Hôm 19/2, những người ủng hộ đã tập trung biểu tình quanh Tòa án Quận Trung tâm Seoul, yêu cầu tuyên trắng án cho cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol ngay trước thềm phán quyết sơ thẩm về cáo buộc nội loạn. Ảnh: Koreatimes
Đây là phán quyết pháp lý lịch sử, liên quan đến cuộc khủng hoảng chính trị chấn động quốc gia này bắt đầu từ 3/12/2024.
Theo tờ Koreatimes, Tòa án Quận Trung tâm Seoul đã công bố quyết định, khẳng định việc ban bố thiết quân luật và điều động binh sĩ đến Quốc hội của ông Yoon đã cấu thành tội “chủ mưu gây nội loạn” - một tội danh rất nghiêm trọng, không có bất cứ ai được quyền miễn trừ, bao gồm cả Tổng thống đương nhiệm. Khung hình phạt dành cho tội danh này chỉ có 3 mức: tử hình, khổ sai chung thân và tù chung thân.
Thẩm phán Jee Gwi Yeon kết luận ông Yoon phạm tội nội loạn dựa trên chuỗi hành động: huy động quân đội và cảnh sát nhằm chiếm quyền kiểm soát Quốc hội (khi đó do phe đối lập nắm giữ), bắt giữ các chính trị gia và duy trì tình trạng thiết quân luật bất hợp pháp trong một khoảng thời gian.
Trái ngược với các cáo buộc từ phía công tố, ông Yoon kiên quyết phủ nhận mọi tội danh. Cựu lãnh đạo này lập luận rằng việc thiết lập tình trạng thiết quân luật là một biện pháp mang tính sống còn nhằm loại bỏ các "thế lực phản quốc" và bảo vệ an ninh quốc gia.
Tòa nhận định rằng việc tuyên bố thiết quân luật, nỗ lực phong tỏa Quốc hội và ban hành sắc lệnh thiết quân luật của ông Yoon là hành vi nội loạn nhằm mục đích phá hoại trật tự hiến pháp.
Tòa án cho biết dù các yếu tố cấu thành tội phạm đã được làm rõ, Hội đồng xét xử vẫn cân nhắc kỹ lưỡng nhiều tình tiết liên quan trước khi đưa ra phán quyết cuối cùng: tuyên phạt cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol mức án tù chung thân.
Tháng 1/2025, các điều tra viên đã bắt giữ ông Yoon ngay tại dinh tổng thống sau nhiều ngày đối đầu căng thẳng với Cơ quan An ninh. Tháng trước, cựu lãnh đạo này cũng đã phải nhận bản án 5 năm tù về tội cản trở công lý do ngăn chặn lực lượng chức năng vào khu dinh thự thực thi lệnh bắt. Hiện các luật sư của ông Yoon đã nộp đơn kháng cáo đối với phán quyết này.
Vụ án được xem là phép thử lịch sử cho ranh giới giữa quyền khẩn cấp của Tổng thống và các giới hạn hiến pháp. Tiền lệ gần nhất là vào năm 1996, khi cựu Tổng thống Chun Doo-hwan bị tuyên án tử hình trong phiên sơ thẩm với cáo buộc nội loạn liên quan đến cuộc đàn áp tại Gwangju năm 1980. Ông Chun sau đó được giảm xuống chung thân và nhận lệnh ân xá vào năm 1997.
Minh Anh