Đất đá từ trên ngọn đồi đổ xuống làm căn nhà ông Nguyễn Văn Linh (xóm 1, thôn Xuân Hòa, Đà Nẵng) bị hư hỏng nghiêm trọng.
Nỗ lực tìm đất lành cho người dân
Theo đó, việc khẩn trương hoàn thiện các khu tái định cư (TĐC) để di dời 77 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm là nhiệm vụ cấp bách, nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản cho nhân dân.
Chủ tịch UBND xã Đông Giang, ông Coor Le, không giấu nổi sự lo lắng khi mô tả về thực trạng tại thôn A Điêu. Trên ngọn đồi nơi 61 hộ dân đang sinh sống, những vết nứt đất dài từ 200 - 500m xuất hiện như những vết sẹo khổng lồ xẻ dọc sườn núi. Đáng ngại hơn, các vết nứt này không có dấu hiệu dừng lại mà liên tục mở rộng sau mỗi trận mưa.
Kết cấu đất yếu, độ dốc lớn cộng với tình trạng ngấm nước lâu ngày đã khiến nền đất mất ổn định nghiêm trọng. Một kịch bản về một vụ sạt lở quy mô lớn, kéo sập toàn bộ sườn đồi là điều hoàn toàn có thể xảy ra nếu có mưa lớn kéo dài. Khi đó, 61 hộ dân phía dưới sẽ phải đối mặt với hiểm họa khôn lường.
Tương tự, tại xóm 1 (thôn Xuân Hòa), xã Quế Phước, 17 hộ dân với 45 nhân khẩu cũng đang sống trong cảnh lo âu. Dưới chân ngọn đồi có độ dốc lên tới 45 độ, một vết nứt dài 50m, rộng tới 2m và sâu 2,5m đã hình thành trên đỉnh đồi.
Bà Tào Thị Tố Điểm - Chủ tịch UBND xã Quế Phước, cho biết khu dân cư này đã hình thành từ trước năm 1975, nhưng chưa bao giờ nguy cơ sạt lở lại trực chờ và rõ rệt như hiện nay. Trước tình hình ngặt nghèo, chính quyền các địa phương đã khẩn trương vào cuộc. “Sau khi được UBND TP Đà Nẵng Công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với tình hình sụt lún có nguy cơ sạt lở tại khu dân cư xóm 1, UBND xã Quế Phước đã ban hành quyết định xây dựng khẩn cấp, đang hoàn tất các thủ tục phê duyệt mặt bằng, cơ sở hạ tầng trình UBND thành phố bố trí nguồn kinh phí để thực hiện khu TĐC cho 16 hộ dân” - bà Điểm nói.
UBND xã Quế Phước cũng đã đề xuất thành phố đầu tư một khu TĐC mới với quy mô khoảng 7.000m², với tổng mức đầu tư dự kiến 20 tỷ đồng. Trước Tết Nguyên đán 2026, Công an TP Đà Nẵng phối hợp cùng địa phương triển khai “Chiến dịch Quang Trung”, một hộ dân có nhà bị sập do sạt lở đã được hỗ trợ xây dựng nhà mới tại nơi an toàn, phần nào xoa dịu nỗi lo cho bà con.
Tại xã Đông Giang, một đoàn kiểm tra, khảo sát đã được thành lập ngay từ cuối năm 2025 để lựa chọn địa điểm xây dựng khu TĐC mới. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, khu vực CLung Gươl A Poóc (thuộc Khoảnh 5, Tiểu khu 137) với diện tích gần 3.000m² đã được chọn.
Đây được đánh giá là khu vực đất lành vì vị trí cao ráo, ít chịu tác động của thiên tai và đã nằm trong quy hoạch sử dụng đất của địa phương. Đặc biệt, khu vực này có khả năng kết nối hạ tầng điện, đường, trường, trạm thuận lợi, tạo điều kiện tốt nhất để người dân ổn định cuộc sống sau khi di dời. Dự kiến, tổng kinh phí để hiện thực hóa khu TĐC này cho người dân thôn A Điêu là khoảng 33 tỷ đồng.
Quyết tâm hoàn thành trước mùa mưa
Tính chất khẩn cấp của dự án đã được UBND TP Đà Nẵng công nhận thông qua việc công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương thực hiện thủ tục đầu tư rút gọn, nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công.
Ông Nguyễn Thanh Tân - Phó Chủ tịch UBND xã Đông Giang chia sẻ về lộ trình cụ thể: “Địa phương đang nỗ lực hoàn tất mọi thủ tục. Nếu nguồn vốn được khơi thông, chúng tôi sẽ ngay lập tức thi công hạ tầng, điện nước và bàn giao đất cho người dân xây nhà. Mục tiêu cao nhất là bà con phải có nơi ở an toàn trước khi mùa mưa năm nay ập đến”.
Tuy nhiên, một thách thức đặt ra là nhiều hộ dân tại thôn A Điêu hiện đã xây dựng nhà cửa kiên cố. Việc bỏ lại tài sản lớn để chuyển đến nơi ở mới là một quyết định khó khăn. Do đó, xã Đông Giang đang tích cực báo cáo thành phố để có thêm các chính sách hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà mới, giúp người dân an tâm an cư.
Tại Quế Phước, chính quyền xã cũng đang gấp rút hoàn thiện các thủ tục phê duyệt mặt bằng và hạ tầng để trình thành phố bố trí vốn cho 16 hộ dân còn lại của xóm 1. Bà Tào Thị Tố Điểm nhấn mạnh: “Chúng tôi tha thiết mong các sở, ban, ngành và lãnh đạo thành phố quan tâm, sớm phân bổ kinh phí. Mỗi ngày trôi qua khi mùa mưa cận kề là một ngày người dân sống trong lo âu”.
Vấn đề hoàn thành khu TĐC cho 77 hộ dân tại Đông Giang và Quế Phước không chỉ là câu chuyện của riêng hai xã, mà là bài toán an dân trọng yếu của cả thành phố. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, các đợt mưa lũ ngày càng cực đoan, việc chủ động di dời dân khỏi vùng nguy hiểm là phương án tối ưu và bền vững nhất.
Để đạt được mục tiêu này, sự phối hợp hiệu quả giữa các cấp là yếu tố then chốt. Hai địa phương cần quyết liệt hơn nữa trong việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục nước rút. Đồng thời, các Sở, ngành liên quan cần ưu tiên tối đa việc thẩm định và bổ sung nguồn kinh phí kịp thời.
Thời gian không còn nhiều. Tiếng máy công trình cần phải sớm vang lên trên những khu tái định cư để thay thế cho nỗi lo âu về những vết nứt dài trên sườn núi. Khi những ngôi nhà mới kiên cố mọc lên ở nơi an toàn, đó cũng là lúc sự sống của 77 hộ dân miền núi được bảo vệ vẹn toàn trước sự giận dữ của thiên nhiên.
Tấn Thành