Cuộc chiến băng đảng vượt đại dương: Bài 1: Coconut Cartel quyết đấu Alameddine

2 giờ trướcBài gốc

Thoạt nhìn, đây là một vụ thanh toán giữa các băng nhóm tội phạm xảy ra trên địa bàn TP.HCM. Nhưng theo hướng điều tra ban đầu, những phát súng đêm đó thực chất bắt nguồn từ cuộc đối đầu kéo dài cách Việt Nam hàng nghìn cây số, tại vùng Tây Sydney (Australia). Vụ nổ súng ở Sài Gòn được cho là mắt xích mới nhất trong cuộc xung đột giữa mạng lưới tội phạm lâu đời Alameddine và tổ chức mới nổi mang tên Coconut Cartel - hai nhóm đang có nhiều mâu thuẫn trong hoạt động tội phạm xuyên quốc gia.

Từ đồng minh thành kẻ thù

Để hiểu Coconut Cartel là gì, cần bắt đầu từ vùng Tây Sydney (Australia) - nơi trải dài qua các khu ngoại ô như Merrylands, Auburn, Bankstown, Greenacre hay Campsie. Đây từ lâu là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng nhập cư Trung Đông, Đông Nam Á và các đảo Thái Bình Dương, đồng thời cũng là địa bàn hoạt động của nhiều tổ chức tội phạm có tổ chức lớn tại Australia.

Trong hơn một thập niên, Alameddine được xem là một trong những băng nhóm tội phạm đáng sợ nhất Sydney. Tổ chức này hình thành từ gia tộc Alameddine có gốc Trung Đông, với "đại bản doanh" đặt tại Merrylands. Nhóm mở rộng ảnh hưởng thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, tống tiền và nhiều vụ bạo lực nhằm vào đối thủ.

Theo cảnh sát Australia, vào thời kỳ đỉnh điểm, mạng lưới này thu lợi khoảng 1 triệu đô la Australia mỗi tuần, tương đương hơn 50 triệu đô la mỗi năm, chủ yếu từ hoạt động mua bán methamphetamine, cocaine và heroin. Trong bối cảnh thị trường ma túy bất hợp pháp tại Sydney được ước tính trị giá tới 6 tỷ đô la Australia mỗi năm, Alameddine từng được xem là "ông trùm" của thị trường này.

Những năm đầu thập niên 2020, thế giới ngầm Sydney rơi vào giai đoạn thanh trừng đẫm máu. Alameddine liên tục đối đầu với gia tộc Hamzy - hạt nhân của tổ chức Brothers for Life - trong hàng loạt vụ nổ súng, phóng hỏa và ám sát kéo dài nhiều năm.

Một cuộc truy quét tội phạm có tổ chức của cảnh sát New South Wales. Ảnh: NZ Herald

Khi sức ép từ lực lượng đặc nhiệm cảnh sát ngày càng gia tăng, nội bộ Alameddine bắt đầu rạn nứt. Một số thành viên cùng cộng sự thân cận tách ra thành lập băng nhóm mới mang tên Coconut Cartel - cái tên được cho là gắn với nguồn gốc đảo Thái Bình Dương của nhiều thành viên chủ chốt.

Cảnh sát bang New South Wales mô tả Coconut Cartel là tổ chức tội phạm bạo lực hoạt động theo kiểu "đâm thuê chém mướn". Thành phần cốt lõi là các thanh niên gốc Samoa, Tonga và nhiều đảo quốc Thái Bình Dương khác, sinh ra hoặc lớn lên tại Australia. Nhiều người từng là "tay súng" hoặc đàn em trong mạng lưới Alameddine trước khi chuyển sang phe đối địch.

Từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2026, cuộc chiến giữa Coconut Cartel và mạng lưới Alameddine leo thang khắp vùng ngoại ô Sydney. Hàng loạt vụ nổ súng xảy ra tại Greenacre, Bankstown, Guildford và nhiều khu vực khác. Nhiều phương tiện bị phóng hỏa giữa đường phố, cùng các vụ ám sát nhắm vào những người có liên hệ với hai phe. Trên mạng xã hội và các kênh chuyên theo dõi thế giới ngầm, nhiều video ghi lại cảnh tấn công cũng được lan truyền rộng rãi.

Một trong những vụ việc gây chấn động nhất xảy ra vào tháng 02/2026, khi cựu ngôi sao bóng bầu dục NRL Matt Utai bị bắn trước cửa nhà tại Greenacre vào lúc sáng sớm, khi ông chuẩn bị đi làm. Matt Utai từng nổi tiếng với hai bàn thắng trong trận chung kết NRL năm 2004 cho CLB Canterbury Bulldogs.

Hiện trường một vụ bắn nhau của băng đảng Alameddine và Hamzy ở Sydney hồi năm 2020. Ảnh: EPA

Cảnh sát xác định Matt Utai không liên quan đến hoạt động tội phạm, song con trai ông là Iziah Utai bị nghi có liên hệ với Coconut Cartel. Giới điều tra nhận định hung thủ có thể đã nhắm nhầm mục tiêu hoặc cố tình gây sức ép thông qua người thân.

Sau vụ việc, Cảnh sát bang New South Wales thành lập một lực lượng đặc nhiệm với hơn 100 điều tra viên chuyên tập trung triệt phá Coconut Cartel. Đây được xem là một trong những chiến dịch quy mô lớn nhất của lực lượng thực thi pháp luật Australia nhằm vào một tổ chức tội phạm mới nổi trong những năm gần đây.

