Cú sốc nguồn cung ở châu Á sắp lan sang Mỹ

5 giờ trướcBài gốc

Các trạm xăng đang phải phân bổ nhiên liệu. Bệnh viện thiếu vật tư y tế. Người dân tích trữ túi nhựa, trong khi các nhà máy thiếu bao bì. Tất cả những điều đó đang diễn ra ở châu Á hiện nay và điều này có thể trở thành vấn đề đối với Mỹ vì khoảng một nửa hàng hóa người Mỹ mua được nhập từ châu Á.

Nếu các nhà máy châu Á đang thiếu nguồn cung, thì Mỹ cũng cần chuẩn bị sẵn sàng, dù tình trạng thiếu hàng hóa sẽ chưa xảy ra ngay lúc này, chưa ở quy mô rộng hoặc mức độ chưa nghiêm trọng. Tuy nhiên, eo biển Hormuz càng bị phong tỏa lâu, Mỹ sẽ càng khó tránh khỏi những vấn đề đang tích tụ ở các khu vực khác.

Mỹ bị ảnh hưởng nhiều hơn dự báo

Một trạm xăng ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Các dấu hiệu cảnh báo đang xuất hiện. Cuộc chiến với Iran đã đe dọa nguồn cung toàn cầu về nhôm, nhựa và cao su. Trung Đông vận chuyển khoảng 25% nguồn cung polypropylene và 20% polyethylene toàn cầu – hai loại nhựa được sử dụng phổ biến nhất. Khu vực này cũng chiếm khoảng một phần tư nguồn lưu huỳnh và 15% phân bón toàn cầu.

Bà Angie Gildea, trưởng bộ phận dầu khí toàn cầu của KPMG, nhận định: “Người ta thường nói nhiều về dầu thô và tác động tới diesel và xăng, nhưng nguyên liệu đầu vào và hóa dầu cũng đang thiếu”.

Theo ông Stephen Brown, nhà kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ tại Capital Economics, một số nhà sản xuất hóa dầu lớn, bao gồm Yeochun của Hàn Quốc và PCS tại Singapore, đã tuyên bố “bất khả kháng”. Điều đó có nghĩa là họ không thể thực hiện các cam kết với khách hàng.

Các doanh nghiệp khác cũng đang cạn dần vật liệu bao bì nhựa cho sản phẩm. Ngày 21/4, một hãng sản xuất bao cao su cho biết giá sẽ tăng mạnh vì không tiếp cận được nguyên liệu sản xuất.

Chỉ báo thiếu hụt nguồn cung của các công ty trong chỉ số S&P 500 (một thước đo quan trọng về tình trạng hạn chế nguồn cung) đã tăng mạnh trong những tuần gần đây, lần đầu vượt mức trung bình dài hạn trong ba năm.

Ông Ross Mayfield, chiến lược gia đầu tư tại Baird, bình luận: “Mỹ đang phụ thuộc nhiều hơn chúng ta tưởng”.

Không giống như thuế quan, cuộc chiến với Iran đã khiến nhiều doanh nghiệp bất ngờ và không có thời gian chuẩn bị, đặc biệt là những công ty phụ thuộc lớn vào hàng hóa châu Á. Ông Mayfield nói: “Thuế quan do chính quyền áp đặt và chính quyền cũng có thể rút lại. Nhưng rút Mỹ ra khỏi cuộc chiến này một cách trọn vẹn thì khó hơn nhiều”.

Các vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran liên tục gián đoạn, cho thấy chưa có dấu hiệu eo biển Hormuz sẽ mở cửa. Kpler dự báo lượng dầu bị mất do eo biển Hormuz đóng cửa sẽ lên tới 700 triệu thùng vào cuối tháng 4.

Lượng dầu thiếu này có thể gây thiếu hàng hóa tại Mỹ trong thời gian tới. Ví dụ, thiếu nhiên liệu ở châu Á có thể khiến công nhân không thể đi làm, làm chậm sản xuất hàng xuất khẩu.

Theo ông Brown, tình trạng thiếu nguồn cung có thể chưa đạt mức như thời kỳ đại dịch. Tuy nhiên, thời gian đang cạn dần. Ngành dầu khí dự báo nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng đến mùa hè, có thể thiếu nhiều loại hàng hóa.

Về phần mình, ông Mayfield nhấn mạnh: “Thời gian là yếu tố quyết định lúc này”.

Vì sao Mỹ chưa thiếu hàng hóa ngay?

Người tiêu dùng mua sắm tại siêu thị ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Nền kinh tế Mỹ đang chịu áp lực từ cuộc chiến ở Trung Đông, chủ yếu thể hiện qua giá dầu và khí đốt tăng. Tuy nhiên, chỉ khoảng 7% lượng nhập khẩu năng lượng của Mỹ đi qua eo biển Hormuz. Mỹ tự sản xuất phần lớn năng lượng trong nước.

Ông Nathan Sheets, nhà kinh tế trưởng toàn cầu tại Citigroup, nhận định: “Do đó, vấn đề của Mỹ chủ yếu là về giá cả chứ không phải khả năng cung ứng”.

Các lô hàng năng lượng gần nhất từ Trung Đông trước khi xảy ra chiến sự vừa mới đến châu Á, vì vậy cần thời gian để tình trạng thiếu hàng hóa trở nên đủ nghiêm trọng khiến các nhà máy phải điều chỉnh sản xuất.

Ông Brown cho rằng rất khó xác định chính xác eo biểu Hormuz đóng cửa bao lâu thì mới gây thiếu hàng hóa tại Mỹ. Nhựa và đặc biệt là nhôm không được dự trữ với số lượng lớn.

Tuy vậy, ông dự đoán có thể mất khoảng ba tháng thì tình trạng thiếu nhựa sẽ lan rộng toàn cầu và khoảng bốn tháng để các hãng ô tô phải cắt giảm sản xuất do thiếu nhôm.

Các công ty đã củng cố và đa dạng hóa chuỗi cung ứng sau đại dịch và trong các chiến dịch thuế quan gần đây của ông Trump, giúp giảm bớt tác động gián đoạn đối với các nhà nhập khẩu Mỹ.

Ngoài ra, thương mại toàn cầu đang ở trạng thái tương đối tốt ngay trước khi xảy ra chiến sự: thuế quan của Mỹ giảm sau khi Tòa án Tối cao bác phần lớn các mức thuế nhập khẩu của ông Trump. Xuất khẩu toàn cầu tăng nhẹ trong tháng 2 và dữ liệu đầu tháng 3 cũng khá ổn định.

Tuy nhiên, điều đó có thể thay đổi. “Rõ ràng có rất nhiều rủi ro nếu eo biển Hormuz không được mở lại một cách phù hợp”, ông Brown nói.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/cu-soc-nguon-cung-o-chau-a-sap-lan-sang-my-20260424164027385.htm