1. Cá chép giấy: "Phương tiện" truyền thống và chuẩn mực
Nếu bạn nghĩ rằng chỉ có cá thật mới đưa được ông Công, ông Táo về trời thì đó là một quan niệm chưa đầy đủ.
Trong tác phẩm kinh điển "Việt Nam phong tục", nhà nghiên cứu Phan Kế Bính đã ghi nhận việc sử dụng cá chép giấy trong bộ mã là một phần không thể thiếu của nghi lễ.
Sau khi dâng cúng, cá giấy được hóa (đốt) cùng bộ mũ áo. Theo quan niệm dân gian, lửa và khói sẽ chuyển hóa vật chất thành năng lượng tâm linh, giúp phương tiện "về trời" nhanh nhất.
2. Xôi gấc cá chép: Sự lên ngôi của "lễ vật thực phẩm"
Năm 2026, xu hướng cúng đồ ăn tạo hình đang trở nên cực kỳ phổ biến. Những đĩa xôi gấc đỏ au, được ép khuôn hình cá chép tỉ mỉ không chỉ làm mâm cỗ trông rực rỡ, sang trọng mà còn thể hiện sự khéo léo của gia chủ. Đây là lựa chọn vừa thành kính, vừa tránh lãng phí và bảo vệ môi trường.
Những năm gần đây việc cúng cá chép làm từ xôi khá phổ biến. Ảnh: Internet.
3. Bánh và thạch rau câu cá chép 3D
Với những gia đình bận rộn, các loại bánh hình cá chép được làm sẵn là giải pháp hoàn hảo. Với màu sắc vàng óng hoặc đỏ rực, những chú cá chép bằng thạch hay bánh mang lại cảm giác thanh khiết, nhẹ nhàng cho gian thờ.
4. Cá chép gốm sứ: "Vật phẩm chiêu tài" bền vững
Một xu hướng mới là đặt 3 biểu tượng cá chép bằng gốm sứ cao cấp trên mâm cúng. Sau ngày 23 tháng Chạp, gia chủ có thể đặt những tượng cá này vào bể cá hoặc bát nước minh đường tụ thủy để cầu tài lộc cho cả năm.
Nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh trong bộ sách "Nếp cũ" đã viết: "Lòng thành của người cúng là quan trọng nhất. Cá chép chỉ là phương tiện biểu trưng".
Vì vậy, thay vì mệt mỏi chen chúc hay đứng trên cầu cao ném túi nilon xuống sông hồ, việc chọn một bộ cá giấy đẹp hoặc một đĩa xôi cá chép trang trọng ngay tại nhà sẽ giúp tâm hồn bạn thanh tịnh và ý nghĩa ngày Tết thêm trọn vẹn.
T.Sơn