Cuộc chiến "điều khiển từ xa"

Một trong những yếu tố khiến cuộc chiến giữa Alameddine và Coconut Cartel trở nên phức tạp hơn là việc nhiều thủ lĩnh tội phạm cấp cao rời Australia để tránh sự truy bắt của cơ quan chức năng nhưng vẫn tiếp tục điều hành hoạt động thông qua các ứng dụng nhắn tin mã hóa.

Rafat Alameddine - thủ lĩnh của gia tộc Alameddine - được cho là đã bỏ sang Lebanon từ cuối năm 2022 khi sức ép từ cảnh sát Australia ngày càng gia tăng. Dù ở nước ngoài, nhân vật này bị nghi vấn tiếp tục chỉ đạo mạng lưới tội phạm thông qua các kênh liên lạc bảo mật. Ngoài Lebanon, nhiều nhân vật cấp cao khác trong thế giới ngầm Sydney cũng từng ẩn náu tại Thổ Nhĩ Kỳ, UAE, thậm chí Belize ở Trung Mỹ để tránh truy bắt.

Phía Coconut Cartel cũng có xu hướng tương tự. Một số nhân vật cầm đầu được cho là đã dịch chuyển hoạt động sang khu vực Đông Nam Á nhưng vẫn duy trì khả năng điều phối đàn em từ xa.

Theo chuyên gia tội phạm học Australia Mark Lauchs, cuộc đối đầu giữa Alameddine và Coconut Cartel phản ánh mô hình quen thuộc trong lịch sử tội phạm có tổ chức: các băng nhóm liên tục tách ra, thanh trừng lẫn nhau để giành quyền kiểm soát thị trường phi pháp. Ông nhận định: "Những gì người ta thường thấy trong phim về các băng đảng thực tế đều đang diễn ra ngoài đời".

Cảnh sát New South Wales đã thành lập Đội đặc nhiệm chuyên nhắm vào Coconut Cartel. Các vụ bố ráp đã bắt giữ 18 thành viên băng đảng này. Ảnh: NSW Police

Điều giới chức Australia lo ngại nhất hiện nay là tính chất "toàn cầu hóa" của cuộc chiến này. Khi các thủ lĩnh ngồi ở nước ngoài nhưng vẫn có thể ra lệnh cho đàn em trong nước hoặc thuê các nhóm tội phạm ở quốc gia khác thực hiện hành vi thanh toán, điều đó cho thấy cuộc chiến giang hồ tại Sydney không còn giới hạn trong phạm vi Australia mà đã lan rộng ra nhiều quốc gia khác.

Sức tồn tại dai dẳng của Coconut Cartel được cho là xuất phát từ cấu trúc tổ chức đặc biệt. Khác với mô hình phân cấp kiểu "kim tự tháp" của các băng nhóm truyền thống, Coconut Cartel hoạt động theo dạng phi tập trung, linh hoạt hơn nên rất khó bị triệt phá hoàn toàn. Khi một mắt xích bị bắt giữ, các nhóm còn lại vẫn có thể tiếp tục hoạt động.

Một đặc điểm khác của tổ chức này là xu hướng công khai hoạt động trên mạng xã hội. Nhiều thành viên thường đăng tải video khiêu khích đối thủ, thậm chí ghi lại các vụ tấn công nhằm mục đích thị uy và tuyên truyền trong thế giới ngầm.

Theo giới phân tích, nguồn lợi nhuận khổng lồ từ thị trường ma túy trị giá khoảng 6 tỷ đô la Australia mỗi năm tại Sydney là nguyên nhân khiến các cuộc thanh trừng giữa các băng nhóm khó chấm dứt. Mỗi khi một tổ chức suy yếu hoặc bị triệt phá, khoảng trống quyền lực lập tức bị nhóm khác tìm cách lấp đầy.

Ngoài ra, Coconut Cartel còn bị cho là sử dụng mạng lưới tuyển mộ mang tính quốc tế. Khi cần người thực hiện các phi vụ bạo lực, tổ chức này sẵn sàng tuyển người từ nước ngoài. Trong vụ nổ súng tại TP.HCM, hai nghi phạm được xác định là người Samoa. Giới điều tra nhận định những thanh niên xuất thân khó khăn tại các quốc đảo Thái Bình Dương có thể dễ dàng bị lôi kéo bởi các khoản tiền lớn mà không lường hết hậu quả pháp lý.

Sau vụ nổ súng nhằm vào cựu cầu thủ Matt Utai cùng hàng loạt vụ tấn công khác, Cảnh sát bang New South Wales đã thành lập lực lượng đặc nhiệm chuyên truy quét Coconut Cartel. Chỉ trong vài tuần, nhiều thành viên bị bắt giữ, cùng số lượng lớn súng, ma túy và tiền mặt bị thu giữ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều đó chưa đủ để chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến giữa các băng nhóm, bởi mỗi đợt truy quét thường kéo theo những hành động trả đũa mới.

Vụ nổ súng tại TP.HCM cho thấy cuộc chiến giang hồ tại Sydney không còn là vấn đề nội bộ của Australia. Khi các thủ lĩnh điều hành mạng lưới từ nước ngoài, sát thủ được tuyển mộ xuyên quốc gia và mệnh lệnh được truyền qua các ứng dụng mã hóa, ranh giới địa lý gần như không còn là rào cản đối với tội phạm có tổ chức.

Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác phối hợp quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, bất kỳ quốc gia nào cũng có thể trở thành địa bàn hoạt động hoặc điểm trung chuyển của các tổ chức tội phạm nếu thiếu sự cảnh giác và cơ chế hợp tác hiệu quả giữa các lực lượng thực thi pháp luật.

(Còn tiếp...)

TÂN CHÂU - ĐĂNG HÒA

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/quoc-te/bai-1-coconut-cartel-quyet-dau-alameddine_193396.html