Cuộc khủng hoảng giá năng lượng do xung đột Trung Đông đang trở thành chất xúc tác thúc đẩy nhu cầu xe điện toàn cầu, mở ra cơ hội tăng tốc xuất khẩu cho các thương hiệu Trung Quốc như BYD và Geely.
Theo chia sẻ của ông Yale Zhang, Giám đốc điều hành tại Automotive Foresight ở Thượng Hải, giá xăng dầu tăng cao, thậm chí thiếu hụt nguồn cung tại một số quốc gia, sẽ đẩy nhanh tốc độ xuất khẩu xe điện của Trung Quốc. “Cuộc khủng hoảng lần này tạo ra cơ hội mang tính lịch sử cho ngành xe điện Trung Quốc, tương tự như cú sốc dầu những năm 1970 đã mở đường cho xe tiết kiệm nhiên liệu của Nhật Bản”, ông cho biết.
Đáng chú ý, các hãng xe lớn của Trung Quốc như BYD và Geely đang chuyển trọng tâm sang thị trường quốc tế thay tiếp tục lao vào cuộc chiến giá cả khốc liệt trong nước, đặc biệt là khi quy định siết chặt hơn và các ưu đãi của chính phủ giảm dần.
Động lực này xuất hiện trong bối cảnh các hãng xe lớn như BYD và Geely chuyển trọng tâm sang thị trường quốc tế, thay vì tiếp tục lao vào cuộc chiến giá trong nước, khi quy định siết chặt hơn và các ưu đãi từ chính phủ giảm dần.
BYD gần đây cho biết doanh số mục tiêu ở nước ngoài có thể đạt 1,5 triệu xe trong năm nay, tăng so với dự báo 1,3 triệu xe đưa ra hồi tháng 1. Năm 2025, hãng đã bán được 1,05 triệu xe tại thị trường quốc tế.
Nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới này ghi nhận doanh số nước ngoài tăng 50% so với cùng kỳ, vượt 201.000 xe trong hai tháng đầu năm, dù nhu cầu trong nước suy yếu khiến tổng doanh số giảm khoảng 36% xuống còn 400.241 xe trong cùng giai đoạn.
Trong khi đó, Geely, tập đoàn do ông Li Shufu, chủ sở hữu Volvo Cars, kiểm soát, đặt mục tiêu bán 640.000 xe chạy xăng và xe điện ở nước ngoài trong năm nay. Giám đốc điều hành Jerry Gan Jiayue tiết lộ công ty đang hướng tới mục tiêu cao hơn là 750.000 xe, tăng 78% so với năm trước.
“Chúng tôi đặt mục tiêu trở thành số 1 tại Malaysia và nằm trong top 3 tại ASEAN”, ông Gan nhấn mạnh.
Leapmotor, start-up xe điện bán chạy nhất Trung Quốc hiện nay, đặt mục tiêu bán tới 150.000 xe ở nước ngoài trong năm nay, tăng 123% so với cùng kỳ. Năm ngoái, doanh số quốc tế của hãng tăng gần 400% lên 67.052 xe, nhờ hợp tác với tập đoàn ô tô châu Âu Stellantis.
Các hãng nhỏ hơn cũng đang tăng tốc xuất khẩu. Xpeng đặt mục tiêu tăng gấp đôi doanh số quốc tế trong năm nay và tung ra ít nhất 4 mẫu xe mới tại thị trường nước ngoài.
Theo Joel Ying, chuyên gia phân tích ô tô tại ngân hàng đầu tư Nhật Bản Nomura, đơn hàng xe năng lượng mới (NEV) của Trung Quốc đang tăng lên khi nhiều lượng khách đến các đại lý xe điện cả trong và ngoài nước.
“Ngay cả khi chưa có sự gia tăng giá nhiên liệu, mục tiêu của BYD và Geely đã khá thận trọng. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng, họ hoàn toàn có khả năng vượt mục tiêu xuất khẩu trong năm 2026”, ông Ying nhận định.
Trung Quốc hiện thống trị thị trường xuất khẩu xe điện toàn cầu, chiếm khoảng 40% với gần 1,25 triệu xe được xuất khẩu trong năm 2024, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA)
Sau khi nâng gấp đôi lượng xuất khẩu trong năm 2025, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với khoảng 583.000 xe NEV xuất khẩu trong hai tháng đầu năm nay, tăng 110% so với cùng kỳ, theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc.
Các ngân hàng đầu tư dự báo giá dầu sẽ tiếp tục ở mức cao trong năm nay. Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu Brent trung bình thêm 10% lên 85 USD/thùng, trong khi UBS tăng dự báo thêm 16% lên 72 USD/thùng.
Ngay cả khi chiến tranh kết thúc, giá dầu cũng khó quay về mức trước xung đột, theo ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế tại Economist Intelligence Unit. Ông cho rằng giá dầu sẽ diễn biến theo mô hình “tên lửa và lông vũ”, tức tăng nhanh nhưng giảm chậm.
Điều này sẽ tạo động lực dài hạn cho ngành xe điện Trung Quốc, đặc biệt tại các thị trường trọng điểm như Đông Nam Á, Mỹ Latin và Trung Đông.
HSBC Global Investment Research cũng nhận định xung đột Trung Đông và cú sốc giá năng lượng có thể thúc đẩy việc áp dụng xe điện tại châu Á.
“Giá dầu tăng là yếu tố hỗ trợ rõ ràng cho việc phổ cập xe điện và lưu trữ năng lượng, ngay cả khi phản ứng của nhu cầu không diễn ra ngay lập tức”, nhóm phân tích do ông Ding Yuqian dẫn đầu cho biết trong báo cáo ngày 24/3. Họ nhấn mạnh Trung Quốc đang ở vị thế tốt nhất để nắm bắt đà dịch chuyển nhu cầu toàn cầu nhờ lợi thế về công nghệ, chi phí và hệ sinh thái toàn diện.
Duy Anh