – PV) đứng ra đấu thầu đất ao, đất ruộng của người dân để cho thuê lại làm sân bóng, khu cây cảnh hoặc dịch vụ giải trí. Tuy nhiên, khi quỹ đất ngày càng thu hẹp, việc tìm mặt bằng mới cũng trở nên khó khăn hơn.
Hồ câu Đài Quang Huy nằm trong khuôn viên dự án Chu Văn An.
Được biết, hồi tháng 3/2026, theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt, Khu tưởng niệm giai đoạn I tiếp tục được định hướng gồm khu trung tâm đặt tượng đài Danh nhân Chu Văn An, nhà tưởng niệm, quảng trường cộng đồng cùng hệ thống công trình văn hóa; đồng thời phát triển công viên cây xanh kết hợp hồ điều hòa, đường dạo bộ và các tiện ích công cộng.
Nhan nhản các bãi phế thải, dịch vụ cây cảnh, trông giữ ô tô và san lấp trạc thải làm mặt bằng kinh doanh.
Dù vậy, sau gần một thập kỷ kể từ thời điểm điều chỉnh quy hoạch và nhiều lần lỡ hẹn tiến độ, khu đất từng được kỳ vọng trở thành công viên sinh thái trọng điểm phía Nam Hà Nội hiện vẫn trong tình trạng nham nhở, khai thác tạm bợ và chưa phát huy được giá trị theo mục tiêu quy hoạch ban đầu.
Mời quý độc giả xem video: Công viên Chu Văn An dang dở, "đất vàng" thu bộn tiền từ sân bóng, sân pickeball. Video do PV Báo Tri thức và Cuộc sống thực hiện.
Huy Trung
Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/cong-vien-chu-van-an-dang-do-dat-vang-hai-ra-tien-tu-san-bong-pickleball-post1615978.html